IV CSK 406/17
WyrokIzba Cywilna2018-01-18
Skład orzekający: Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zbieg i ciągłość zachowań niewdzięcznych mogą decydować o rażącej niewdzięczności obdarowanego, a także czy zasady współżycia społecznego i społeczno-gospodarcze przeznaczenie praw darczyńcy i obdarowanego mają wpływ na przyznanie niewdzięczności obdarowanego miana rażącej w kontekście odwołania darowizny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez powodów zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Wskazano, że kwestia rażącej niewdzięczności obdarowanego w kontekście odwołania darowizny była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, a o istnieniu podstaw do odwołania darowizny decydują w każdym wypadku konkretne okoliczności.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego ich powództwo o zobowiązanie pozwanego do złożenia oświadczenia woli. Zarzucili naruszenie przepisów dotyczących odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego. Wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienia prawne związane z pojęciem rażącej niewdzięczności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powodów na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 406/17 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa T. K. i W. K. przeciwko A. K. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt V ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powodów na rzecz pozwanego kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Tak ujęta instytucja tzw. przedsądu jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także ze sformułowanymi przez Radę Europy zaleceniami wprowadzenia środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Powodowie zarzucili zaskarżonemu wyrokowi Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 marca 2017 r. naruszenie art. 898 § 1 k.c. oraz art. 5 k.c., a wniosek o przyjęcie do rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej uzasadnili występowaniem w sprawie istotnych zagadnień prawnych: czy zbieg i ciągłość zachowań niewdzięcznych może decydować o rażącej niewdzięczności obdarowanego oraz czy zasady współżycia społecznego i społeczno-gospodarcze przeznaczenie praw darczyńcy i obdarowanego mają wpływ na przyznanie niewdzięczności obdarowanego miana rażącej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05). Przedstawione przez powodów zagadnienia nie mają wskazanych wyżej cech. Artykuł 898 1 k.c. był już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. Wskazano w nich, że darowizna wytwarza stosunek etyczny między
3 darczyńcą, a obdarowanym, wyróżniający się moralnym obowiązkiem wdzięczności. Naruszenie tego obowiązku przez dopuszczenie się ciężkich uchybień opatrzone jest sankcją prawną w postaci możliwości odwołania darowizny. Warunkiem jest jednak, aby obdarowany dopuścił się względem darczyńcy rażącej niewdzięczności. O istnieniu podstaw do odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności decydują w każdym wypadku konkretne okoliczności (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 r., III CKN 810/00, 22 marca 2001 r., V CKN 1599/00, i 9 października 2014 r., I CSK 556/13, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2015 r., III CSK 312/14). W skardze brak argumentów mogących uzasadniać potrzebę ponownego zajęcia się przez Sąd Najwyższy wykładnią art. 989 § 1 k.c., na użytek niniejszej sprawy. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zgodnie z art. 98 w związku z art. 108 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). aw jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 672/22 2022-04-21Czy zachowanie obdarowanego polegające na dysponowaniu przedmiotem darowizny sprzecznie z wolą darczyńcy i jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, bez jednoczesnego naruszenia relacji interpersonalnych z darczyńcą, m…
- IV CSK 572/13 2014-03-14Czy kwestia określenia ogólnej reguły pozwalającej na uznanie zachowania obdarowanego wobec darczyńcy za rażącą niewdzięczność, uzasadniającą odwołanie darowizny, stanowi istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989…
- IV CSK 828/15 2016-06-14Czy rażąca niewdzięczność obdarowanego, obejmująca odmowę dostarczania wyżywienia darczyńcy i obraźliwe zachowanie, uzasadnia odwołanie darowizny, zwłaszcza w kontekście wzajemnych konfliktów i prowokacji stron?
- I CSK 6434/22 2024-05-17Czy zachowanie obdarowanego wobec osób trzecich, które pośrednio godzi w darczyńcę, może stanowić podstawę do odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności?
- V CSK 242/18 2018-12-05Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, w szczególności w zakresie wykazania potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywo…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 898 § 1 KCart. 5 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 989 § 1 KCart. 98art. 108 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2 pkt 6§ 10 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy