IV CSK 553/14
WyrokIzba Cywilna2015-03-19
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe mogło być samoistnym posiadaczem mienia, którym zarządzało, przed dniem 1 lutego 1989 r., a jeśli nie, czy możliwe jest zaliczenie posiadania takiego przedsiębiorstwa do posiadania jego następcy prawnego na potrzeby zasiedzenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przed dniem 1 lutego 1989 r. przedsiębiorstwo państwowe nie mogło być samoistnym posiadaczem mienia, którym zarządzało; samoistnym posiadaczem pozostawał właściciel – Skarb Państwa, a przedsiębiorstwo mogło mieć jedynie status dzierżyciela. Ponadto, jeśli nieruchomość nie wchodziła w skład nabywanego przedsiębiorstwa, nie może nastąpić odpowiednia ciągłość posiadania poprzedniego i obecnego posiadacza na potrzeby zasiedzenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia oddalającego wniosek o zasiedzenie nieruchomości. Skarżący powołał się na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wnosząc o przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu na potrzebę wyjaśnienia zagadnień prawnych i wykładni art. 128 k.c. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestników postępowania zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 553/14 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z wniosku J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. przy uczestnictwie Gminy Miasta G. i Skarbu Państwa - Wojewody […] o stwierdzenie zasiedzenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt XVI Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz Gminy Miasta G. i na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwoty po 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Wnioskodawczyni – J. – Spółka z o.o. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 12 marca 2014 r., w którym oddalono wniosek wnioskodawczyni o zasiedzenie nieruchomości, położonej w G. przy ul. J. […]. Postanowienie to wydano w wyniku apelacji wniesionej przez tę wnioskodawczynię od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 sierpnia 2013 r. W skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie przepisów postępowania cywilnego (pkt 2 skargi) i przepisów prawa materialnego (pkt 1 skargi). Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca stwierdziła, że istnieje potrzeba wyjaśnienia zagadnień prawnych wskazanych w pkt 1a, b skargi, a także istnieje potrzeba wykładni art. 128 § 1 i § 2 k.c. (pkt 2c skargi). Zdaniem skarżącej, skarga jest też oczywiście uzasadniona (pkt 3 skargi). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, treść skargi kasacyjnej i zawartą w niej prawną motywację wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz odpowiedź uczestników postępowania (k. 618 i n. oraz k. 628 i n. akt sprawy), Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie o zasiedzenie nie pojawiły się – wbrew stanowisku strony skarżącej – przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Nie było potrzeby wyjaśniania sformułowanych przez wnioskodawcę zagadnień prawnych ujętych w pkt 1 skargi i dokonywania wykładni art. 128 k.c. w brzmieniu do dnia 1 lutego 1989 r. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wyjaśniano prawny sens art. 128 k.c. przed jego zmianą w dniu 1 lutego 1989 r. i po tej zmianie. Przedsiębiorstwo państwowe nie mogło do dnia 1 lutego 1989 r. być samoistnym posiadaczem mienia, którym zarządzało, posiadaczem samoistnym pozostawał właściciel – Skarb Państwa. Przedsiębiorstwo państwowe mogło zatem mieć jedynie status dzierżyciela tego mienia (art. 338 k.c.). Ponadto z ustaleń obu Sądów meriti wynika, że P. [...] „C.” w G. nie było samoistnym posiadaczem nieruchomości objętej wnioskiem (s. 1 i 2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Jeżeli wnioskodawca powołuje się na regułę wyrażoną w art. 176 § 1 k.c. i domaga się zaliczenia posiadania poprzednika prawnego, a z ustaleń Sądów meriti wynika, że nieruchomość objęta wnioskiem
3 o zasiedzenie nie wchodziła w skład nabywanego przedsiębiorstwa (s. 12 uzasadnienia), to nie sposób twierdzić, że mogła nastąpić odpowiednia ciągłość posiadania poprzedniego i obecnego posiadacza. Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.) i rozstrzygnął o kosztach postępowania kasacyjnego (art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., art. 520 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CSK 307/15 2015-12-15Czy przedsiębiorstwo państwowe mogło nabyć przez zasiedzenie nieruchomość, którą posiadało samoistnie przed dniem 1 lutego 1989 r., a jeśli tak, to czy posiadanie to przeszło na Skarb Państwa?
- I CSK 1638/23 2024-11-27Czy przedsiębiorstwo państwowe, które władało nieruchomością państwową przed 1 lutego 1989 r. i nie miało prawa zarządu lub użytkowania, mogło nabyć prawo własności przez zasiedzenie po tej dacie, jeśli nie zamanifestowa…
- IV CSK 407/19 2020-01-21Czy okres posiadania nieruchomości przez przedsiębiorstwo państwowe na podstawie art. 128 § 2 k.c. w brzmieniu do 1 lutego 1989 r. można zaliczyć na poczet zasiedzenia, gdy okres zasiedzenia upłynął przeciwko kolejnemu w…
- I CSK 1884/23 2024-05-29Czy przedsiębiorstwo państwowe przed uchyleniem art. 128 i 177 k.c. mogło być samoistnym posiadaczem nieruchomości, w tym należących do Skarbu Państwa, i czy mogło po uchyleniu art. 177 k.c. zasiedzieć własność nieruchom…
- I CSK 2691/24 2026-06-18Czy przedsiębiorstwu państwowemu, które miało w zarządzie nieruchomość Skarbu Państwa przed 1 lutego 1990 r., można przypisać posiadanie samoistne tej nieruchomości od tej daty, jeśli później wystąpiło o stwierdzenie nab…
Powołane przepisy
art. 128 § 1art. 3989 § 1 pkt 1art. 128 KCart. 338 KCart. 176 § 1 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPCart. 108 § 1 KPCart. 520 § 3 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy