IV CSK 603/18

WyrokIzba Cywilna2019-06-18

Skład orzekający: Mirosława Wysocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest ograniczenie odpowiedzialności ubezpieczyciela w umowie ubezpieczenia mienia na podstawie klauzuli niedoubezpieczenia, przewidującej w sytuacji, gdy rzeczywista wartość ubezpieczonego mienia w dniu szkody okazuje się wyższa niż ustalona w umowie suma ubezpieczenia, ustalenie świadczenia odszkodowawczego w proporcji, w jakiej pozostaje określona w umowie suma ubezpieczenia do rzeczywistej wartości ubezpieczonego mienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała, iż w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. "Zagadnienie" zostało ujęte zbyt ogólnie, a odpowiedź na nie nie budzi wątpliwości, gdyż stosowanie klauzuli proporcjonalności w umowach ubezpieczenia nie jest generalnie wykluczone. Ponadto, wypowiedź w tej kwestii nie była konieczna do rozpoznania skargi, gdyż Sąd drugiej instancji oparł się głównie na konkretnych okolicznościach faktycznych sprawy.
Stan faktyczny
Pozwana spółka ubezpieczeniowa wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zasądził od niej zapłatę na rzecz powoda. Skarżąca uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania występowaniem istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego dopuszczalności klauzuli niedoubezpieczenia w umowie ubezpieczenia mienia. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 603/18 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z powództwa M. […] Spółki Jawnej w W. przeciwko […] Towarzystwu Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w Ł. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 czerwca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt V AGa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2 UZASADNIENIE Pozwana […] Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w Ł. w skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 maja 2018 r., opartej na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego art. 58 § 1, art. 58 § 1 w zw. z art. 487 § 2 i art. 58 § 1 w zw. z art. 3531 i art. 824 § 1 oraz art. 65 § 2 k.c., uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które przedstawiła w formie pytania: „czy dopuszczalne jest ograniczenie odpowiedzialności ubezpieczyciela w umowie ubezpieczenia mienia na podstawie klauzuli niedoubezpieczenia, przewidującej w sytuacji kiedy rzeczywista wartość ubezpieczonego mienia w dniu szkody okazuje się wyższa niż ustalona w umowie suma ubezpieczenia, ustalenie świadczenia odszkodowawczego w proporcji w jakiej pozostaje określona w umowie suma ubezpieczenia do rzeczywistej wartości ubezpieczonego mienia”. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna podlega przyjęciu do rozpoznania, jeżeli wystąpi przynajmniej jedna z określonych w tym przepisie przyczyn, co powinno zostać wykazane i należycie uzasadnione przez stronę składającą wniosek (art. 3984 § 2 k.p.c.). Warunki, jakim powinno odpowiadać prawidłowe uzasadnienie wniosku zostały wszechstronnie wyjaśnione w ustabilizowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Pozwana nieskutecznie powołała się w skardze na przyczynę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. O wystąpieniu istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu tego przepisu można mówić jedynie wówczas, gdy w drodze właściwej argumentacji prawnej zostanie wykazane, że w sprawie ujawnił się istotny, abstrakcyjny i budzący poważne wątpliwości problem prawny, którego rozwiązanie będzie potrzebne do rozstrzygnięcia o zasadności skargi. Skarżąca nie przedstawiła argumentów prawnych przekonujących o spełnieniu powołanej przesłanki. 3 „Zagadnienie” zostało ujęte w sposób tak ogólny, że również ogólna odpowiedź nie budzi wątpliwości i odpowiada tezie pozwanej, że stosowanie w umowach ubezpieczenia „klauzuli proporcjonalności” nie jest generalnie, co do zasady wykluczone. Jednocześnie, wypowiedź w tej kwestii nie byłaby konieczna do rozpoznania skargi pozwanej z tej przyczyny, że Sąd drugiej instancji orzekając oparł się nie na samym odmiennym założeniu o niedopuszczalności takich klauzul, lecz bazował głównie na konkretnych okolicznościach faktycznych sprawy odniesionych w szerokim zakresie do łączącego strony stosunku prawnego i to ostatecznie one miały kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia. Z tego też względu nie przekonuje o spełnieniu omawianej przesłanki powoływanie się przez skarżącą na niejednolitość judykatury w tej kwestii. Nie stwierdziwszy przyczyn, które uzasadniałyby przyjęcie skargi pozwanej do rozpoznania, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. aw aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 58 § 1art. 487 § 2art. 3531art. 824 § 1art. 65 § 2 KCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy