IV CSK 48/16

Sygn. akt IV CSK 48/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa Banku […] w Ł. przeciwko T. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 lipca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II Ca 286/15, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1 800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powodowy Bank […] w Ł. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 24 czerwca 2015 r. zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 29 stycznia 2015 r. przez uchylenie nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Łukowie w dniu 31 stycznia 2014 r. w części zasądzającej od T. K. na rzecz Banku […] w Ł. kwotę 67 200 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 27 lutego 2014 r. do dnia zapłaty i oddalił powództwo w tej części oraz w części zasądzającej od T. K. na rzecz Banku […] w Ł. zwrot kosztów procesu. Przedmiotem sporu było skierowane przez powoda przeciwko pozwanym T. i W. K. powództwo o solidarną zapłatę kwoty 67 200 zł z ustawowymi odsetkami 2 od dnia 31 grudnia 2010 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu. W sprawie wydany został zgodny z żądaniem pozwu nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Pozwana T. K. wniosła od niego zarzuty i w wyroku z dnia 29 stycznia 2015 r. nakaz został uchylony w stosunku do niej w części zasądzającej odsetki ustawowe za okres od 31 grudnia 2010 r. do 26 lutego 2014 r. i w tym zakresie powództwo zostało oddalone, natomiast w pozostałej części nakaz został utrzymany w mocy. W stosunku do pozwanego W. K. nakaz został uchylony już wcześniej, a postępowanie umorzono. Sąd Rejonowy ustalił, że powód zawarł z pozwanymi w dniu 3 września 1998 r. umowę kredytową, w której udzielił im kredytu w kwocie 130 000 zł na okres do 2 września 2003 r. Spłatę kredytu pozwani zabezpieczyli wekslem niezupełnym, upoważniając Bank do jego wypełnienia zgodnie z deklaracją wekslową. W dniu 23 listopada 2000 r. strony prolongowały termin spłaty kredytu do 31 grudnia 2010 r. utrzymując zabezpieczenie wekslem in blanco. W dniu 17 czerwca 2003 r. powód wypowiedział umowę i wystawił egzekucyjny tytuł bankowy, uzyskując dla niego klauzulę wykonalności. Później jednak tytuł ten został pozbawiony wykonalności prawomocnym wyrokiem sądu w innej sprawie. W dniu 25 maja 2004 r. strony zawarły „aneks nr 2 do umowy kredytowej nr [...] z dnia 3 września 1998 r.”, stanowiący ugodę wyznaczającą termin spłaty kredytu do 30 czerwca 2019 r. Zabezpieczeniem zobowiązania pozostał weksel niezupełny wystawiony przez pozwanych wraz z deklaracja wekslową, w której pozwani zastrzegli, że weksel będzie mógł być wypełniony na zabezpieczenie zadłużenia wynikającego z umowy kredytowej nr […] zawartej 3 września 1998 r. do kwoty 130 000 zł. W dniu 16 maja 2008 r. ogłoszono upadłość likwidacyjną pozwanego W. K.. Powód nie zgłosił wierzytelności kredytowej w postępowaniu upadłościowym. Sąd Rejonowy uznał, że ugoda została wypowiedziana pozwanej T. K. dopiero z chwilą doręczenia jej pozwu w niniejszej sprawie, wierzytelność nie była przedawniona, jednak odsetki od niej przysługiwały powodowi dopiero od dnia skutecznego wypowiedzenia. Zmieniając wyrok Sądu I instancji, Sąd Okręgowy uznał natomiast, że doręczenie T. K. odpisu pozwu nie spowodowało wypowiedzenia ugody z dnia 25 maja 2004 r., ponieważ nie podpisała go osoba umocowana do dokonywania tego rodzaju czynności prawnych w imieniu powoda. Pełnomocnictwo procesowe nie zawierało ani ogólnego umocowania do 3 dokonywania przez pełnomocnika czynności wywołujących skutki materialne w sferze praw i obowiązków majątkowych Banku, ani też umocowania do dokonania czynności wypowiedzenia T. K. umowy - ugody z dnia 25 maja 2004 r. Sąd odwoławczy ocenił, że wobec dalszego związania powoda i pozwanej ugodą weksel niezupełny został przez powoda uzupełniony niezgodnie z postanowieniami tej ugody. Sąd Okręgowy nie stwierdził natomiast przedawnienia roszczeń, skoro ugoda z dnia 25 maja 2004 r. wykreowała na nowo prawa i obowiązki stron, wobec czego trzyletni termin przedawnienia wynikającego z niej roszczenia Banku (art. 118 k.c.) biegłby dopiero od daty wymagalności, po skutecznym wypowiedzeniu przez Bank tej ugody, co nie nastąpiło w stosunku do pozwanej. W skardze kasacyjnej opartej na obydwu podstawach z art. 3983 § 1 k.p.c. powód zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 233 k.p.c., art. 217 k.p.c. i art. 227 k.p.c., a także art. 328 k.p.c. Wskazał też na naruszenie prawa materialnego - art. 91 prawa upadłościowego i naprawczego, art. 120 k.c., art. 370 k.c., art. 366 k.c., art. 372 k.c. i art. 376 k.c. oraz art. 10 prawa wekslowego. Wniósł o uchylenie wyroku Sądu II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną powoda pozwana wniosła o nieprzyjęcie tej skargi do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występują przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 4 - 4 k.p.c. okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania. Skarżący powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., to znaczy oczywistą zasadność swojej skargi kasacyjnej z uwagi na fakt, iż „Sąd II instancji naruszył oczywiście i rażąco art. 233 k.p.c. poprzez dowolne ustalenie, że wierzytelność z umowy kredytu nie była i nie jest wymagalna, a co za tym idzie Bank nie miał prawa wypełnienia weksla, ponieważ Sąd pominął fakt upadłości współkredytobiorcy wykazany dowodami z akt postępowania upadłościowego, a także art. 10 prawa wekslowego, art. 120 k.c., 123 k.c. i art. 124 k.c. oraz art. 372 k.c. poprzez błędne zastosowanie lub pominięcie.” Podniósł też, że pełnomocnik zastępująca W. K. nie miała umocowania do zastępowania go w procesie, gdyż syndyk nie wstąpił do sprawy. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie, a jednocześnie sposób rozstrzygnięcia sprawy jest niewątpliwie wadliwy. Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przez unaocznienie kwalifikowanego charakteru naruszenia przepisów prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15, LEX nr 1770910). Niniejsza skarga nie spełnia tych wymagań. Przytoczone przez skarżącego okoliczności mają w zasadzie na celu odmienną od ustalonego przez Sądy obu instancji prezentację stanu faktycznego sprawy, co wprost wynika z podniesienia niedopuszczalnego w świetle postanowień art. 3983§ 3 k.p.c. zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. Sąd Okręgowy nie przyjął za udowodniony faktu doręczenia pozwanej oświadczenia Banku z dnia 6 maja 2008 r. wypowiadającego ugodę z dniu 25 maja 2004 r., a stanowisko powoda, że wymagalność jego roszczeń wobec pozwanej jest konsekwencją ogłoszenia upadłości drugiego dłużnika solidarnego, nie może być oceniona jako prima vista przekonująca. Wobec tego, że postepowanie odwoławcze toczyło się jedynie w stosunku do pozwanej T. K. i tylko jej dotyczy postępowanie kasacyjne - zarzuty związane z prawidłowością reprezentacji procesowej W. K. pozbawione są 5 znaczenia i nie mogą świadczyć o wystąpieniu przesłanki nieważności postepowania przed Sądem Okręgowym. Przywołana przez skarżącego przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie wystąpiła więc, nie zachodzi też brana pod uwagę z urzędu przesłanka nieważności postępowania. Okoliczności sprawy nie wskazują również na ujawnienie się innych podstawy przedsądu przewidzianych w art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia tej skargi do rozpatrzenia. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 98 § 1 i 3, art. 99 i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., a wysokość tych kosztów z postanowień § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 6 i § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). jw