IV CSK 405/17

WyrokIzba Cywilna2018-01-18

Skład orzekający: Kazimierz Zawada

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odliczenie wypłat z nieobowiązkowych umów ubezpieczenia od zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę, zasądzonego na podstawie art. 445 § 1 k.c., jest zgodne z zasadami współżycia społecznego i funkcjami zadośćuczynienia, a także czy wyklucza odpowiedzialność deliktową?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez powoda zagadnienia prawne dotyczące odliczenia wypłat z nieobowiązkowych umów ubezpieczenia od zadośćuczynienia nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Kwestie te były już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, a ustalanie wysokości zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę, ze względu na jego niewymierny charakter, pozostawia sądowi pewną swobodę, opartą na całokształcie okoliczności sprawy i funkcji kompensacyjnej.
Stan faktyczny
Powód domagał się od Skarbu Państwa zapłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny zasądził na jego rzecz określoną kwotę, jednak powód zarzucił naruszenie przepisów prawa, w tym art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 5 k.c. oraz art. 444 § 2 k.c. w zw. z przepisami ustawy modernizacyjnej. W skardze kasacyjnej powód podniósł, że sąd nieprawidłowo odliczył wypłaty z nieobowiązkowych umów ubezpieczenia od zadośćuczynienia, co jego zdaniem narusza zasady współżycia społecznego i funkcje zadośćuczynienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 405/17 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa A. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Centrum Szkolenia Straży Granicznej w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Według art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten nie narusza norm Konstytucji i pozostaje w zgodzie z zaleceniami Rady Europy, dopuszczającymi wprowadzanie środków ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla. Powód zarzucił zaskarżonemu wyrokowi Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 lutego 2017 r. naruszenie art. 445 § 1 w zw. z art. 5 k.c. oraz naruszenie art. 444 § 2 k.c. w zw. z art. 2 pkt 4, art. 4 ust 3 oraz zał. nr 3 i zał. nr 7 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu w latach 2017 - 2020” (Dz.U. z 2016 r., poz. 2140). Wniosek o przyjęcie do rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej powód uzasadnił występowaniem w sprawie istotnych zagadnień prawnych: - czy odliczenie w zasądzonej kwocie zadośćuczynienia przez sąd powszechny wypłat odszkodowania na podstawie nieobowiązkowych umów ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków przez firmy ubezpieczeniowe, z tytułu utraty wzroku, na podstawie art. 445 § 1 k.c. jest zgodne z zasadami współżycia społecznego oraz funkcjami systemowymi zadośćuczynienia tj. funkcji kompensacyjną, represyjną i prewencyjno- wychowawczą? - czy wypłata odszkodowań z tytułu nieobowiązkowych umów ubezpieczenia, w przypadku utraty wzroku, w wysokości równej lub przekraczającej żądaną kwotę zadośćuczynienia od Skarbu Państwa winnego powstałej szkodzie wyklucza 3 odpowiedzialność deliktową wyrażoną zadośćuczynieniem, w świetle zasad współżycia społecznego? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05). Przestawione przez powoda zagadnienia nie mają wskazanych wyżej cech. Dotyczą ustalania wysokości zadośćuczynienia pieniężnego za doznana krzywdę i kontroli w postepowaniu kasacyjnym wysokości zadośćuczynienia zasądzonego przez sąd drugiej instancji, kwestie te zaś już były wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. Według utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, niewymierny w pełni charakter krzywdy sprawia, że sąd przy ustalaniu rozmiaru krzywdy i tym samym sumy zadośćuczynienia ma pewną swobodę. Decyzja sądu w tym względzie powinna opierać się na całokształcie okoliczności sprawy i odpowiadać funkcji kompensacyjnej zadośćuczynienia. Ocenny charakter kryteriów wyznaczających wysokość zadośćuczynienia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 445 § 1 k.c., dał podstawę do sformułowania w orzecznictwie dyrektywy, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 445 § 1 k.c. przez sąd drugiej instancji wskutek zawyżenia lub zaniżenia wysokości zasądzonego zadośćuczynienia pieniężnego może być uwzględniony tylko w razie wykazania oczywistego naruszenia właściwych kryteriów przez sąd drugiej instancji (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2017 r., II CSK 842/16 i cytowane w nim orzecznictwo). 4 W sprawie brak podstaw do zakwestionowania oceny Sądu Apelacyjnego w kwestii wysokości należnego powodowi zadośćuczynienia. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego stanowił art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. aw jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 445 § 1art. 5 KCart. 444 § 2 KCart. 2 pkt 4art. 4 ust 3art. 445 § 1 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 102art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy