IV CSK 222/14

WyrokIzba Cywilna2014-10-16

Skład orzekający: Dariusz Dończyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W szczególności nie została wykazana potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, gdyż orzecznictwo Sądu Najwyższego w kwestii dopuszczalności drogi sądowej jest jednoznaczne. Sąd podkreślił, że dopuszczalność drogi sądowej nie zależy od obiektywnego istnienia prawa podmiotowego, lecz od twierdzeń powoda o istnieniu stosunku prawnego z zakresu spraw cywilnych.
Stan faktyczny
Fundacja wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zaprzestanie rozpowszechniania reklamy i zapłatę. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparto na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. Skarżąca podnosiła potrzebę wykładni art. 1 k.p.c. oraz zarzucała nieważność postępowania z powodu niedopuszczalności drogi sądowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powódki kosztami postępowania przed Sądem Najwyższym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 222/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa Fundacji […] w W. przeciwko Spółdzielni […] w G. o zaprzestanie rozpowszechniania reklamy i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) nie obciąża powódki kosztami postępowania przed Sądem Najwyższym. 2 UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powódka - Fundacja […] w W. we wniesionej skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 października 2013 r. wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania oparła na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c. Szczegółowa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości, która – zdaniem skarżącej – dotyczy art. 1 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wyjaśniono, że w zasadzie każde roszczenie procesowe, sformułowane jako żądanie zasądzenia, ustalenia lub ukształtowania stosunku prawnego, niezależnie od merytorycznej zasadności, może być objęte drogą sądową, pod warunkiem, że dotyczy równorzędnych podmiotów, a o dopuszczalności drogi sądowej nie decyduje obiektywne istnienie prawa podmiotowego strony powodowej, z którego wywodzi ona zgłoszone pod osąd roszczenie, lecz przesądzają o tym twierdzenia powoda o istnieniu stosunku prawnego z zakresu objętego pojęciem sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 i art. 2 § 3 k.p.c. We wstępnej fazie procesu badania dopuszczalności drogi sądowej, sąd w ogóle nie bada prawa podmiotowego, o którego istnieniu zapewnia powód ani tego czy ono rzeczywiście istnieje, i czy przysługuje powodowi, bowiem przedmiotem procesu jest roszczenie procesowe, a 3 więc hipotetyczne roszczenie materialnoprawne określone przez powoda (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2010 r., IV CSK 554/09, z dnia 4 listopada 2011 r., I CSK 50/11, z dnia 21 marca 2013 r., III CZP 9/13 oraz z dnia 5 lipca 2013 r., IV CSK 12/13 – nie publ.). Ze względu na powyższą wykładnię przyjmowaną konsekwentnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego nie można także przyjąć, aby w sprawie zachodziła zarzucana w skardze kasacyjnej nieważność postępowania spowodowana niedopuszczalnością drogi sądowej. Spór toczył się bowiem pomiędzy równorzędnymi podmiotami prawa cywilnego, a z okoliczności podanych w uzasadnieniu pozwu, wynikała – zdaniem strony powodowej – zasadność żądań sformułowanych w pozwie. Dopiero negatywny wynik postępowania przed Sądem pierwszej instancji spowodował zmianę stanowiska procesowego strony powodowej, która podniosła, że w istocie żądała czegoś innego niż to, o czym orzekł Sąd pierwszej instancji. Wskazać należy, że nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.) z innych przyczyn niż wskazanej w skardze kasacyjnej. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. uwzględniając doniosły społecznie charakter działalności prowadzonej przez powódkę - z którą związane były dochodzone roszczenia - oraz jej trudną sytuację majątkową. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2art. 1 KPCart. 1art. 2 § 3 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102 KPCart. 391 § 1art. 39821 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy