IV CSK 492/19
WyrokIzba Cywilna2020-07-03
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest pokrycie podwyższonego wkładu wspólnika spółki jawnej przez pozostawienie należnego mu udziału w zysku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia dopuszczalności pokrycia podwyższonego wkładu wspólnika spółki jawnej przez pozostawienie należnego mu udziału w zysku nie wymaga rozstrzygnięcia w tej sprawie. Nawet jeśli zysk został wypracowany, jego pozostawienie nie powoduje automatycznego zwiększenia udziału kapitałowego, które wymaga zmiany umowy spółki. Prawo nie ogranicza sposobu pokrycia zwiększonego udziału, dopuszczając m.in. potrącenie roszczeń wzajemnych ze spółką, jednakże nie można wykluczyć świadczenia w sposób konkludentny, co jest kwestią oceny konkretnej sprawy.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, powołując się na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości pokrycia podwyższonego wkładu wspólnika spółki jawnej przez pozostawienie należnego mu udziału w zysku. Sąd Najwyższy uznał, że kwestia ta nie wymaga rozstrzygnięcia, ponieważ nie było jasne, czy jakikolwiek zysk został wypracowany i był do pobrania przez wspólnika, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na pozwanym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2700 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 492/19 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa Z.S. przeciwko M.K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lipca 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt I AGa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie pozwany wniósł skargę kasacyjną, a dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. Dotyczy ono tego, czy dopuszczalne jest pokrycie podwyższonego wkładu wspólnika spółki jawnej przez pozostawienie należnego udziału w zysku. Po pierwsze, na tle tej sprawy kwestia ta nie wymaga rozstrzygnięcia. Jak bowiem ustalił Sąd II instancji, a dokonane przez ten Sąd ustalenia faktyczne nie
2 podlegają już kontroli w postępowaniu kasacyjnym, nie jest jasne, czy jakikolwiek zysk został wypracowany i był do pobrania przez wspólnika, a ciężar dowodu co do tej okoliczności w warunkach tej sprawy spoczywał na pozwanym. Skoro tak, to nie ma w ogóle zasadności rozważania możliwości zaliczania tego „zysku” na poczet należności na udział kapitałowy. Po drugie, samo zagadnienie prawne wątpliwości jurydycznych nie budzi. Jest jasne, że w przypadku spółki jawnej czym innym jest udział kapitałowy wspólnika i czym innym należny mu ewentualnie wypracowany przez spółkę zysk. Oczywiście też wypracowanie zysku nie powoduje automatycznego zwiększenia udziału kapitałowego - udział taki może zostać zwiększony jedynie przez zmianę umowy spółki. Jeśli tego rodzaju zmiana umowy spółki zostanie dokonana, to powstaje względem wspólników obowiązek pokrycie zwiększonego udziału kapitałowego w spółce. Prawo przy tym nie ogranicza sposobu dokonania tego pokrycia. Jest zatem również jasne, że tak jak pokrycie może nastąpić przez wniesienie aportu, wpłatę gotówki, tak również przez potrącenie roszczeń wzajemnych ze spółką (jest to specyficzna odmiana konwersji długu na kapitał znanego w spółkach kapitałowych). Jednakże nie może budzić wątpliwości dokonanie przez wspólnika świadczenia w jakiejkolwiek z tych postaci. Potencjalnie nie można przy tym wykluczyć wniesienia stosownej sumy w sposób konkludentny, ale czy tak się stało, to już kwestia oceny na tle całokształtu okoliczności konkretnej sprawy. Tym niemniej wskazane w skardze kasacyjnej istotne zagadnienie prawne nie budzi wątpliwości. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aj
3
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2388/23 2024-07-23Czy wystąpienie ze spółki cywilnej przez wspólnika wymaga doręczenia pisemnego wypowiedzenia udziału w spółce wszystkim pozostałym wspólnikom, czy też tylko jednemu wspólnikowi uprawnionemu do reprezentacji pozostałych n…
- III CSK 290-08/1 2009-03-05Czy w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej, jego udział kapitałowy może wykazywać wartość ujemną, jeśli pobrał on zaliczki na poczet przyszłych zysków, których łączna kwota przewyższa należny mu udział w zysk…
- I CSK 655/19 2020-02-27Czy ograniczenia w zbywalności udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, przewidziane w umowie spółki, które czynią zbycie nadmiernie utrudnionym lub wyłączają je, są dopuszczalne w świetle przepisów Kodeksu sp…
- IV CZ 65/06 2006-08-03Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej uchylenia lub stwierdzenia nieważności uchwał wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza progu okre…
- III CSK 341/15 2016-01-21Czy przy ustalaniu wartości udziału kapitałowego wspólnika wyłączanego ze spółki należy uwzględnić jego udział w niepodzielonym zysku spółki za lata wcześniejsze, traktując go jako składnik majątku spółki, a nie jako jej…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy