IV CSK 707/19
WyrokIzba Cywilna2020-06-30
Skład orzekający: Marcin Krajewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, w której wnioskodawczyni podniosła zarzut zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu, można uznać postępowanie za dotknięte nieważnością z powodu powagi rzeczy osądzonej, jeśli wcześniejsze postępowanie o zasiedzenie dotyczyło innej działki?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Stwierdzono, że powaga rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.) występuje tylko wtedy, gdy identyczny jest przedmiot, podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięcia. W analizowanej sprawie, wcześniejsze postępowanie o zasiedzenie dotyczyło innej działki ewidencyjnej niż ta, której dotyczył zarzut zasiedzenia w niniejszej sprawie o rozgraniczenie, co wyklucza tożsamość roszczeń i tym samym nieważność postępowania z powodu powagi rzeczy osądzonej.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestniczki od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Uczestniczka wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania ze względu na oczywistą zasadność i nieważność postępowania. Argumentowała, że toczące się wcześniej postępowanie o zasiedzenie pokrywało się zakresowo z przedmiotem niniejszej sprawy, w której wnioskodawczyni podniosła zarzut zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 707/19 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie z wniosku A. T. przy uczestnictwie J. S. o rozgraniczenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt I Ca (...), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z 23 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w Z. oddalił apelację uczestniczki od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z 20 listopada 2018 r. w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Uczestniczka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jako oczywiście uzasadnionej oraz ze względu na nieważność postępowania. W jej ocenie toczące się przy udziale poprzednika prawnego wnioskodawczyni postępowanie o zasiedzenie pokrywało się zakresowo z przedmiotem niniejszej sprawy, w której wnioskodawczyni podniosła uwzględniony przez Sąd zarzut zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu. Nadto skarżąca wskazała, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnia oczywistość naruszenia art. 153 k.p.c. i art. 172 k.p.c.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, wyrażającym się w szczególności w konieczności zapewnienia jednolitej wykładni i jednolitego stosowania prawa. Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. na oczywistym uzasadnieniu skargi. Przesłanka ta byłaby spełniona, gdyby zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy, a skarżąca prawidłowo sformułowałaby w skardze związany z tym zarzut. Uznanie oczywistej wadliwości orzeczenia wymaga wykazania jego sprzeczności z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania (por. post. SN z 20 marca 2019 r., I CSK 475/18; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 506/17; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 529/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 728/17; z 15 maja 2018 r., II CSK 2/18; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 23 maja 2018 r., I CSK 36/18; z 29 maja 2018 r., I CSK 42/18; z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 534/17; z 12 marca 2018 r., III CSK 291/17; z 22 kwietnia 2016 r., V CSK 650/15). Z uwzględnieniem wyżej wymienionych kryteriów stanowisko uczestniczki co do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie ma uzasadnionych podstaw. Podnoszoną przez skarżącą nieważność postępowania w kontekście art. 379 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy obowiązany był wziąć pod uwagę także z urzędu.
3 Stosowany odpowiednio w postępowaniu nieprocesowym art. 366 k.p.c. stanowi, że orzeczenie prawomocne ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto między tymi samymi uczestnikami. Tożsamość roszczeń wystąpi dopiero wtedy, gdy identyczny jest przedmiot, podstawa faktyczna i prawna roszczenia. Argumentacja wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadza się w zasadzie wyłącznie do przekonania skarżącej o tożsamości roszczeń M. B. w uprzednio rozstrzygniętej sprawie o zasiedzenie (I Ns (...)), z podniesionym przez wnioskodawczynię w niniejszym postępowaniu zarzutem zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu działki nr 273. Jak wynika jednak z właściwych ustaleń, rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego w sprawie I Ns (...) objęta została wyłącznie działka nr 274 w jej granicach ewidencyjnych. Sąd Rejonowy postanowieniem z 14 czerwca 2011 r. nie rozstrzygał o posiadanej przez M. B. części działki nr 273. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że kwestia zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu w granicach ewidencyjnych działki nr 273 została już wcześniej prawomocnie osądzona. W konsekwencji powyższego nie można dopatrzeć się w niniejszej sprawie nieważności postępowania ze względu na powagę rzeczy osądzonej, a stanowiska skarżącej nie sposób uznać za oczywiście zasadne. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 240/17 2017-11-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na zasiedzenie przygranicznego pasa gruntu, któ…
- I CSK 6953/22 2024-02-02Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, w której zarzuca się błędną wykładnię przepisów prawa cywilnego dotyczących rozgraniczenia nieruchomości i zasiedzenia, a także naruszenie przepisów pos…
- I CSK 428/22 2022-04-27Czy w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, w której skarżący powołuje się na zasiedzenie pasa przygranicznego, można uznać za spełnioną przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w postaci występowania isto…
- IV CSK 643/16 2017-05-29Czy skarga kasacyjna w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, oparta na zarzucie naruszenia art. 153 k.c. i art. 172 § 1 k.c., może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność, gdy Sąd Okręgowy ustalił s…
- I CSK 3327/22 2022-11-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, która podnosi kwestię uwzględnienia zasiedzenia jako kryterium rozgraniczenia mimo braku ustalenia pierwotnej granicy, spełnia przesłanki przyjęcia jej do ro…
Powołane przepisy
art. 153 KPCart. 172 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 379 § 3 KPCart. 366 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy