IV CSK 635/13
WyrokIzba Cywilna2014-04-10
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia, ograniczona do wartości udziału uczestnika, jest niższa niż próg ustawowy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sprawach o dział spadku i zniesienie współwłasności, dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, która jest ograniczona do wartości konkretnego interesu uczestnika lub składnika majątkowego, którego skarga dotyczy. Tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy kwestionuje się samą zasadę podziału, wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość udziału. W niniejszej sprawie, skoro skarżący nie kwestionowali zasady podziału, a jedynie domagali się wydzielenia ich udziałów, wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa od ustawowego progu, co skutkowało odrzuceniem skarg kasacyjnych.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni i uczestnicy postępowania wnieśli dwie skargi kasacyjne od postanowienia Sądu Okręgowego w G. w przedmiocie działu spadku i zniesienia współwłasności, którym całość gospodarstwa rolnego przyznano dwóm uczestnikom. Skarżący domagali się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w skargach wynosiła 182.600 zł. Sąd Najwyższy rozpoznał skargi na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił obie skargi kasacyjne i zasądził od E. W. na rzecz E. W. kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 635/13 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku E. W. przy uczestnictwie W. W., B. W., E. W., M. W., M. N., G. W. oraz następców prawnych R. J. - F. J., S. J., E. W., M. J., M. W., M. P., L. J., A. P. i G. Z. o dział spadku i zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 kwietnia 2014 r., na skutek skarg kasacyjnych wnioskodawczyni oraz uczestników postępowania - M. N., W. W., B. W., M. W. i następców prawnych R. J. - F. J., S. J., E. W., M. J., M. W., M. P., L. J., A. P. i G. Z. od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt III Ca (…), 1) odrzuca obie skargi kasacyjne; 2) zasądza na rzecz E. W. od E. W. kwotę 1800,- (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wnioskodawczyni oraz uczestnicy postępowania ad 3-15 wnieśli dwie skargi kasacyjne od postanowienia Sądu Okręgowego w G. w przedmiocie działu spadku i zniesienia współwłasności, którym całość gospodarstwa rolnego została przyznana
2 uczestnikom E. i G. W. W obu skargach jako wartość przedmiotu zaskarżenia została wskazana kwota 182.600 zł stanowiąca wartość nieruchomości, przy czym skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o dział spadku i zniesienie współwłasności zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia - jeżeli jest ona niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa interesy poszczególnych uczestników ograniczają się do wysokości udziałów w majątku podlegającym podziałowi w postępowaniu o dział spadku lub zniesienie współwłasności. Z tej przyczyny, nawet jeżeli orzeczenie zaskarżono „w całości”, wartością przedmiotu zaskarżenia jest z reguły nie wartość majątku podlegającego podziałowi, a wartość konkretnego interesu uczestnika lub składnika majątkowego, którego skarga dotyczy. Tylko wyjątkowo, w wypadku, gdy uczestnik zaskarża samą zasadę podziału kwestionując jego dopuszczalność, wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa, niż wartość udziału (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNIC 2004/1/11, z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNIC 2004/4/60, z 25 września 2003 r., III CZ 86/03, z dnia 26 lipca 2007 r., V CZ 66/07, z dnia 8 sierpnia 2012 r., III CZ 56/12 - niepubl.). Wnioskodawczyni i skarżący uczestnicy nie kwestionują dopuszczalności podziału gospodarstwa rolnego, a przeciwnie - domagają się jego podziału i wydzielenia części odpowiadającej ich udziałom. Łączny udział skarżących w nieruchomości wynosi 12/28 części, w tym wnioskodawczyni 2/28 części, a pozostałe 10/28 posiadają pozostali skarżący uczestnicy. Ich interes w wymiarze majątkowym ogranicza się zatem, w wypadku wnioskodawczyni oraz uczestników W. W., B. W., M. W. i M. N. do kwoty po 13.042 zł, oraz w wypadku dziewięciu następców prawnych uczestniczki R. J. łącznie do kwoty 13.042 zł. Skoro wartość przedmiotu zaskarżenia, zarówno w skardze wniesionej przez wnioskodawczynię jak i w skardze wniesionej przez uczestników, jest niższa od ustawowej wartości progowej decydującej o dopuszczalności skargi kasacyjnej, obie skargi podlegają odrzuceniu.
3 Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., o kosztach rozstrzygając zgodnie z art. 520 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i 39821 k.p.c. oraz § 5, § 6 pkt 6 i § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 461). jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 581/11 2012-04-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, dotycząca jedynie części przedmiotu zaskarżenia, jest dopuszczalna, gdy wartość tej części jest niższa niż próg ustawowy, mimo że łączna wartość…
- V CSK 344/09 2010-02-08Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż próg określony w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego?
- I CSK 386/16 2016-12-21Czy w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, w której skarżący kwestionuje jedynie sposób podziału konkretnej działki, wartość przedmiotu zaskarżenia dla celów dopuszczalności skargi kasacyjnej powinna odpow…
- II CSK 263/19 2019-10-30Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 150.000 zł?
- IV CSK 153/21 2021-07-16Czy skarga kasacyjna przysługuje w sprawie o zniesienie współwłasności i dział spadku, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, a wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu…
Powołane przepisy
art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 3986 § 3art. 13 § 2 KPCart. 520 § 2art. 391 § 1§ 4 pkt 4§ 3§ 2§ 1§ 5§ 6 pkt 6§ 9 ust. 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy