IV CSK 541/20

Sygn. akt IV CSK 541/20 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Manowska w sprawie z wniosku A. M. przy uczestnictwie S. M. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt I Ca (…), zwraca skargę kasacyjną Sądowi Okręgowemu w Ł. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie I Ca (...) o podział majątku wspólnego, z wniosku A. M. przy uczestnictwie S. M. przedstawił Sądowi Najwyższemu skargę kasacyjną uczestnika postępowania wraz z aktami związkowymi. Skarga kasacyjna S. M. została przedstawiona pomimo braku sporządzenia przez Sąd Okręgowy w Ł. uzasadnienia zaskarżonego nią postanowienia z dnia 2 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniesienie skargi kasacyjnej za pośrednictwem sądu drugiej instancji inicjuje etap badania jej dopuszczalności. Czynności z tym związane, w tym wydawanie niezbędnych zarządzeń wzywających skarżącego do usunięcia braków skargi, wykonuje, w sądzie powszechnym przewodniczący, za wyjątkiem odrzucenia skargi, 2 co wymaga wydania postanowienia przez sąd. Uznając, że wniesiona skarga kasacyjna jest dopuszczalna, przewodniczący zarządza doręczenie jej odpisu stronie przeciwnej. Następnie, po upływie terminu do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, a gdy odpowiedź zostanie wniesiona, po jej sprawdzeniu pod względem formalnym i zarządzeniu jej doręczenia skarżącemu, przewodniczący niezwłocznie przedstawia skargę kasacyjną i odpowiedź wraz z aktami sprawy Sądowi Najwyższemu. Tymczasem w realiach przedmiotowej sprawy Sąd Okręgowy w Ł. przedstawił Sądowi Najwyższemu skargę kasacyjną S. M. wraz z aktami sprawy pomimo uchybienia proceduralnego w postaci braku uzasadnienia zaskarżonego tą skargą postanowienia. Czynności związane ze wstępnym badaniem dopuszczalności skargi kasacyjnej i jej ewentualną selekcją należą w sądzie drugiej instancji do kompetencji przewodniczącego. Do czynności takich należy, w szczególności, badanie, czy skarga kasacyjna została wniesiona od orzeczenia, co do którego zostało sporządzone uzasadnienie. Doręczenie, bowiem, orzeczenia z uzasadnieniem otwiera etap realizacji prawa jego zaskarżenia, przez wniesienie skargi kasacyjnej. Skarga będzie skutecznie wniesiona, jeżeli nastąpi to w oznaczonym przedziale czasowym, czyli w okresie dwóch miesięcy od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem (art. 3985 § 1 k.p.c.). Ustawodawca w powołanym przepisie wyraźnie wskazał, że skargę kasacyjną strona może wnieść po doręczeniu uzasadnienia, zatem doręczenie uzasadnienia dopiero otwiera możliwość/dopuszczalność złożenia skargi kasacyjnej. Przedwczesne, natomiast, przedstawienie skargi kasacyjnej Sądowi Najwyższemu, to jest z pominięciem wyżej wskazanego etapu badania tego środka zaskarżenia (weryfikacja odnośnie do sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia) determinuje negatywną dla skarżącego konsekwencję procesową w postaci ograniczenia, czy też nawet pozbawienia prawa do sądu. Otóż w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna została wniesiona pomimo braku uzasadnienia zaskarżonego nią orzeczenia, sąd drugiej instancji ewentualnie odrzuci postanowieniem taką skargę jako niedopuszczalną z innych przyczyn na podstawie z art. 3986 § 2 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 2001 r. II CZ 146/00, OSNC 2001 r., Nr 12, poz. 180 oraz postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2016 r., II CSK 431/15, niepubl.). Taka decyzja procesowa sądu drugiej instancji będzie podlegała kontroli, 3 bowiem od tego postanowienia przysługuje skarżącemu, na podstawie art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego, będące kwalifikowaną czynność procesową, nakierowaną na poddanie zaskarżanego orzeczenia kontroli pod względem jego legalności i zasadności, realizująca prawo strony do sądu. Tymczasem w realiach przedmiotowej sprawy etap weryfikacji, o której mowa wyżej, został decyzją Sądu Okręgowego w Ł. pominięty, w konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. jw