IV CSK 467/17

Sygn. akt IV CSK 467/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku P. Spółki Akcyjnej w K. przy uczestnictwie M.B., S.B., Z.B , I.G., A.G., D.K., K.K , B.S., T.S., M.S., A. U. i Skarbu Państwa - Starosty G. o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania K.K. od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt IV Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) orzeka, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty postępowania kasacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy 2 kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Powołanie we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Dla skutecznego natomiast powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarżący nie wskazuje przepisu prawa, z którym wiąże potrzebę wykładni a jedynie wskazuje, że budzi poważne wątpliwości i wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów problematyka dopuszczalności uznania przedsiębiorstwa państwowego za posiadacza służebności gruntowej przed datą 1 lutego 1989 r. Po pierwsze, wątpliwość skarżącego pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia skoro Sąd drugiej instancji stwierdził nabycie przez zasiedzenie służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu przez Skarb Państwa ustalając, że posiadanie nieruchomości w jej zakresie wykonywane było przez ten podmiot w sferze dominium. Po drugie, rozbieżności we wskazanym zakresie zostały usunięte uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2013 r., III CZP 18/13 (OSNC 2013 r., nr 12, poz. 139) i ten nurt orzecznictwa jako obecnie dominujący znalazł wyraz w szeregu orzeczeniach – postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2014 r., V CSK 87/13, nie publ., z dnia 27 listopada 2013 r., V CSK 525/12, nie publ., z dnia 30 października 2013 r., V CSK 497/12, nie publ., z dnia 23 października 2013 r., Biul. SN 2014 r., nr 1, z dnia 26 czerwca 2013 r., II CSK 626/12, nie publ. wyroki Sądu Najwyższego z dnia12 września 2013 r., IV CSK 88/13, nie publ., z dnia 10 lipca 2013 r., V CSK 320/12, nie publ.). Sąd Najwyższy wypowiedział się również w przedmiocie dopuszczalności zaliczania okresu posiadania przez Skarb Państwa takiej służebności do okresu posiadania koniecznego do nabycia służebności przez przedsiębiorstwo państwowe lub 3 jego następcę prawnego (uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2008 r., III CZP 89/08, Biul. SN 2008 r., nr 10, z dnia 2 czerwca 2010 r., III CZP 36/10, OSNC 2010 r., nr 12, poz. 163, z dnia 21 stycznia 2011 r., III CZP 124/10, OSNC 2011 r., nr 9, poz. 99 oraz orzeczenia z dnia15 listopada 2016 r., III CSK 422/15, nie publ., z dnia 7 października 2016 r., I CSK 633/15, nie publ., z dnia12 maja 2016 r., IV CSK 509/16, nie publ., z dnia 6 lipca 2011 r., I CSK 157/11, OSNC – ZD 2012 r., nr B, poz. 45). Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu. Skarżący zarzucając, że Skarb Państwa nie korzystał z trwałego i widocznego urządzenia, bo zostało ono wybudowane przez okupanta niemieckiego, pomija powołane przez Sąd drugiej instancji przepisy ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. nr 3, poz. 17), zgodnie z którymi na własność Skarbu Państwa zostały przejęte przedsiębiorstwa służące do wytwarzania, przesyłania lub rozdzielania energii elektrycznej w celu zarobkowego zbytu albo w celu zasilania publicznych środków komunikacji korzystających z prądu silnego. Zasiedzenie służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu, jak i służebności przesyłu nie jest możliwe, gdy przedsiębiorca korzysta z urządzenia wybudowanego przez właściciela gruntu lub inne osoby, lecz w razie nabycia własności urządzenia takie uprawnienie mu przysługuje, o ile korzysta z gruntu przez określony ustawowo czas. Z przyczyn wskazanych wyżej a dotyczących charakteru posiadania przedsiębiorstw państwowych przed 1989 r. nie może być skuteczny zarzut naruszenia art. 382 k.p.c. Wielokrotnie również Sąd Najwyższy wyjaśniał, że 4 dostarczanie przez państwowe przedsiębiorstwa energetyczne energii elektrycznej oraz budowa i konserwacja urządzeń do tego służących było wykonywane w ramach działalności gospodarczej państwa, a więc w ramach dominium, a nie w ramach władczych uprawnień. Wskazując na rażące naruszenie art. 124 pkt 4 w zw. z 175 i 176 k.c. oraz 172 § 1 i 2, 292 k.c. w zw. z 172 § 1 i 2 oraz 352 § 2 k.c. skarżący powołuje się błędnie na sprawowanie władztwa publicznego przez Skarb Państwa uniemożliwiające doliczenie tego okresu do okresu posiadania służebności oraz na zawieszenie wymiaru sprawiedliwości z uwagi na charakter tego władztwa lecz poza przytoczeniem uchwały z dnia 11 października 1996 r., III CZP 76/96 (OSNC 1997 r., nr 2, poz. 16) i dwóch orzeczeń brak we wniosku jakichkolwiek wywodów uzasadniających oczywistą zasadność skargi z tej przyczyny, zwłaszcza w zakresie niemożności dochodzenia przez skarżącego ochrony jego sfery prawnej. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z 13 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 520 § 1 w zw. z 391 § 1 i 39821 k.p.c., nie znajdując podstaw od odstąpienia od wyrażonej w nim zasady. aj