IV CSK 293/19

Sygn. akt IV CSK 293/19 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Manowska w sprawie z powództwa A. K i P. K. przeciwko A. P. K. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 września 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 26 listopada 2018 r., sygn. akt V ACa (…), 1. odrzuca skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. K. i P. K. na rzecz A. P. K. kwoty po 1 350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje na rzecz radcy prawnego B. K. od Skarbu Państwa (Sąd Apelacyjny w (…)) kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodom z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE 2 Wyrokiem z dnia 26 listopada 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…), w sprawie o ustalenie, w pkt. I oddalił apelację powodów A. K. i P. K. od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 4 czerwca 2018 r., którym Sąd ten oddalił powództwo, a w pkt II rozstrzygnięcia zasądził od powodów na rzecz pozwanej A. P. K. kwotę 4.050 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Zaskarżając skargą kasacyjną wyrok Sądu II instancji w części, tj.: w zakresie pkt: I i II, powodowie wniosek o przyjęcie tej skargi do rozpoznania oparli na podstawie z art. 3989 §1 pkt 4) k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym, stosownie do art. 3981 § 1 k.p.c., od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Przepis ten określa substrat zaskarżenia skargą kasacyjną oraz ograniczenie dopuszczalności kontroli kasacyjnej ze względu na rodzaj wydanego orzeczenia. W konsekwencji przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną może być tylko orzeczenie istniejące obejmujące rozstrzygnięcie merytoryczne (w przedmiocie zgłoszonego żądania) lub formalne (w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania) kończące postępowanie w sprawie. Podkreślenia wymaga fakt, że w odniesieniu do postanowień wydawanych w postępowaniu procesowym, przewiduje się zatem możliwość zaskarżenia skargą kasacyjną tylko i wyłącznie dwóch wymienionych ich rodzajów. Nie należy do nich postanowienie orzekające o kosztach procesu, czy też zastępstwa procesowego, wydane przez sąd drugiej instancji. Nie stanowi ono orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie poddanej pod osąd, ponieważ dotyczy rozstrzygnięcia w pewnym wąskim fragmencie sprawy. Przenosząc rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że powodowie A. K. i P. K. we wniesionej do Sądu Najwyższego skardze kasacyjnej zaskarżyli wyrok Sądu Apelacyjnego w (…), w zakresie jego pkt: I i II, a więc również odnośnie rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego, które to rozstrzygnięcie nie jest orzeczeniem merytorycznym i w efekcie nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną. Innymi słowy zamieszczone w sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 26 listopada 2018 r. postanowienie dotyczące 3 kwestii kosztowych nie należy do żadnej z kategorii postanowień wymienionych w art. 3981 § 1 k.p.c. Nadto jeżeli chodzi o wskazane przez powodów w ich skardze kasacyjnej podstawy zaskarżenia, to jest podniesiony zarzut naruszenia przepisów postępowania: art. 378 § 1 w zw. z art. 391 oraz art. 382 k.p.c., poprzez zaniechanie rozpoznania i rozstrzygnięcia na etapie postępowania odwoławczego zawartego w apelacji powodów wniosku dotyczącego dokonania zmiany pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego w B. (kwestia zwrotu kosztów procesu), to stwierdzić należy, że w rachubę wchodzi pozorność zaskarżenia, gdyż powodowie w istocie skarżą rozstrzygnięcie Sądu odnośnie kosztów procesu. Tymczasem skargi kasacyjne w zakresie dotyczący takiego postanowienia Sądu (co do kosztów procesu, czy też kosztów zastępstwa procesowego) podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne. Z tych też względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 §2 i § 3 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną powodów. aj