IV CSK 268/15
WyrokIzba Cywilna2015-11-06
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kupujący udział we współwłasności nieruchomości rolnej, na której prowadzone jest gospodarstwo rolne, od osoby wpisanej w księdze wieczystej jako współwłaściciel, powinien zostać uznany za nabywcę w złej wierze, jeśli z łatwością mógł się dowiedzieć o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przez sprawdzenie stanu jej posiadania oraz rzeczywistego stanu prawnego, a także czy takie akty staranności umożliwiłyby mu dowiedzenie się, że gospodarstwo rolne prowadzą współwłaściciele i wyłączenie zawarcia umowy bez uwzględnienia przysługującego im prawa pierwokupu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Przedstawione przez skarżących zagadnienie prawne pozbawione jest właściwości kwalifikujących je jako istotne i nowe w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż skarżący zmierzają do uzyskania odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej przedstawionych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie do dokonania zasadniczej wykładni przepisu prawa mającej walor generalny i abstrakcyjny.Stan faktyczny
Powodowie domagali się uzgodnienia treści księgi wieczystej poprzez wykreślenie wpisu pozwanej i dotychczasowych udziałów powodów oraz wpisanie nowych właścicieli. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo. Sąd Okręgowy zmienił wyrok i oddalił powództwo. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne dotyczące złej wiary nabywcy udziału we współwłasności nieruchomości rolnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powodów do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 268/15 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa P. S., H. S., R. B., E. G.., J. R., F. J. i B. S. przeciwko J. M. o uzgodnienie treści księgi wieczystej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 listopada 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt XVI Ca 467/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE
2 Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Gdańsku zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Stargardzie Gdańskim z dnia 4 września 2013 r., którym uwzględnione zostało roszczenie powodów o uzgodnienie treści opisanej księgi wieczystej przez nakazanie wykreślenia w dziale drugim wpisu pozwanej i dotychczasowych udziałów powodów oraz wpisania H. S., R. B., E. G., F. J., J. R. jako właścicieli w odniesieniu do udziałów po 1/6 części oraz B. S. w 1/12 części, w ten sposób, że oddalił powództwo. Powodowie w skardze kasacyjnej powołali podstawę przewidzianą w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania przyczynę objęta art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego odnieśli do wykładni art. 6 ust. 2 zdania 2 w związku z art. 6 ust. 1 u.k.w.h. i wyjaśnienia, czy kupujący udział we współwłasności nieruchomości rolnej, na której prowadzone jest gospodarstwo rolne, od osoby wpisanej w księdze wieczystej jako współwłaściciel, powinien zostać uznany za nabywcę w złej wierze, z uwagi na to, że z łatwością mógł się dowiedzieć o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przez sprawdzenie stanu jej posiadania oraz rzeczywistego stanu prawnego. Takie akty staranności umożliwiłyby nabywcy także dowiedzenie się, że gospodarstwo rolne prowadzą współwłaściciele i wyłączenie zawarcia umowy bez uwzględnienia przysługującego im prawa pierwokupu, wynikającego z art. 166 § 1 k.c. i powodującego nieważność umowy sprzedaży, przewidzianej w art. 599 § 2 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem prawnym, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a leżącymi w interesie powszechnym. Rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno służyć ochronie obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania oraz zapewnieniu jednolitości orzecznictwa sądowego w takich sprawach, w których możliwe jest dokonanie zasadniczej wykładni przepisu prawa, mającej walor generalny i abstrakcyjny (post. SN z dnia 7 kwietnia 2009 r., II CSK 13/09, wyrok
3 SN z dnia 23 lutego 2006 r. II CSK 126/05, post. SN z dnia 4 lutego 2000 r., niepubl.). Skarżący zatem, uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powinien przedstawić argumentację prawną, pozwalającą przyjąć, że w sprawie rzeczywiście występuje powołana w nim przyczyna (postanowienia SN z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I CSK 178/07, niepubl. i z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt V CSK 18/05, niepubl.). Przyczyna objęta art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga przedstawienia zagadnienia prawnego z powołaniem konkretnych przepisów prawa, wykazania, że jest ono istotne, nowe, poważne i nierozwiązanie dotąd w orzecznictwie sądowym, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia sprawy skarżącego, ale także innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepubl; z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r. niepubl.; z dnia 26 stycznia 2012 r., I PK 124/11, niepubl.). Ponadto zagadnienie powinno być sformułowane w sposób ogólny i abstrakcyjny, umożliwiający Sądowi Najwyższemu udzielenie odpowiedzi uniwersalnej, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia sporu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r., I PK 124/11, niepubl.). Nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej konkretnych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia. Zredagowane przez skarżących zagadnienie pozbawione jest właściwości kwalifikujących je jako istotne i nowe w powołanym rozumieniu. Przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania rozważania nie odwołują się do orzecznictwa Sądu Najwyższego ani wypowiedzi doktryny, które podejmowały tę problematykę (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 marca 2008 r., III CSK 333/07; z dnia 13 sierpnia 2008 r., I CSK 333/08; z dnia 14 maja 2010 r., IV CSK 66/10; z dnia 15 lipca 2010 r., IV CSK 90/10; z dnia 19 stycznia 2011 r. V CSK 198/10, niepublikowane). Niezależnie od tego skarżący zmierzają do uzyskania odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej przedstawionych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy we wskazanej we wniosku kwestii wyraził pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie
4 zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Nie zostało wskazane jakie argumenty przemawiają za stanowiskiem, że mimo tego w sprawie występuje zagadnienie prawne. W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie wystąpiły okoliczności wskazujące na nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu, stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 744/17 2018-02-28Czy skarga kasacyjna dotycząca uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistością, w sytuacji gdy druga umowa sprzedaży nieruchomości została zawarta przez nabywcę w dobrej wierze, mimo wcześniejszego postanowienia o…
- IV CSK 716/15 2016-04-19Czy w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w której powód domaga się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, można przypisać nabywcy nieruchomości złą wiarę w oparciu o stan z…
- I CSK 2517/25 2025-10-30Czy brak poinformowania posiadacza nieruchomości przez nabywcę o zamiarze zakupu od osoby ujawnionej w księdze wieczystej jako właściciel, przesądza o złej wierze nabywcy?
- II CSK 149/16 2016-10-14Czy nabywca nieruchomości, aby uniknąć zarzutu złej wiary na gruncie art. 6 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, powinien dokonać określonych czynności faktycznych, w tym weryfikować autentyczność dokumentów stanowi…
- I CSK 4500/23 2024-09-19Czy w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w celu obalenia domniemania dobrej wiary nabywcy, sąd może posłużyć się domniemaniem faktycznym, a jeśli tak, to czy wystarczające jest…
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 6 ust. 2art. 6 ust. 1art. 166 § 1 KCart. 599 § 2 KCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy