IV CSK 251/21
WyrokIzba Cywilna2021-09-22
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na rzekomym istnieniu istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego interpretacji art. 83 § 1 k.c. w kontekście teorii dwóch czynności prawnych lub koncepcji monoistycznej pozorności, spełnia wymogi formalne do przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżąca nie sformułowała jednoznacznego problemu prawnego, a jedynie ogólnikowo wspomniała o sporach w doktrynie i wątpliwościach dowodowych. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że spór dotyczący koncepcji struktury pozornej czynności prawnej jest pozorny, gdyż orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym uchwała z dnia 9 grudnia 2011 r. (III CZP 79/11), ugruntowało przyjęcie koncepcji dwóch czynności prawnych.Stan faktyczny
Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy nakazał uzgodnienie treści księgi wieczystej poprzez wpisanie powoda jako właściciela lokalu mieszkalnego w miejsce pozwanej oraz nakazał pozwanej wydanie lokalu powodowi. Skarżąca oparła skargę kasacyjną na rzekomym istnieniu istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego interpretacji art. 83 § 1 k.c. w kontekście teorii dwóch czynności prawnych lub koncepcji monoistycznej pozorności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 251/21 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa J. S. przeciwko J. R. o uzgodnienie treści księgi wieczystej i wydanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 września 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 października 2020 r., sygn. akt XVI Ca [...], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwana J. R. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 października 2020 r., oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 8 listopada 2018 r., którym uzgodniono z rzeczywistym stanem prawnym stan prawny ujawniony w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] położony w G. przy ul. W. wraz z udziałem w prawie własności działki oraz części wspólnych budynku, z którego lokal został wydzielony w ten sposób, że nakazał w dziale II tejże księgi wieczystej wpisać powoda J. S. jako właściciela w miejsce Janiny Rudnickiej oraz nakazano pozwanej wydać powodowi wskazany lokal.
2 Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Skarżąca oparła skargę na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., podnosząc, że w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne, dotyczące interpretacji art. 83 § 1 k.c. w świetle teorii dwóch czynności prawnych bądź w świetle koncepcji monoistycznej pozorności. Z rozróżnieniem tym skarżąca wiąże wątpliwość, czy rygory rządzące postępowaniem dowodowym wyrażone w art. 246 k.p.c. i art. 74 § 1 k.c. mają zastosowanie do ustalania treści czynności prawnej dysymulowanej oraz czy stosuje się je również do ustalenia ewentualnej innej czynności prawnej stanowiącej causae dla czynności dysymulowanej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. - zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z dnia 14 września 2012 r., I UK 218/12 - niepubl.), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z dnia 24 października 2012 r., I PK 129/12 - niepubl.). Kolejnym niezbędnym elementem uzasadnienia tej przesłanki jest wskazanie przepisu prawa, który wzbudził poważne wątpliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2014 r., II PK 257/13, niepubl.), a także różnych możliwych sposobów jego interpretacji, wynikających z judykatury lub piśmiennictwa, w tym również zajęcia przez samego skarżącego stanowiska co do rozstrzygnięcia sprawy oraz przyczyn wadliwości zaskarżonego orzeczenia (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 54/12, niepubl.). Wymagania tego nie można zastąpić postawieniem samych pytań do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r., I PK 52/11, niepubl.). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania sformułowane przez stronę skarżącą nie może odnieść oczekiwanego skutku. Po pierwsze
3 skarżąca nie sformułowała jednoznacznego problemu prawnego, którego rozstrzygnięciem miałby się zająć Sąd Najwyższy, wspomniała jedynie o kilku sporach w doktrynie prawa oraz wątpliwościach związanych z dopuszczalnością niektórych środków dowodowych. Zabrakło jednak postawienia konkretnego zagadnienia (na kształt wymagań art. 390 k.p.c.), które opisane uwagi mogłyby wyjaśnić. Po drugie, spór dotyczący dwóch róznych koncepcji struktury pozornej czynności prawnej przywołany przez skarżącą ma charakter pozorny. Już nawet bowiem z orzeczeń Sądu Najwyzszego przytoczonych przez samą skarżącą (zob. np. uchwała SN z dnia 9 grudnia 2011 r., III CZP 79/11, OSNC 2012, nr 6, poz. 74) wynika, że w judykaturze nie ma wątpliwości co do przyjecia koncepcji dwóch czynności i jest ona uważana za ugruntowaną i tradycyjną. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. ke
Powiązane orzeczenia
- I CSK 909/24 2025-04-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istnienia istotnego zaga…
- V CSK 59/14 2014-09-05Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepis…
- I CSK 163/13 2013-12-04Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście istnienia istotnego zagadnienia prawnego, wątpliwości interpretacyjnych lub oczywistej zasadności?
- IV CSK 64/21 2021-06-10Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące jej przyjęcia do rozpoznania, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności?
- V CSK 566/15 2016-03-10Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 83 § 1 KCart. 246 KPCart. 74 § 1 KCart. 390 § 1 KPCart. 390 KPCart. 3989 § 1§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy