II CSK 486/16
WyrokIzba Cywilna2017-01-26
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zapłatę odszkodowania z umowy ubezpieczenia występują zagadnienia prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności dotyczące obowiązku dokumentowania szkody i wykładni przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w kontekście art. 361 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że w sprawie nie występują zagadnienia prawne w rozumieniu art. 398(9) § 1 pkt 1 k.p.c. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wykazało, aby Sąd Apelacyjny dokonywał interpretacji przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w sposób sugerowany przez skarżącego, a kwestia obowiązku dokumentowania szkody nie była przedmiotem sporu ani rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy dotyczące ustalania odszkodowania w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych mają charakter szczególny wobec art. 361 § 2 k.c., a koszty poniesione przez poszkodowanego nie determinują bezwzględnie wysokości odszkodowania.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty odszkodowania od pozwanego ubezpieczyciela. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powoda część dochodzonej kwoty, a Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, zasądzając inną, niższą kwotę i oddalając powództwo w pozostałej części. Powód złożył skargę kasacyjną, domagając się uchylenia wyroku i zasądzenia wyższej kwoty odszkodowania, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.c. i prawa materialnego, w tym dotyczące obowiązku dokumentowania szkody i wykładni przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 486/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa M. C. przeciwko P. […] Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt I ACa [...], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 7200 (siedem tysięcy dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Powód - M. C. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 10 marca 2016 r., w którym zmieniono wyrok Sądu Okręgowego z dnia 24 czerwca 2015 r. w ten sposób, że zasądzono od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz powoda kwotę 631.34783 zł i oddalono powództwo w pozostałej części. Oddalono też apelację powoda w pozostałym zakresie. Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 24 czerwca 2015 r. zasądzono na rzecz powoda od ubezpieczyciela tytułem odszkodowania kwotę 1.548.028,83 zł. W skardze kasacyjnej, obejmującej oddalenie powództwa, podnoszono zarzuty naruszenia przepisów k.p.c. i przepisów prawa materialnego. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący podnosił, że w rozpoznawanej sprawie występują dwa istotne zagadnienia prawne, które zostały przedstawione w pkt III skargi (s. 4-11 skargi). Skarżący wnosił o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku w części zaskarżonej i jego zmianę poprzez zasądzenie na rzecz powoda kwoty 1.180.717,83 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść rozległego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, treść zawartej w skardze kasacyjnej motywacji przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz treść odpowiedzi na skargę kasacyjną (k. 775 i n. akt sprawy; t. IV), Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie - wbrew stanowisku skarżącego powoda - nie występują wskazane w pkt III skargi zagadnienia prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., które usprawiedliwiały przyjęcie skargi do rozpoznania. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, że Sąd Apelacyjny dokonywał jakiejś interpretacji art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych [...] (Dz.U. z 2016 r., poz. 2060 ze zm.). W apelacji powoda w ogóle nie pojawił się ten zarzut (por. s. 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). W każdym razie w części motywacyjnej drugiego zagadnienia skarżąca skupia uwagę przede wszystkim na tym przepisie i stara się wykazać, że istnieje potrzeba stwierdzenia, czy na powodzie ciążył obowiązek (powinność) polegający na konieczności udokumentowania
3 rozmiaru poniesionej szkody i tym samym podjęcia odpowiednich czynności w zakresie dokumentowania wielkości szkody przed rozpoczęciem jej usuwania. Skarżący neguje taki obowiązek i podnosi „brak źródła takich czynności w realiach sprawy” (s. 10 skargi). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie pojawiła się potrzeba rozstrzygnięcia sugerowanej kwestii. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że przedmiotem sporu pozostaje rozmiar szkody, jaką poniósł powód w wyniku zdarzenia z dnia 5 września 2011 r. oraz wysokość należnego powodowi odszkodowania. Strony odmiennie przedstawiały przede wszystkim samą metodologię ustalenia odszkodowania m.in. w nawiązaniu do postanowień art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Apelacyjny skupił się zatem na wartości prawnej przedstawionych przez powoda (poszkodowanego) dowodów i ich weryfikacji, toteż nie sposób w jego wywodach dopatrzeć się nawet pośredniej próby kreowania obowiązku wskazywanego przez powoda w ramach prezentacji drugiego zagadnienia prawnego. Sąd Apelacyjny dokonał szerokiej wykładni art. 68 pkt 1 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. w świetle ustaleń faktycznych obu Sądów meriti. Wyszedł przy tym z trafnego założenia, że zgodnie z art. 68 ust. 3 tej ustawy, zakład ubezpieczeń może zweryfikować zasadność i wartość robót ujętych w przedstawionym przez ubezpieczającego kosztorysie. Koszty i wydatki poniesione przez poszkodowanego nie determinują zatem w sposób bezwzględny wysokości odszkodowania i w przypadku podjęcia odbudowy, naprawy lub remontu budynku przedstawiony przez poszkodowanego kosztorys może podlegać - w razie sporu sądowego - zasadniczej weryfikacji przez Sąd meriti z punktu widzenia wymagań wskazanych w art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy (s. 16-18 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Weryfikacja taka może nastąpić także w drodze dowodu z opinii biegłego (s. 21 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Sąd Apelacyjny trafnie przy tym stwierdził, że „przepisy art. 68-69 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) mają charakter przepisów szczególnych w stosunku do metod ustalania odszkodowania wynikających z art. 361 § 2 k.c.” (s. 16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), a nie, że art. 68 ust. 1 pkt 2 „jest przepisem szczególnym wobec zasady naprawiania pełnej szkody wyrażonej w art. 361 § 2 k.c.”
4 (s. 7 skargi). Eksponowany przez powoda „brak sankcji” w przepisie art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy w związku z nieprzedłożeniem ubezpieczycielowi kosztorysu nieposiadającego wszystkich jego cech wynikających z tego przepisu, oznacza właśnie możliwość zweryfikowania przez ubezpieczyciela (sąd) wartości dowodowej wspomnianego kosztorysu w zakresie wykazania poniesionej szkody, w świetle okoliczności jego powstania jego zawartości merytorycznej i możliwego wykonawstwa. Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw l.n
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 491/19 2020-08-07Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazujący na istotne zagadnienie prawne dotyczące ważności uzależnienia wypłaty odszkodowania od zgody ubezpieczyciela wyrażonej na polisie, spełnia wymogi okreś…
- IV CSK 559/13 2014-03-13Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę dalszego odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia szkody wynikłej z kradzieży z włamaniem może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie stanowi powtórzenie zarzutów…
- IV CSK 231/15 2015-10-23Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona lub czy istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, uzasadniająca przyjęcie jej do roz…
- I CSK 463/14 2015-01-22Czy w sprawie o zapłatę odszkodowania ubezpieczeniowego, w której skarżąca powołuje się na naruszenie art. 3851 k.c. i zarzuca istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni tego przepisu, istnieją przesł…
- I CSK 1358/25 2026-02-12Czy skarga kasacyjna dotycząca zasądzenia odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia ubezpieczeniowego za okres poprzedzający dzień wyrokowania, w sytuacji gdy ubezpieczyciel spełnił świadczenie w uzasadnionej wysoko…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 16 ust. 1art. 68 ust. 1art. 68 pkt 1art. 68 ust. 3art. 68art. 361 § 2 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy