IV CSK 382/14

Sygn. akt IV CSK 382/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa "A. […]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko "S." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w D., E. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i E. […] Spółce Akcyjnej w W. o uznanie umów za bezskuteczne, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 grudnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt XII Ga […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 1800,- (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w G., po rozpoznaniu apelacji pozwanych S. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w D., E. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i E. […] spółce akcyjnej w W. od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 24 września 2012 r., zmienił ten wyrok i oddalił powództwo A. […] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o uznanie za bezskuteczne w stosunku do powoda umów dzierżawy nieruchomości, położonych w R. i S.. Umowy te zostały zawarte dnia 19 maja 2008 r. pomiędzy powodem jako wydzierżawiającym a E. sp. z o.o. w W. jako dzierżawcą, z których prawa i obowiązki zostały następnie przeniesione na E. […] S.A. w W., wobec roszczeń powoda mających źródło w umowie dzierżawy tychże nieruchomości z dnia 30 grudnia 2002 r. w celu budowy na nich i eksploatacji farmy wiatrowej. Zmiana wyroku Sądu pierwszej instancji, którym powództwo zostało uwzględnione nastąpiła ze względu na ponowne i częściowo odmienne ustalenie stanu faktycznego, jego ocenę z uwzględnieniem wcześniejszej sprawy, zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w G. w sprawie XII Ga [X.] oraz w szczególności ze względu na treść art. 59 k.c., na podstawie którego powodowi w okolicznościach niniejszej sprawy nie przysługiwała ochrona. W skardze kasacyjnej powód zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 59 k.c. polegającą na przyjęciu, „że w razie przeniesienia praw i obowiązków z umowy fraudacyjnej przez jej pierwotną stronę na rzecz innego podmiotu, uprawniony nie może dochodzić ochrony z art. 59 k.c. ani przeciwko pierwotnej stronie umowy, ani przeciwko jej następcy, ani przeciwko pierwotnej stronie i następcy łącznie i to niezależnie od tego, czy nabywca tych praw i obowiązków nabył je odpłatnie, czy też nieodpłatnie, jak również bez względu na to, czy nabywca wiedział o okolicznościach stanowiących podstawę do wystąpienia z powództwem z art. 59 k.c., czy też był w dobrej wierze oraz w którym momencie (przed czy po wszczęciu postępowania) nastąpiło przeniesienie tych praw i obowiązków, a które to naruszenie jest po części efektem błędnej wykładni przez Sąd Okręgowy art. 531 § 1 k.c. i przyjęcia, że przepis ten rozszerza, a nie zawęża możliwość wystąpienia z powództwem o uznanie umowy za bezskuteczną przeciwko kolejnym podmiotom i wobec tego dla wystąpienia z 3 analogicznym powództwem na gruncie art. 59 k.c. również konieczna byłaby odrębna podstawa prawna, odpowiadająca tej z art. 531 § 2 k.c., której brak.” Skarżący wystąpił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie apelacji, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwani wnieśli o nieprzyjmowanie jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie, z zasądzeniem kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powodowa Spółka powołała się na potrzebę wykładni art. 59 k.c. ze względu na rozbieżności, jakie wywołuje ten przepis w orzecznictwie sądów powszechnych oraz ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, zawartego w pytaniu, czy osoba trzecia traci możliwość wystąpienia z powództwem przeciwko stronom umowy na podstawie art. 59 k.c. w sytuacji, gdy jedna z nich rozporządzi prawami i obowiązkami z tej umowy na rzecz kolejnego podmiotu. Jednakże wskazane rozbieżności w orzecznictwie miały miejsce w odniesieniu do nie takich samych stanów faktycznych, jak ustalony w rozpoznawanej sprawie. Z kolei, zagadnienie prawne, o którym mowa w pytaniu sformułowanym prawidłowo przez skarżącą, mimo szeregu istotnych argumentów podniesionych w uzasadnieniu wniosku, znalazło wyjaśnienie w doktrynie i prezentowane w niej stanowisko należy uznać za przekonujące co do istoty problemu. Ponadto, rozpoznając wniosek pełnomocnika strony powodowej wymaga wskazania, że oparta na takich samych podstawach zaskarżenia oraz na zbieżnych z niniejszą sprawą podstawach i uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzających się w rzeczywistości do wykładni i zastosowania art. 59 k.c., rozstrzygnięta została sprawa pomiędzy powodową Spółką oraz pozwanymi E. sp. z o.o. i E. […] S.A. przez oddalenie apelacji powódki wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt IV CSK 77/14. Zgłoszone wątpliwości interpretacyjne i związane z nimi zagadnienie prawne 4 odnoszące się do wykładni wymienionego przepisu kodeksu cywilnego zostały zatem rozstrzygnięte na korzyść argumentacji prawnej reprezentowanej przez stronę pozwaną. Ustała więc przyczyna, która mogła uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. W konsekwencji tego nie można uznać, żeby w powstałych okolicznościach spełnione zostały przesłanki z powołanego przez stronę powodową art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 należało orzec jak w sentencji z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [aw]