IV CSK 269/16
WyrokIzba Cywilna2016-12-07
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości, w którym podniesiono zarzut zasiedzenia części nieruchomości, można stosować przesłanki dotyczące zasiedzenia służebności gruntowej wskazane w art. 292 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Sąd uznał, że zarzut dotyczący potrzeby wykładni art. 292 k.c. nie został dostatecznie sprecyzowany i uzasadniony, a pojęcie „wykładni zastosowania przepisu” nie istnieje w dogmatyce prawa. Ponadto, Sąd uznał, że nie pojawiło się istotne zagadnienie prawne dotyczące stosowania art. 292 k.c. w kontekście zasiedzenia części nieruchomości w postępowaniu o rozgraniczenie.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania o rozgraniczenie nieruchomości złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które zmieniło orzeczenie Sądu Rejonowego w przedmiocie rozgraniczenia sąsiednich nieruchomości. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów k.p.c. i k.c., w tym art. 292 k.c. i art. 153 k.c. Wskazała na potrzebę wykładni art. 292 k.c. w odniesieniu do wniosku o rozgraniczenie oraz na istotne zagadnienie prawne dotyczące stosowania przesłanek zasiedzenia służebności gruntowej w postępowaniu o rozgraniczenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 269/16 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z wniosku B. T. i J. T. przy uczestnictwie A. B. o rozgraniczenie nieruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 30 grudnia 2015 r., sygn. akt IV Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Uczestniczka postępowania o rozgraniczenie nieruchomości A. B. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 30 marca 2015 r., w którym zmieniono orzeczenie Sądu Rejonowego z dnia 20 marca 2014 r. (orzeczenie Sądu pierwszej instancji) i dokonano odpowiedniego rozgraniczenia sąsiednich nieruchomości objętych wnioskiem o rozgraniczenie (pkt 1 postanowienia z dnia 30 grudnia 2015 r.). W postanowieniu tym oddalono apelację A. B., wniesioną od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 20 marca 2014 r. (k. 266 akt sprawy, t. II). W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., art. 321 k.p.c., art. 292 k.c. i art. 153 k.c. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca stwierdziła, że „istnieje potrzeba wykładni zastosowania art. 292 k.p.c. w odniesieniu do wniosku o rozgraniczenie z art. 153 (…)”, a ponadto „w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, a mianowicie - czy w ramach postępowania o rozgraniczenie w oparciu o stwierdzenie zasiedzenia, części nieruchomości można stosować przesłanki dotyczące zasiedzenia służebności gruntowej wskazane w art. 292 k.c.”. Analizując treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, treść skargi kasacyjnej i zawartą w nim motywację prawną wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie - wbrew stanowisku skarżącego - nie wystąpiły przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Należy stwierdzić, że prawna przesłanka wskazana w pkt 1 skargi nie została dostatecznie sprecyzowana a także uzasadniona. W dogmatyce prawa nie występuje przecież pojęcie „wykładni zastosowania przepisu” (możliwa jest albo „wykładnia” albo kwestia „zastosowania” określonego przepisu). Z uzasadnienia (już samych podstaw kasacyjnych) wynika, że nie wchodzi w grę potrzeba wykładni art. 292 k.c. jako budzącego poważne wątpliwości w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.
3 W toczącym się postępowaniu o rozgraniczenie istotne znaczenie miało zweryfikowanie stanowiska skarżącej (uczestniczki postępowania), że doszło do nabycia przez zasiedzenie przygranicznego pasa gruntu na podstawie art. 172 k.c. Negatywne stanowisko Sądu Okręgowego w tym zakresie zostało szerzej uzasadnione na s. 8-9 kwestionowanego postanowienia na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W toku postępowania powstała m.in. kwestia przebiegu (konfiguracji i oznaczenia) drogi polnej, z której stale korzystała A.B. i jej poprzednicy prawni. Jeżeli zatem Sąd Okręgowy odwołał się w tej materii m.in. do przepisu dotyczącego zasiedzenia służebności (art. 292 k.c.) w celu ustalenia, czy istniały jakieś oznaczenia wspomnianej drogi polnej (która miała być objęta zasiedzeniem jako część nieruchomości), to czynił to niewątpliwie w świetle oceny całego zgromadzonego w tej mierze materiału dowodowego. Dał bowiem temu wyraz wyraźnie w uzasadnieniu orzeczenia (s. 8). W tej sytuacji nie pojawiło się w sprawie istotne zagadnienie prawne sformułowane w pkt 2 skargi. Oznaczenie i sposób oznaczenia (lub brak oznaczenia) pasa gruntu (m.in. drogi polnej, bliskiej zabudowaniom) może stanowić dodatkowy (uzupełniający) element świadczący o charakterze władania (np. właścicielskiego) określonego podmiotu (w danej sprawie - uczestniczki postępowania) wskazanym pasem gruntu. Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 66/14 2014-10-16Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie, w której wnioskodawca wskazał na potrzebę wykładni art. 292 k.c. z uwagi na poważne wątpliwości interpretacyjne, istnieją przesłanki do przyję…
- I CSK 2657/23 2023-10-13Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną dotyczącą wykładni art. 292 § 1 k.c. w kontekście zasiedzenia służebności gruntowej, gdy trwałe i widoczne urządzenie zostało wykonane przez właściciela…
- V CSK 16/17 2017-06-14Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni przepisów o rozgraniczeniu nieruchomości (art. 336 w zw. z art. 172 k.c.) może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli uzasadnienie wniosku nie przedstawia wątpliwości prawnych wynik…
- IV CSK 707/19 2020-06-30Czy w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, w której wnioskodawczyni podniosła zarzut zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu, można uznać postępowanie za dotknięte nieważnością z powodu powagi rzeczy osądzonej, jeśli…
- I CSK 6953/22 2024-02-02Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, w której zarzuca się błędną wykładnię przepisów prawa cywilnego dotyczących rozgraniczenia nieruchomości i zasiedzenia, a także naruszenie przepisów pos…
Powołane przepisy
art. 233 § 1 KPCart. 321 KPCart. 292 KCart. 153 KCart. 292 KPCart. 153art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 172 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy