IV CSK 607/15
WyrokIzba Cywilna2016-12-01
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o postępowaniu wobec osób stwarzających zagrożenie, w zakresie w jakim przewidują możliwość orzekania o umieszczeniu w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym, w szczególności art. 1 ust. 1, art. 3, art. 14 ust. 3 i 4, art. 15 ust. 1 ustawy, są zgodne z zasadą lex retro non agit i ne bis in idem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego zostało już rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2016 r., K 6/14, uznał za niezgodny z Konstytucją jedynie art. 46 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec osób stwarzających zagrożenie, w pozostałym zakresie przepisy nie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją ani umowami międzynarodowymi.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny oddalił apelację uczestnika postępowania od postanowienia Sądu pierwszej instancji, którym uczestnik został uznany za osobę stwarzającą zagrożenie i orzeczono jego umieszczenie w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym. Uczestnik złożył skargę kasacyjną, wskazując jako uzasadnienie wniosku o jej przyjęcie istotne zagadnienie prawne dotyczące zgodności przepisów ustawy o postępowaniu wobec osób stwarzających zagrożenie z zasadami lex retro non agit i ne bis in idem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 607/15 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku Dyrektora Zakładu Karnego w S. przy uczestnictwie H. Z. z udziałem Prokuratora Okręgowego w G. o uznanie za osobę stwarzającą zagrożenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 1 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację uczestnika postępowania od postanowienia Sądu pierwszej instancji wydanego na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób (Dz. U. z 2014 r., poz. 24 - dalej: „ustawa o postępowaniu wobec osób stwarzających zagrożenie”), w którym między innymi uczestnik został uznany za osobę stwarzającą zagrożenie i orzeczono umieszczenie go w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym. W skardze kasacyjnej uczestnik jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Stwierdził, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania, czy przepisy ustawy o postępowaniu wobec osób stwarzających zagrożenie w zakresie, w jakim ustawa przewiduje możliwość orzekania o umieszczeniu w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym, w szczególności art. 1 ust. 1, art. 3, art. 14 ust. 3 i 4, art. 15 ust. 1 ustawy, są zgodne z podstawowymi zasadami porządku prawnego, tj. zasadą lex retro non agit, nie pozwalającą na działanie prawa wstecz oraz zasadą ne bis in idem nie pozwalającą na podwójne karanie za ten sam czyn. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z jednolitym i utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinien wykazać, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wymaga to przedstawienia tego zagadnienia przez odpowiednie sformułowanie, wskazania przepisu prawa, na tle którego powstało, przedstawienia kontrowersji i rozbieżnych ocen prawnych, jakie wywołuje oraz wykazania, że mają one poważny, uniwersalny charakter, a mimo to nie zostały jeszcze rozstrzygnięte, co jest konieczne nie tylko w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, lecz także innych podobnych spraw (porównaj między innymi postanowienia z dnia 10 maja
3 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 2002/1/11, z dnia 7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, niepubl.). Chodzi zatem o wykazanie, że w sprawie występuje tak poważne i istotne oraz nowe zagadnienie prawne, że nie wystarczy jego rozstrzygnięcie przez sądy powszechne, które w swojej działalności orzeczniczej powołane są do rozwiązywania problemów prawnych, występujących niemal w każdej sprawie, lecz konieczne jest zajęcie stanowiska przez najwyższy organ sądowy. Przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne rzeczywiście budziło poważne wątpliwości, na tyle istotne, że stało się przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 23 listopada 2016 r., K 6/14 wypowiedział się w kwestiach podniesionych w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją tylko jeden - spośród kilkunastu zaskarżonych - przepisów ustawy o postępowaniu wobec osób stwarzających zagrożenie. Stwierdził, że jedynie art. 46 ust. 1 tej ustawy w zakresie, w jakim przewiduje sporządzanie opinii w sprawie niezbędności dalszego pobytu w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym tylko przez jednego lekarza psychiatrę, jest niezgodny z art. 41 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Pozostałe przepisy nie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją, Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ani Międzynarodowym Paktem Praw Obywatelskich i Politycznych. Żaden z przepisów, na których niekonstytucyjność powołuje się skarżący, nie został uznany za niezgodny z Konstytucją ani z powyższymi umowami międzynarodowymi. Z uwagi na to, że wskazana przez skarżącego podstawa jego wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania już nie występuje, wobec rozstrzygnięcia przedstawionego zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 180/18 2018-05-15Czy skarga kasacyjna dotycząca zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym, w kontekście oceny prawdopodobieństwa popełnienia czynu zabronionego,…
- II CSK 456/20 2020-11-25Czy skarga kasacyjna dotycząca postanowienia o zastosowaniu środków postpenalnych, wydanego w postępowaniu zabezpieczającym, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c.?
- IV CSK 128/21 2021-03-19Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy zachodzi oczywista zasadność skargi kasacyjnej?
- V CSK 653/15 2016-04-26Czy naruszenie zasady równości stron w postępowaniu dowodowym przez sąd drugiej instancji, w sytuacji gdy dopuszczono dowody jednej strony, a odmówiono dopuszczenia dowodów drugiej strony, stanowi istotne zagadnienie pra…
- I CSK 3548/22 2022-06-25Czy zarzut, że przepisy kodeksowe dotyczące ubezwłasnowolnienia nie spełniają kryteriów konstytucyjnych lub konwencyjnych, może stanowić samodzielną przesłankę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 15 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 1 ust. 1art. 3art. 14 ust. 3art. 46 ust. 1art. 41 ust. 1art. 31 ust. 3art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy