I CSK 46/14
WyrokIzba Cywilna2014-10-15
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ubezpieczyciel, który bezpodstawnie kwestionuje wysokość odszkodowania, pozostaje w zwłoce w spełnieniu świadczenia ubezpieczeniowego, a tym samym jest odpowiedzialny za zwiększenie zakresu szkody na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. oraz w zw. z art. 361 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że powódka nie wykazała istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd stwierdził, że powódka nie przedstawiła istotnego zagadnienia prawnego o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w orzecznictwie, ani nie wykazała oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Problem sformułowany przez powódkę został uznany za kazuistyczny, zależny od okoliczności konkretnej sprawy.Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty od Towarzystwa Ubezpieczeń. Wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, podnosząc, że ubezpieczyciel bezpodstawnie kwestionujący wysokość odszkodowania pozostaje w zwłoce i jest odpowiedzialny za zwiększenie szkody, w tym za koszty wynajęcia pojazdu zastępczego w sytuacji szkody całkowitej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 46/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa K. G. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń […] S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt VI ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagań przewidzianych przez art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadnieni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w tym przedmiocie wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został uzasadniony przez powódkę wskazaniem na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) sformułowanego w formie pytania: „czy ubezpieczyciel bezpodstawnie kwestionujący wysokość odszkodowania należnego poszkodowanemu pozostaje w zwłoce w spełnieniu świadczenia ubezpieczeniowego, a zatem czy na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. oraz w zw. z art. 361 k.c., jest odpowiedzialny za zwiększenie zakresu szkody (wynikające z wypłaty zaniżonej wysokości odszkodowania) polegającej na poniesieniu kosztów wynajęcia specjalistycznego pojazdu zastępczego, w sytuacji zaistnienia szkody całkowitej i wynikającej stąd niemożności korzystania z rzeczy niezbędnej do kontynuowania działalności gospodarczej wobec nieprzywrócenia przez ubezpieczyciela poszkodowanemu stanu poprzedniego. Powódka, powołała się również na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – „albowiem w przypadku zaistnienia szkody całkowitej, obejmującej zniszczenie pojazdu i wynikającej stąd niemożności korzystania przez poszkodowanego z rzeczy niezbędnej do kontynuowania działalności gospodarczej, bezpodstawne kwestionowanie wysokości należnego poszkodowanemu odszkodowania zwiększa zakres szkody, pozostającej w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem. W konsekwencji, ubezpieczyciel pozostaje w zwłoce wynikającej z własnego
3 zaniechania w wypłacie należytej wysokości odszkodowania i nie wykonuje tym samym należycie świadczenia ubezpieczeniowego”. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Zagadnienie to musi być nadto „istotne”, co powinno wynikać przede wszystkim z wagi zawartego w nim problemu interpretacyjnego dla systemu prawa, nie zaś z jego doniosłości społecznej czy doniosłości dla rozstrzygnięcia sprawy, w której wniesiona została skarga kasacyjna. Takiego charakteru nie mają problemy przedstawione przez powódkę jako zagadnienie prawne, z uwagi na potrzebę rozstrzygnięcia którego skarga kasacyjna powinna być przyjęta do rozpoznania. Problem sformułowany przez powódkę ma charakter kazuistyczny, a na sposób jego rozstrzygnięcia muszą mieć wpływ okoliczności charakterystyczne dla każdej konkretnej sprawy, a mianowicie charakter szkody oraz proporcja między wypłaconym świadczeniem odszkodowawczym, a tym, które okazało się sporne i było przedmiotem dochodzenia przed sądem. Skarga kasacyjna jest uzasadniona w sposób oczywisty wtedy, gdy na pierwszy rzut oka i bez potrzeby przeprowadzania bardziej złożonych rozumowań można stwierdzić wadliwość kwestionowanego nią orzeczenia (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 stycznia 2011 r., IV CSK 485/10, nie publ. oraz z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z motywami zaskarżonego wyroku nie pozwala stwierdzić, żeby skarga kasacyjna powódki była uzasadniona w sposób oczywisty. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. [aw]
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 491/19 2020-08-07Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazujący na istotne zagadnienie prawne dotyczące ważności uzależnienia wypłaty odszkodowania od zgody ubezpieczyciela wyrażonej na polisie, spełnia wymogi okreś…
- II CSK 138/13 2013-09-26Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy zarzuty dotyczą wykładni umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i wyłączenia odpowiedzialności deliktowej?
- I CSK 740/24 2025-01-23Czy dopuszczalne jest skuteczne wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela w ubezpieczeniu autocasco z uwagi na niedokonanie przez ubezpieczającego obowiązków prewencyjnych, także wtedy, gdy ubezpieczonemu nie można pr…
- I CSK 1374/23 2023-10-20Czy sąd rozpoznający roszczenie o zmianę sposobu zobowiązania zakładu ubezpieczeń przez znaczne podniesienie górnej granicy jego odpowiedzialności na podstawie nadzwyczajnej zmiany stosunków (art. 357¹ k.c.) może pominąć…
- I CSK 196/18 2018-07-12Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji dotycząca modyfikacji wysokości świadczenia ubezpieczyciela z umowy ubezpieczenia w związku z wyczerpaniem sumy gwarancyjnej, oparta na zarzutach dotyczących rozkładu…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 471 KCart. 817 § 1 KCart. 361 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy