IV CSK 447/19

WyrokIzba Cywilna2020-01-24

Skład orzekający: Paweł Grzegorczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność opartą na naruszeniu przepisów postępowania i prawa materialnego oraz sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, a ustalenia faktyczne wskazują, że wpłata pochodziła od spółki, której skarżący był członkiem zarządu, mimo że skarżący twierdzi, że dokonał wpłaty jako poręczyciel wekslowy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzucane uchybienia nie mają kwalifikowanego charakteru pozwalającego na stwierdzenie oczywistej zasadności skargi. Ustalenia faktyczne, wiążące dla Sądu Najwyższego, wskazują, że wpłata pochodziła od spółki B. Sp. z o.o., a nie od skarżącej jako osoby trzeciej spłacającej dług wekslowy. Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że wpłata dokonana przez spółkę, której skarżąca była członkiem zarządu, stanowiła spłatę zobowiązania z umowy kredytowej, mimo jej wypowiedzenia.
Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło zapłaty. Skarżąca A. T. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, domagając się jego uchylenia. Podstawą wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania była oczywista zasadność, wynikająca z naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy wpłata na rzecz powódki pochodziła od spółki B. Sp. z o.o. (spłacającej własny dług kredytowy) czy od skarżącej (regulującej dług wekslowy z tytułu aval). Sąd Okręgowy ustalił, że wpłata nastąpiła przy użyciu blankietu wskazującego jako wpłacającego spółkę B. Sp. z o.o., której skarżąca była członkiem zarządu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej A. T. na rzecz powódki kwotę 2.700 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 447/19 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z powództwa Banku (…) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko A. T., W. Ś. i B. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 stycznia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej A. T. od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt IV Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanej A. T. na rzecz powódki kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset 00/100) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania 2 sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca A. T. powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z tego, że zaskarżony wyrok w sposób oczywisty narusza przepisy postępowania oraz przepisy prawa materialnego i jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej zakłada, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą mieć zatem kwalifikowany charakter oraz dotyczyć konkretnych, powołanych we wniosku i niepoddających się różnej wykładni przepisów prawa, co skarżący zobowiązany jest wykazać (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156, i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18, niepubl.). Zasadniczy problem w okolicznościach sprawy sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy wpłata na rzecz powódki kwoty 92 070,17 zł pochodziła od spółki B. Sp. z o.o., która spłacała własny dług kredytowy, czy też wpłaty tej dokonała skarżąca, regulując obciążający ją dług wekslowy wynikający z udzielonego avalu. Z materiału sprawy wynikało, że wpłata nastąpiła przy użyciu blankietu wskazującego jako wpłacającego spółkę B. Sp. z o.o., opatrzonego pieczęcią spółki. Na blankiecie nie wskazano, że płatność stanowi należność z tytułu wykupu weksla, względnie, że jest to zapłata długu wynikającego z poręczenia wekslowego, podano natomiast, że tytułem przelewu (wpłaty) jest „spłata zobowiązania w całości wraz z odsetkami do umowy nr (…)”. Sąd Okręgowy ustalił ponadto, że w dacie 3 dokonywania wpłaty skarżąca była członkiem zarządu B. Sp. z o.o., uprawnionym do samodzielnej reprezentacji spółki. Za nieudowodniony uznał zarazem fakt, że dokonana wpłata pochodziła z prywatnych środków poręczycieli, wskazując, że poręczyciele nie przedstawili w tym zakresie stosownego materiału dowodowego, poprzestając na własnych twierdzeniach. Ustalenia te miały dla Sądu Najwyższego charakter wiążący (art. 39813 § 2 k.p.c.). Motywy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwalały uznać, by stanowisko Sądu Okręgowego, oceniane przez pryzmat przywołanych ustaleń faktycznych, mogło być uznane za ewidentnie i w sposób widoczny prima vista wadliwe, co stanowi założenie przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Okręgowy nie przyjął, wbrew wywodom wniosku, że skarżąca - jako osoba trzecia - spłaciła zadłużenie z tytułu umowy kredytu, do czego nie była zobligowana, lecz uznał, że dokonana wpłata pochodziła, zgodnie z tytułem wpłaty, od spółki B. Sp. z o.o., która była stroną umowy kredytu i której członkiem zarządu była skarżąca. Oczywiste jest przy tym, że okoliczność, iż umowa kredytu była już wypowiedziana nie stała na przeszkodzie, by uznać spłatę dokonywaną „zgodnie z umową” za spłatę zadłużenia z umowy kredytu, skoro wypowiedzenie umowy nie niweczy powiązania między umową (wypowiedzianą), a wynikającym z niej zadłużeniem. Przypomnienia wymagało przy tym, że orzekając w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy bada wyłącznie wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego motywy, nie zaś podstawy kasacyjne, których ocena jest warunkowana pozytywną decyzją w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2014 r., II UK 451/13, niepubl., z dnia 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16, niepubl. i z dnia 15 marca 2019 r., IV CSK 376/18, niepubl.). Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 98, art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2art. 98art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy