IV CSK 559/20

Sygn. akt IV CSK 559/20 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa M. W. przeciwko G. R. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 maja 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt I ACz (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.700,- (dwa tysiące siedemset) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powód M. W. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 października 2019 r., którym oddalono jego zażalenie od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 12 sierpnia 2019 r., odrzucającego pozew przeciwko G. R. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Skarżący oparł skargę na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., podnosząc, że w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne, czy dla 2 prawidłowej oceny konieczności odrzucenia pozwu powinnością sądu, w przypadku stwierdzenia istnienia wcześniej zawisłej sprawy, co do której może istnieć domniemanie jej tożsamości ze sprawą aktualnie rozpoznawaną, a jednocześnie możliwego jej umorzenia na skutek złożenia oświadczenia o cofnięciu pozwu jest zawieszenie postępowania i wydanie stosownego orzeczenia dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu kwestii umorzenia potencjalnie tożsamego postępowania. Skarżący wskazał, że odrzucenie pozwu bez oczekiwania na spodziewane umorzenie pierwotnego postępowania pozostawia powoda z przedawnionym roszczeniem. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno spełniać wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. - zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13, z dnia 14 września 2012 r., I UK 218/12 - nie publ.), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2015 r., III CZP 16/15, z dnia 24 października 2012 r., I PK 129/12 - niepubl.). Kolejnym niezbędnym elementem uzasadnienia tej przesłanki jest wskazanie przepisu prawa, który wzbudził poważne wątpliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2014 r., II PK 257/13, niepubl.), a także różnych możliwych sposobów jego interpretacji, wynikających z judykatury lub piśmiennictwa, w tym również zajęcia przez samego skarżącego stanowiska co do rozstrzygnięcia sprawy oraz przyczyn wadliwości zaskarżonego orzeczenia (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 54/12, niepubl.). Wymagania tego nie można zastąpić postawieniem samych pytań do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r., I PK 52/11, niepubl.). Zagadnienie prawne sformułowane przez skarżącego nie może stać się przyczyną przyjęcia skargi do rozpoznania. Po pierwsze ma charakter kazuistyczny - dotyczy bowiem tylko i wyłącznie stanu niniejszej sprawy. Nie zostało zatem spełnione stawiane skardze kasacyjnej wymaganie wyrażania nie tylko interesu 3 skarżącego, lecz również interesu publicznego. Celem skargi kasacyjnej jest bowiem ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Przede wszystkim jednak problem przedstawiony przez powodu nie ma charakteru odnoszącego się stricte do wykładni przepisów prawa lub skomplikowanych kwestii związanych z jego zastosowaniem, lecz dotyczy obowiązującej w postępowaniu cywilnym zasady dyspozycyjności (rozporządzalności). Zgodnie z tą zasadą strony mogą swobodnie korzystać z uprawnień przyznanych prawem materialnym lub procesowym, a pobudki, dla których strony korzystają ze swych uprawnień bądź nie są irrelewantne w świetle procesu cywilnego. W innej sprawie cywilnej, której wcześniejsza zawisłość stała się przyczyną odrzucenia pozwu w niniejszej sprawie, powód zdecydował się cofnąć pozew. Cofnięcie pozwu (art. 203 k.p.c.) jest uprawnieniem procesowym strony, z którego korzysta ona lub nie, w zależności od subiektywnie rozważonych interesów własnych. Sąd cywilny nie bada przyczyn cofnięcia powództwa, ani tym bardziej nie bada wpływu tej czynności na interes strony, w tym na bieg terminu przedawnienia. Są to decyzje procesowe swobodnie podejmowane przez stronę, a zadaniem sądu jest jedynie ocena, czy poszczególne czynności zostały dokonane w sposób skuteczny procesowo (w tym przypadku zgodnie z art. 203 k.p.c.). Sąd cywilny wyrokuje bowiem jedynie co do przedmiotu objętego żądaniem (art. 321 k.p.c.). Cofnięcie pozwu zaś wywołuje takie skutki, jakby powództwo w ogóle nie zostało wniesione, czyli jakby strona żądania nie wytoczyła (art. 203 § 2 k.p.c.). Na wątpliwości sformułowane przez skarżącego można zatem udzielić tylko jednej, nie budzącej wątpliwości odpowiedzi - sąd odrzucający pozew ze względu na uprzednią zawisłość sporu nie ma nie tylko obowiązku, ale nawet jakiejkolwiek podstawy prawnej, by badać, czy w uprzednio zawisłej sprawie doszło do cofnięcia powództwa. Przeciwnie, tego rodzaju ingerencja stałaby w sprzeczności z jedną z podstawowych zasad postępowania cywilnego. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania orzekł zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra 4 Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. jw