IV CSK 485/16

Sygn. akt IV CSK 485/16 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa S. Z. przeciwko A. Z. o zniesienie wspólności majątkowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 marca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt VIII Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, a skarga kasacyjna (podobnie jak uprzednio - kasacja) nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze nadzwyczajnym. Ma przede wszystkim na celu - w interesie publicznym - ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzyganie sporów precedensowych oraz o istotnym 2 znaczeniu dla rozwoju prawa i judykatury sądowej. W związku z tym jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie, w którym skarżący powinien wskazać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. i związku z tym istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący w odrębnym wywodzie wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powód wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparł na przesłankach wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Według niego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy zajęcie przez jednego z małżonków środków finansowych należących do majątku wspólnego i odmowa podzielenia się z drugim z małżonków lub też nieuzasadniony brak pokrywania zobowiązań wspólnych przez jednego z małżonków i kierowanie wierzycieli do drugiego z małżonków, czy wreszcie brak zgody jednego z małżonków na zaciągnięcie kredytu koniecznego w działalności gospodarczej drugiego z małżonków stanowią ważny powód w rozumieniu art. 52 § 2 k.r. i op. uzasadniający ustanowienie przez Sąd rozdzielności majątkowej. Poza tym zdaniem powoda skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna albowiem Sąd przyjął, że trwała i zupełna separacja faktyczna nie stanowi ważnego powodu dla ustanowienia rozdzielności majątkowej. Oceniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania należy odwołać się do utrwalonego w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądu, że jeżeli skarżący, jako okoliczność uzasadniającą wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien to zagadnienie przedstawić przez jego 3 sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, a ponadto wykazać, że jest to zagadnienie, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 3 października 2002 r., II CKN 447/01, nie publ.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, nie publ.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, nie publ.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, nie publ.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, nie publ.). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nie spełnia tych wymagań. Odpowiedź na postawione w skardze kasacyjnej pytanie zależy od konkretnych okoliczności faktycznych i może mieć znaczenie tylko dla rozstrzygnięcia Kodeks postępowania cywilnego wielokrotnie posługuje się pojęciem „oczywistość” odnosząc je np. do bezzasadności dochodzonego roszczenia, wniosku o wyłączenie sędziego, zasadności podstawy kasacyjnej naruszenia prawa materialnego (art. 531, art. 499 pkt 1, art. 39816, art. 4249 k.p.c.). Oczywista zasadność lub bezzasadność wynika już z samej treści pisma procesowego, jest widoczna dla każdego prawnika bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej. W wypadku oczywistej zasadności konkretnego wniosku, bez dokładnego badania i oceny przytoczonych argumentów jest jasne, że wniosek powinien zostać uwzględniony. Odnosząc powyższe uwagi do kwestii oczywistej zasadność skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że przedmiotowa „oczywistość” zachodzi wówczas, gdy z treści skargi, bez potrzeby jej głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań prawnych wynika, że przytoczone w niej podstawy uzasadniają uwzględnienie skargi. (tak np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, nie publ; z dnia 20 czerwca 2007 r. II CSK 184/07, nie publ., z dnia 31 stycznia 2008 r., II UK 2467/07, nie publ.). Wnoszący skargę kasacyjną nie wykazał tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Nie zawsze zupełna i trwała separacja faktyczna stanowi ważny powód dla ustanowienia rozdzielności majątkowej. Także w tym zakresie rozstrzygnięcie zależy od konkretnego stanu faktycznego. 4 Sąd Najwyższy nie dostrzegł z urzędu uchybień przemawiających za nieważnością postępowania. Z tych względów uznając, że nie zostały spełnione przesłanki przejęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. postanowił jak wyżej. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 39821 k.p.c. § 4 pkt 7, 10 ust.4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800). jw