IV CSK 266/19
WyrokIzba Cywilna2020-05-20
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutu oczywistej zasadności i naruszenia art. 527 k.c. dotyczącego skargi pauliańskiej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżąca nie wykazała jej oczywistej zasadności ani istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Argumentacja skarżącej opierała się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, a zarzucane naruszenie art. 527 k.c. nie nosi cech oczywistości. Dla zastosowania art. 527 § 3 k.c. wystarczające jest, aby osoba trzecia mogła być informowana o posunięciach dłużnika, a niekoniecznie posiadała pełny wgląd w jego sytuację majątkową.Stan faktyczny
Powód dochodził uznania czynności prawnej za bezskuteczną wobec osoby trzeciej (pozwanej) na podstawie art. 527 k.c. Sąd Apelacyjny uznał czynność za bezskuteczną, ustalając, że pozwana miała możliwość uzyskania informacji o stanie majątkowym dłużnika i wiedziała, że działa z jego pokrzywdzeniem. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z powodu oczywistej zasadności, zarzucając błędną wykładnię art. 527 k.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 266/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa O. D. przeciwko A. H. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 maja 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na jej oczywistej zasadności. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się „oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie
2 kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie tylko oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.). Skarżąca wskazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona wobec “uchybień prowadzących do przyjęcia błędnych wniosków co do ustalenia świadomości pozwanej o zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli przez dłużnika powódki (…)”, co doprowadziło do błędnej wykładni art. 527 k.c. Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez skarżącą nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Argumentacja skarżącej zmierza do podważenia ustaleń faktycznych. Wypada zatem przypomnieć, że - stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. - podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Z dokonanych przez Sąd ustaleń wynika, że pozwana miała możliwość uzyskania informacji o rzeczywistym stanie majątkowym dłużnika powódki i wiedziała, że działa z jej pokrzywdzeniem. Skarżąca uczestniczyła w czynnościach związanych z nabywaniem nieruchomości od tego dłużnika. Zdaniem Sądu, okoliczności sprzedaży tj. zaniżona cena w stosunku do wartości rzeczywistej, szybkość transakcji, powinny skłonić skarżącą do podjęcia czynności sprawdzających stan finansowy dłużnika powódki. Skarżąca zgodziła się również - jak wskazał Sąd “na dziwną instytucję proponowaną przez notariusza”, której nie była w stanie zrozumieć - co również nie przemawia na jej korzyść. Dla zastosowania art. 527 § 3 k.c. nie jest konieczne, aby osoba trzecia miała pełny wgląd w sytuację majątkową dłużnika i odpowiednie przygotowanie zawodowe do jej oceny, lecz wystarczy, iż pozostaje z nim w relacji, która
3 sprawia, że mogła być przezeń informowana o właściwym sensie jego posunięć majątkowych. Z tego punktu widzenia kluczowa jest intensywność i trwałość kontaktów osoby trzeciej z osobami działającymi w strukturze organizacyjnej dłużnika, posiadającymi szeroką wiedzę o jego sytuacji majątkowej, co pośrednio potwierdza art. 527 § 4 k.c., akcentujący stałość relacji gospodarczych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt I CSK 369/16, OSNC 2018, nr 6, poz. 62). Brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa. Wobec powyższego nie można uznać, że przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została w sposób właściwy wykazana. Ze względów podanych powyżej Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 463/18 2019-03-06Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni przepisów prawnych budzących rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, w tym art. 527 § 1 k.c. i art. 531 § 2 k.c. w kontekście skargi pauliańskiej, powinna zostać przyjęta…
- I CSK 857/22 2022-06-24Czy skarga kasacyjna oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, dotyczących oceny świadomości osoby trzeciej w kontekście skargi pauliańskiej, może zostać przyjęta do rozpoznania na podsta…
- III CSK 21/20 2020-06-19Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na oczywistą zasadność opartą na błędnym zastosowaniu art. 527 § 1 i 2 k.c. przez sądy niższych instancji?
- IV CSK 433/13 2014-01-16Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie oczywistego naruszenia art. 527 § 1 i 2 k.c. przez Sąd Apelacyjny, dotyczącego oceny pokrzywdzenia wierzyciela i niewypłacalności dłużnika w kontekście skargi pauliańskiej, spełnia…
- I CSK 662/23 2024-03-26Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących wykładni art. 527 § 1 i § 2 k.c. oraz oczywistej zasadności?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 527 KCart. 3983 § 3 KPCart. 527 § 3 KCart. 527 § 4 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 3§ 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy