I CSK 335/14
WyrokIzba Cywilna2015-01-28
Skład orzekający: Antoni Górski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot wskazany w art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej jest zobowiązany do aktywnego poszukiwania i ustalania podstaw i zakresu swojej odpowiedzialności odszkodowawczej niezależnie od zachowania poszkodowanego, a także czy istnieje potrzeba ujednolicenia orzecznictwa w sprawach odszkodowawczych w zakresie wymagalności zasądzanych świadczeń?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podnoszone przez skarżące zagadnienia prawne dotyczące aktywnego poszukiwania podstaw odpowiedzialności przez ubezpieczyciela oraz wymagalności świadczeń odszkodowawczych nie uzasadniają przyjęcia skargi. Sąd wskazał, że zasada przyznawania odszkodowania według cen z daty jego ustalania (art. 363 § 2 k.c.) może być modyfikowana przez szczególne okoliczności, a przyznanie odsetek od zadośćuczynienia od daty wyrokowania jest dopuszczalne, jeśli sąd uzna to za uzasadnione po rozważeniu okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Powódki dochodziły świadczeń odszkodowawczych w związku ze śmiercią ojca jednej z nich i konkubenta drugiej w wypadku komunikacyjnym. Sąd Okręgowy przyznał im odszkodowanie, jednak Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, ustalając odsetki od przyznanych świadczeń dopiero od daty wyrokowania przez Sąd Okręgowy. Skarżące wniosły skargę kasacyjną, podnosząc istotne zagadnienie prawne dotyczące zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela oraz potrzebę wykładni przepisów prawa wywołujących rozbieżności w orzecznictwie w zakresie wymagalności świadczeń.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 335/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa małol. A. S. reprezentowanej przez matkę A. K. i A. K. przeciwko […] B. […] z siedzibą w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powódek od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny zaskarżonym wyrokiem zmienił wyrok Sądu Okręgowego, przyznający powódkom świadczenia odszkodowawcze w związku ze śmiercią w wypadku komunikacyjnym ojca jednej z nich i konkubenta drugiej, w ten sposób, że odsetki od przyznanych świadczeń ustalił od daty wyrokowania przez Sąd Okręgowy, oddalając żądania o ich zasądzenie od wcześniejszej daty. Skarżące, kwestionując to rozstrzygnięcie o odsetkach, wskazały dwie przyczyny, które w ich przekonaniu, uzasadniają przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Są nimi występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzeba wykładni przepisów prawa wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Istotnego zagadnienia prawnego skarżące dopatrują się w konieczności rozstrzygnięcia w jakim zakresie podmiot wskazany w art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 950) obowiązany jest, niezależnie od zachowania poszkodowanego, do aktywnego poszukiwania i ustalania podstaw i zakresu swojej odpowiedzialności odszkodowawczej. Jednocześnie, zdaniem skarżących istnieje potrzeba ujednolicenia orzecznictwa w sprawach odszkodowawczych, w zakresie wymagalności zasądzanych świadczeń. Odnosząc się to tego stanowiska skarżących należy wskazać, że zgodnie z art. 362 § 2 k.c. zasadą jest przyznawanie odszkodowania według cen z daty jego ustalania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili. W orzecznictwie podkreśla się, że zakwalifikowanie określonej okoliczności, jako szczególnej w rozumieniu tego przepisu, jest uzasadnione wtedy, kiedy przyjęcie ceny z daty ustalenia odszkodowania powodowałoby albo pokrzywdzenie albo bezpodstawne wzbogacenie poszkodowanego. Przy rozstrzyganiu tej kwestii konieczne jest zachowanie daleko idącej elastyczności oraz unikanie wszelkiej szablonowości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2005 r., I CK 569/04, niepubl.). Wprawdzie, jak trafnie przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 października 2003 r., IV CK 130/02, niepubl., wysokości zadośćuczynienia nie można określać wprost na podstawie cen,
3 niemniej w utrwalonym orzecznictwie wskazuje się na potrzebę uwzględniania przy ustalaniu zadośćuczynienia m.in. aktualnego stanu stosunków majątkowych w społeczeństwie, który niewątpliwie łączy się z problemem cen. Uzasadnia to odpowiednie stosowanie zasad z art. 363 § 2 k.c. także do ustalania odpowiednich sum z tytułu zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową. Stąd w orzecznictwie często przyjmuje się, że okoliczności konkretnej sprawy mogą uzasadniać przyznanie odsetek od zadośćuczynienia dopiero od chwili wyrokowania. Tak właśnie postąpił Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku, który po rozważeniu okoliczności rozpoznawanej sprawy, uznał, że zasadnym jest przyznanie odsetek dopiero od daty ustalenia na rzez powódek zadośćuczynienia przez Sąd Okręgowy. Podnoszone w skardze wątpliwości prawne pozostają w dużej mierze oderwane od tych konkretnych ocen Sądu Apelacyjnego i nie mogą uzasadniać poddanie skargi osądowi Sądu Najwyższego. Dlatego na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono, jak w postanowieniu. aw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1374/23 2023-10-20Czy sąd rozpoznający roszczenie o zmianę sposobu zobowiązania zakładu ubezpieczeń przez znaczne podniesienie górnej granicy jego odpowiedzialności na podstawie nadzwyczajnej zmiany stosunków (art. 357¹ k.c.) może pominąć…
- II CSK 486/16 2017-01-26Czy w sprawie o zapłatę odszkodowania z umowy ubezpieczenia występują zagadnienia prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności dotyczące obowiązku dokumentowania szkody i wykładni prze…
- I CSK 3153/23 2024-12-20Czy w sprawie o ukształtowanie stosunku prawnego poprzez ustalenie górnej granicy odpowiedzialności ubezpieczyciela do wysokości sumy gwarancyjnej, sąd powinien dokonać oceny interesu prawnego strony powodowej w kontekśc…
- II CSK 488/18 2019-03-21Czy roszczenie o zapłatę kwoty pieniężnej w związku ze sprawowaniem nieodpłatnie opieki, pomocy i wyręki przez osoby trzecie nad poszkodowanym, u którego doszło do szkody na osobie za okres przeszły, jest roszczeniem o z…
- IV CSK 559/13 2014-03-13Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę dalszego odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia szkody wynikłej z kradzieży z włamaniem może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie stanowi powtórzenie zarzutów…
Powołane przepisy
art. 25 ust. 1art. 362 § 2 KCart. 363 § 2 KCart. 3989 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy