IV CSK 400/20

Sygn. akt IV CSK 400/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku "Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego O." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. przy uczestnictwie Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Montażowego "P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O., J. M., M. Spółki Akcyjnej z siedzibą w O. i Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta O. o stwierdzenie zasiedzenia służebności drogi koniecznej, ewentualnie ustanowienie służebności drogi koniecznej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 8 listopada 2019 r., sygn. akt IX Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) nie obciąża wnioskodawcy kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu - w interesie publicznym - ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym 2 znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. i związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wnioskodawczyni Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe O. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 8 listopada 2019 r. w sprawie IX Ca (…). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej skarżąca uzasadniała tym, że Sąd drugiej instancji dokonał błędnej wykładni pojęcia dobrej wiary na gruncie zasiedzenia służebności przejazdu i przechodu i mimo, że wszystkie okoliczności wskazywały na dobrą wiarę poprzednika prawnego wnioskodawcy, uznał że przesłanka dobrej wiary nie została spełniona oraz dokonał błędnej wykładni pojęcia korzystania z trwałego i widocznego urządzenia poprzez uznanie, ze fakt nie wybudowania drogi przez wnioskodawcę uniemożliwia zasiedzenie drogi koniecznej wbrew okolicznościom sprawy. 3 W związku z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania trzeba podnieść, że odwołanie się na przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje do przedstawienia wywodu prawnego zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia, co daje podstawy do uznania skargi za oczywiście uzasadnioną (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, niepubl.; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, niepubl.; z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, niepubl.; z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, niepubl.; z dnia 20 czerwca 2007 r. II CSK 184/07, nie publ.; z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, niepubl.; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, niepubl.; z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, niepubl.; z dnia z 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, niepubl.; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, niepubl.; z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, niepubl. i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, niepubl.). Okoliczności przytoczone przez skarżącą nie wskazują, aby skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona. Skarżąca podnosi, że dokonano błędnej wykładni pojęć „dobra wiara” oraz „korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia”, jest to jednak w istocie polemika z ustaleniami sądów meriti i próba narzucenia własnego stanowiska. Przypomnieć również należy, że zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2011 r., III CZP 10/11 (OSNC 2011, nr 12, poz. 129) wykonanie trwałego i widocznego urządzenia przez posiadacza nieruchomości w zakresie służebności gruntowej drogi dojazdowej jest przesłanką zasiedzenia tej służebności (art. 292 k.c.). W niniejszej sprawie Sądy ustaliły, że sporna droga nie została wykonana ani przez użytkowników wieczystych nieruchomości potencjalnie obciążonych, ani przez wnioskodawcę, tylko przez Skarb Państwa na własnym gruncie w okresie obowiązywania zasady jednolitości państwowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uwzględniając 4 rozbieżność pomiędzy rzeczywistą wskazaną przez wnioskodawcę podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) a podstawą ocenianą w odpowiedzi na skargę kasacyjną (art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c.) Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1, 39821 k.p.c. odstąpił od obciążania wnioskodawcy kosztami postępowania kasacyjnego. ke