IV CSK 312/15
WyrokIzba Cywilna2015-11-19
Skład orzekający: Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwestia wykładni pojęcia samoistności posiadania w kontekście zasiedzenia udziału we współwłasności nieruchomości stanowi istotne zagadnienie prawne lub potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że powołane przez skarżącą zagadnienie wykładni pojęcia samoistności posiadania, nawet w kontekście zasiedzenia udziału we współwłasności, nie spełnia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Ocena samoistności posiadania wymaga analizy okoliczności konkretnej sprawy, a kwestie te były już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, co wyklucza potrzebę formułowania nowego poglądu w ramach postępowania kasacyjnego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o stwierdzenie zasiedzenia. Sąd Okręgowy wydał postanowienie, od którego uczestniczka postępowania E. B. wniosła skargę kasacyjną. Skarżąca powołała się na potrzebę wykładni pojęcia samoistności posiadania w kontekście zasiedzenia udziału we współwłasności. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 312/15 POSTANOWIENIE Dnia 19 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z wniosku M. T. przy uczestnictwie R. T., L. T., J. T., Gminy Kosakowo, E. B., H. T. i P. T. o stwierdzenie zasiedzenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 listopada 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania E. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt III Ca 575/14, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. przyznaje adwokatowi A.D. ze środków budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Gdańsku kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 29 października 2014 r. Skarżąca uczestniczka postępowania powołała się na występowanie w sprawie „konieczności wykładni pojęcia samoistności posiadania”, zwłaszcza w kontekście zasiedzenia udziału w prawie własności wobec pozostałych współwłaścicieli. Choć w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wskazano w tym kontekście żadnej z przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że skarżącą powołała się na przesłankę z punktu 2 tego przepisu – a więc na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wskazując na stanowiska formułowane w dotychczasowym orzecznictwie. Problem ten nie odpowiada jednak tej przesłance ani którejkolwiek z pozostałych ustawowych podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Ocena samoistności posiadania – także w sytuacji, w której nieruchomość może (lub mogłaby po orzeczeniu zasiedzenia) stanowić przedmiot współwłasności – wymaga oceny na gruncie okoliczności konkretnej sprawy. Formułowanie w tym zakresie bardziej ogólnych dyrektyw i punktów odniesienia – w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej – jest w tym wypadku możliwe, kwestie te stanowiły już jednak przedmiot wielu wypowiedzi Sądu Najwyższego. Ewentualne występowanie pomiędzy nimi rozbieżności nie musi
3 oznaczać, by istniała potrzeba formułowania w tym zakresie kolejnego poglądu, który z istoty rzeczy musiałby zostać odniesiony do specyfiki konkretnej sprawy. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 6 pkt 6, § 8 pkt 1, § 13 ust. 4 pkt 2, § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 94/14 2014-07-02Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, kwestia wykładni pojęcia samoistnego posiadania stanowi istotne zagadnienie prawne lub potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważn…
- III CSK 276/14 2014-11-19Czy zagadnienie prawne dotyczące możliwości zasiedzenia udziału we współwłasności nieruchomości zabudowanej, gdy każdy ze współposiadaczy uważa się za samoistnego posiadacza części faktycznie władanej z wyłączeniem innyc…
- III CSK 218/17 2017-11-08Czy w sprawie o zasiedzenie, w której sąd drugiej instancji zmienił postanowienie sądu pierwszej instancji i oddalił wniosek, istnieje potrzeba wykładni przepisów art. 172 k.c. w związku z art. 336 i 209 k.c. w zakresie…
- I CSK 264/25 2026-05-20Czy samoistne posiadanie w rozumieniu art. 336 k.c. może zachodzić w sytuacji, gdy przedmiot posiadania nie jest wyłączony z korzystania przez inne osoby niż samoistny posiadacz, oraz czy rozstrzygając o zasiedzeniu nier…
- III CSK 117/17 2017-09-29Czy skarga kasacyjna dotycząca zagadnienia prawnego związanego z ustaleniem przymiotu samoistnego posiadacza nieruchomości, gdy część uprawnień właścicielskich realizuje właściciel, a część osoba trzecia, spełnia przesła…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 2art. 13 § 2 KPC§ 1§ 2§ 6 pkt 6§ 8 pkt 1§ 13 ust. 4§ 19§ 20
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy