IV CSK 611/17
WyrokIzba Cywilna2018-05-18
Skład orzekający: Mirosława Wysocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, oddalając wniosek o ustanowienie służebności przesyłu, może wydać rozstrzygnięcie w postępowaniu zawieszonym na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. w sposób odmienny od prawomocnego rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu wpadkowym, które było przyczyną zawieszenia głównego postępowania, stosownie do art. 365 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzuty skarżących opierały się na błędnym założeniu co do podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia. Sąd Okręgowy nie orzekł o zasiedzeniu służebności przez uczestnika, lecz o nabyciu służebności gruntowej z mocy prawa na podstawie przepisów, które nie były objęte podstawami skargi kasacyjnej. W związku z tym, podniesione w skardze kwestie prawne nie miały znaczenia dla rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności przesyłu. Sąd Okręgowy oddalił ich wniosek. W skardze kasacyjnej wnioskodawcy zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 365 § 1 w zw. z art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. Wskazywali na istotne zagadnienie prawne dotyczące związania sądu prawomocnym rozstrzygnięciem w postępowaniu wpadkowym, które spowodowało zawieszenie postępowania głównego. Uczestnik postępowania wniósł o odmowę przyjęcia skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 611/17 POSTANOWIENIE Dnia 18 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka w sprawie z wniosku E. M. i A. M. przy uczestnictwie ,,E.” Spółki Akcyjnej w G. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 maja 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt IV Ca (…), I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. orzeka, że wnioskodawcy i uczestnik ponoszą koszty związane ze swym udziałem w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wnioskodawcy E. M. i A. M. oparli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 lipca 2017 r., którym oddalono ich wniosek o ustanowienie służebności przesyłu, na podstawie naruszenia przepisów postępowania - art. 365 § 1 w zw. z art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadnili jej oczywistą zasadnością, mającą wynikać z faktu ponownego i samodzielnego rozstrzygnięcia przez ten Sąd kwestii zasiedzenia służebności przez uczestnika, „i to w sposób odmienny od rozstrzygnięcia zapadłego w ramach postępowania wpadkowego w sprawie sygn. akt I Ns (…)”, w którym oddalono wniosek uczestnika ,,E.” SA w G. o stwierdzenie nabycia
2 służebności przez zasiedzenie. Za przyjęciem skargi do rozpoznania - zdaniem skarżących - przemawia także występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne „polegającego na konieczności wyjaśnienia, czy wydając rozstrzygnięcie w postępowaniu zawieszonym uprzednio na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd jest związany prawomocnym rozstrzygnięciem zapadłym w ramach postępowania wpadkowego, które było przyczyną zawieszenia głównego postępowania, stosownie do treści art. 365 § 1 k.p.c., czy też może rozstrzygnąć kwestię wpadkową ponownie, i to w sposób odmienny od rozstrzygnięcia zapadłego w ramach postępowania, którego zawiśnięcie spowodowało zawieszenie postępowania głównego”. W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania ,,E.” S.A. w G., określając siebie błędnie jako wnioskodawcę, wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania ewentualnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna podlega przyjęciu do rozpoznania, jeżeli wystąpi przynajmniej jedna z określonych w tym przepisie przyczyn, co powinno zostać wykazane i należycie uzasadnione przez uczestnika (stronę) składającego wniosek (art. 3984 § 2 k.p.c.). Zważywszy, że Sąd Najwyższy, z zastrzeżeniem wyjątku dotyczącego nieważności postępowania, jest związany podstawami skargi kasacyjnej (art. 39313 § 1 k.p.c.) okolicznościami uzasadniającymi rozpoznanie skargi kasacyjnej mogą być tylko takie, które Sąd Najwyższy mógłby następnie uwzględnić przy jej rozpoznawaniu (por. np. postanowienia z dnia 29 czerwca 2001 r. I PKN 33/02, OSNP 2003, nr 9, poz. 228 i z dnia 4 sierpnia 2003 r., III CK 120/03, nie publ.). Obie wskazane przez skarżących przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania są bezpośrednio powiązane z zarzutami podniesionymi w ramach powołanej podstawy skargi, przewidzianej w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. Kwestie podniesione w podstawach skargi i we wniosku o jej przyjęcie nie miałyby jednak znaczenia przy rozpoznawaniu skargi z tego powodu, że argumenty skarżących w obu przypadkach zostały oparte na błędnym, w kontekście uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, założeniu co do prawnej podstawy orzeczenia. Wbrew bowiem wywodom wnioskodawców, Sąd Okręgowy nie uznał, by doszło do zasiedzenia
3 przez uczestnika zasiedzenia służebności, ale jednoznacznie i w szerokim wywodzie wyjaśnił faktyczne i prawne podstawy (w tym ustawę z dnia 20 grudnia 1990 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, Dz.U. z 1991 r. Nr 2, poz. 6) ustalenia, że do nabycia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, jako prawa związanego z własnością urządzeń, doszło z mocy prawa (powołanych przepisów); przepisy te nie zostały objęte podstawami skargi. Zarzuty skargi i motywy wniosku skupiają się na wywodach oderwanych od podstaw zaskarżonego orzeczenia i odnoszą się do przepisów oczywiście w stosunku do nich nieadekwatnych i problemu, który w sprawie - przy tych podstawach - w ogóle nie występuje. Te względy przesądzały brak podstaw do przyjęcia skargi do rozpoznania, co uzasadniało orzeczenie przez Sąd Najwyższy jak w sentencji, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania ze skargi rozstrzygnięto stosownie do art. 520 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 820/18 2019-07-03Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, wniesiona od postanowienia sądu drugiej instancji utrzymującego w mocy postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek, spełnia przesłanki prz…
- II CSK 771/15 2016-05-31Czy w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 172/19 2019-11-08Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności przesyłu, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, spełnia przesłanki oczywistej zasadności wymagane do jej przyjęcia do rozpozna…
- III CSK 364/15 2016-01-28Czy w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.?
- II CSK 520/19 2020-05-07Czy w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na oczywistą zasadność oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości i…
Powołane przepisy
art. 365 § 1art. 177 § 1 pkt 1 KPCart. 365 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 39313 § 1 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy