V CSK 344/09
WyrokIzba Cywilna2010-02-08
Skład orzekający: Lech Walentynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż próg określony w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną, stwierdzając, że wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż próg dopuszczalności skargi kasacyjnej określony w art. 519¹ § 4 k.p.c. W sprawach o dział spadku, zniesienie współwłasności i podział majątku wspólnego, wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być ustalana w oparciu o interes fiskalny skarżącego, czyli kwoty spłat należnych uczestnikom postępowania, a nie wartość całej nieruchomości czy hipotetyczne roszczenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które ustaliło wartość nieruchomości lokalowej na kwotę 172.918 zł i zasądziło od wnioskodawcy spłaty na rzecz uczestników postępowania w łącznej kwocie 82.651,72 zł. Wnioskodawca zakwestionował ustalenie wartości spadku i udziałów uczestników, podając wartość przedmiotu zaskarżenia na 172.918 zł. Sąd Najwyższy uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia została podana nieprawidłowo i jest niższa niż wymagany próg dopuszczalności skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy i zasądził od niego koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 344/09 POSTANOWIENIE Dnia 8 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz w sprawie z wniosku M. S. przy uczestnictwie M. M., J. M., E. J. i M. N. o dział spadku i zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 lutego 2010 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II Ca (…), 1.) odrzuca skargę kasacyjną; 2.) zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestników postępowania kwotę 1800,zł (jeden tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 6 maja 2009 r. Sąd Okręgowy w W. – w następstwie apelacji wnioskodawcy - zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 30 września 2008 r. i ustalił wartość nieruchomości lokalowej, będącej przedmiotem zniesienia współwłasności, na kwotę 172.918 zł oraz zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestników postępowania po 2.0662,93 zł (razem 82.651,72) tytułem spłaty. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zakwestionował te postanowienie „w części ustalającej wartość spadku oraz wartość udziałów przypadającym uczestnikom postępowania” wnosząc o uchylenie orzeczenia „w zaskarżonej części”. Jednocześnie podał, że wartością przedmiotu zaskarżenia jest kwota 172.918, zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kryterium dopuszczalności skargi kasacyjnej i podlega kontroli Sądu Najwyższego (zob. m. in. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2008 r., V CZ 17/08, OSNC – ZD 2009, nr A, poz. 8). Na tym tle należy stwierdzić, że w skardze kasacyjnej wnioskodawca podał wartość zaskarżenia w sposób oczywiście nieprawidłowy. Przedmiotem zaskarżenia apelacyjnego wnioskodawcy była kwota 178.147,50 zł, a Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu w istocie uwzględnił apelację w całości, gdyż pomniejszył o kwotę 183.377,07 zł wartość nieruchomości, co wpłynęło na znaczne obniżenie spłat należnych uczestnikom od wnioskodawcy. W sprawach o dział spadku, zniesienie współwłasności i podział majątku wspólnego ważny jest fiskalny interes w zaskarżeniu (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 11). Wnioskodawca mógł więc skarżyć postanowienie Sądu Okręgowego jedynie w granicach należności i świadczeń przypadających uczestnikom, a nie przyznanych jemu. Jego interes w zaskarżeniu nie mógł więc być wyrażony sumą przewyższającą wartość spłat (82.651,72 zł). Z uzasadnienia skargi kasacyjnej zdaje się wynikać, iż skarżący sumuje wartość niespłaconego kredytu i wartość zabezpieczeń hipotecznych. Jest oczywiste, że w sprawie miał znaczenie tylko niespłacony kredyt, co zasadnie uwzględnił Sąd Okręgowy, natomiast zabezpieczenia hipoteczne aktualizują się dopiero w postępowaniu egzekucyjnym i tylko w sytuacji, gdyby kredyt nie był spłacany. Wnioskodawca powołuje się również na bliżej nieoznaczone odsetki kredytowe, co nie ma znaczenia przy określaniu wartości przedmiotu sporu (zob. art. 20 k.p.c.). Z przedstawionych rozważań wynika, że wartość zaskarżenia kasacyjnego w tej sprawie jest niższa niż 150.000 zł, co powoduje niedopuszczalność skargi kasacyjnej wnioskodawcy (art. 5191 § 4 k.p.c.). Należało więc odrzucić skargę (art. 3986 § 3 k.p.c.) oraz orzec o kosztach postępowania kasacyjnego (art. 98 i 108 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 635/13 2014-04-10Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia, ograniczona do wartości udziału uczestnika, jest niższa niż próg ustawowy?
- II CSK 235/14 2014-10-22Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł?
- III CZ 244/24 2025-10-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności lub dział spadku, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, jest dopuszczalna, gdy skarżący kwestionuje jedynie wysokość spłat?
- III CSK 106/20 2021-01-29Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności i dział spadku, dotycząca kwestionowania wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej progu ustawowego, jest dopuszczalna?
- III CZ 454/22 2023-01-26Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, a skarżący kwestionuje wysokość spłaty lub sposób jej rozłożenia…
Powołane przepisy
art. 20 KPCart. 5191 § 4 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 98§ 4§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy