IV CSK 537/16

WyrokIzba Cywilna2017-04-26

Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o zasiedzenie nieruchomości, jeśli strony są w sporze co do przebiegu granic ich nieruchomości i nie przeprowadzono postępowania rozgraniczającego?
Ratio decidendi
Droga sądowa w sprawie o zasiedzenie nieruchomości jest dopuszczalna, nawet jeśli strony są w sporze co do przebiegu granic, o ile wniosek o zasiedzenie został zainicjowany na podstawie przepisów regulujących zasiedzenie, a nie przeprowadzono postępowania rozgraniczającego. Sąd Najwyższy podkreślił, że o zakwalifikowaniu sprawy jako sprawy o zasiedzenie decyduje sformułowanie żądania i wskazane na jego uzasadnienie fakty. Skarżący nie wykazali, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, gdyż oparli je na okolicznościach niewystępujących w sprawie, a przedmiotem sporu było posiadanie nieruchomości, a nie spór graniczny.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy stwierdził zasiedzenie nieruchomości przez F. R. i K. Z. R. z dniem 7 lipca 1965 r. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie, ustalając datę zasiedzenia na 7 lipca 1975 r. z uwagi na złą wiarę posiadaczy. Uczestnicy postępowania Z. G. i J. G. wnieśli skargę kasacyjną, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności drogi sądowej w sprawie o zasiedzenie przy sporze granicznym oraz na nieważność postępowania z powodu czasowej niedopuszczalności drogi sądowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 537/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku K. R. przy uczestnictwie Z. G., J. G, H. N., B. R. i Z. G. o stwierdzenie zasiedzenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania Z. G. i J. G. od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt IV Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od Z. i J. G. na rzecz K. R. kwotę 1200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 Postanowieniem z 22 kwietnia 2015 roku Sąd Rejonowy w K. stwierdził, że F. R. oraz jego żona K. Z. R. nabyli na zasadach wspólności ustawowej przez zasiedzenie z dniem 7 lipca 1965 roku własność opisanej szczegółowo nieruchomości. Postanowieniem z 1 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w R., w wyniku apelacji uczestników postępowania Z. i J. G. , zmienił zaskarżone postanowienie o tyle tylko, że - przyjmując złą wiarę posiadaczy - ustalił datę zasiedzenia na 7 lipca 1975 r., zamiast na 7 lipca 1965 r. i oddalił apelację w pozostałej części. W skardze kasacyjnej uczestnicy Z. G. i J. G. jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazali przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. Zdaniem skarżących w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania, czy dopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o zasiedzenie nieruchomości przygranicznej, jeśli nie zostało przeprowadzone postępowanie rozgraniczające, a strony są w sporze co do przebiegu granic ich nieruchomości? Zdaniem skarżących zachodzi także nieważność postępowania, ponieważ w sprawie występuje czasowa niedopuszczalność drogi sądowej przed rozstrzygnięciem sporu granicznego w postępowaniu administracyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinien w pogłębionym wywodzie prawnym wykazać, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wymaga to przedstawienia tego zagadnienia przez odpowiednie sformułowanie jako abstrakcyjnego pytania prawnego o charakterze uniwersalnym, wskazania przepisu prawa, na tle którego powstało oraz kontrowersji i rozbieżnych ocen prawnych, jakie wywołuje i wykazania, że mają one tak poważny charakter, iż konieczne jest zajęcie stanowiska przez Sąd Najwyższy, niezbędnego nie tylko do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, lecz istotnego także dla rozwoju judykatury 3 (porównaj między innymi orzeczenia z 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 5 2002/1/11, z 7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, nie publ.). Zagadnienie prawne musi zatem wynikać ze stanu faktycznego i prawnego sprawy i jednocześnie mieć charakter uniwersalny. Skarżący nie wykazali, że w sprawie występuje tak rozumiane zagadnienie prawne przede wszystkim dlatego, iż skonstruowali je w oparciu o okoliczności niewystępujące w sprawie. Z ustaleń faktycznych, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.) wynika bowiem, że przedmiotem sprawy jest spór o posiadanie nieruchomości obejmującej między innymi określony pasa gruntu położony między budynkami mieszkalnymi stron, a nie spór graniczny, który wymagałby rozstrzygnięcia z uwzględnieniem obligatoryjnego stadium postępowania administracyjnego. Złożony w sprawie wniosek o zasiedzenie, inicjujący postępowanie wraz z przytoczonymi na jego uzasadnienie okolicznościami faktycznymi, nie uzasadnia przyjęcia, że zachodzi czasowa niedopuszczalność drogi sądowej z tego powodu, że występuje spór graniczny i w rzeczywistości chodzi o rozgraniczenie sąsiadujących nieruchomości. Wnioskodawcy kierując sprawę do sądu w sposób jednoznaczny i wyraźny wskazali, że swojego roszczenia dochodzą na podstawie przepisów regulujących zasiedzenie. O zakwalifikowaniu danej sprawy jako sprawy o zasiedzenie nieruchomości decyduje sformułowanie żądania rozstrzygnięcia sprawy cywilnej oraz wskazane na jego uzasadnienie fakty (porównaj postanowienie Sądu Najwyższego z 5 lutego 2016 r., IV CSK 220/15, nie publ.). Także uczestnicy postępowania nie wystąpili z wnioskiem o rozgraniczenie, a jedynie z powództwem o ochronę własności przez nakazanie wydania im spornego pasa gruntu, a postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone do czasu zakończenia niniejszego postępowania. W związku z powyższym twierdzenie skarżących, że przedmiotowa sprawa jest sprawą o przebieg granicy między nieruchomościami, nie ma żadnych podstaw faktycznych, a tym samym zagadnienie prawne, które wskazali jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie występuje w sprawie. 4 Z tych samych przyczyn nie zachodzi zarzucana nieważność postępowania z powodu czasowej niedopuszczalności drogi sądowej. Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 2art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy