IV CSK 696/16
WyrokIzba Cywilna2017-06-13
Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy w umowie stron mowa jest o wielu wierzytelnościach o charakterze zarówno stałym, jak i zmiennym, wyklucza to ustanowienie na zabezpieczenie części wierzytelności o charakterze stałym hipoteki zwykłej i przesądza o tym, że ustanawiana hipoteka powinna być hipoteką kaucyjną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że postawione przez skarżącego zagadnienie prawne, dotyczące hipoteki zwykłej i kaucyjnej w kontekście umów obejmujących wierzytelności stałe i zmienne, nie spełnia wymogów określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi, przedstawiając jedynie ogólne rozważania oderwane od ustaleń faktycznych i niepoparte wystarczającym wywodem jurydycznym.Stan faktyczny
Powód M. Sp. z o.o. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w O. dotyczącego usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Skarga kasacyjna dotyczyła kwestii ustanowienia hipoteki zwykłej w sytuacji, gdy umowa obejmowała wierzytelności o charakterze stałym i zmiennym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 696/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko P. Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 czerwca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 25 kwietnia 2016 r., sygn. akt IX Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 7200 (siedem tysięcy dwieście) złotych. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powoda M. sp. z o.o. od wyroku Sądu Okręgowego należy zważyć, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia, ponieważ tę funkcję realizują zwykłe środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania.
2 Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Taka konstrukcja i rola skargi kasacyjnej, powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej, pod kątem spełniania kryteriów, kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Oparcie wniosku na pierwszej ze wskazanych wyżej przyczyn kasacyjnych wymaga sformułowania samego zagadnienia, wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, oraz sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego przekonującego o tym, że rozwiązanie zagadnienia będzie miało znaczenie dla praktyki sądowej.. Wywód ten powinien być zbliżony do przyjętego przy przedstawianiu Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, nie publ.). Skarżąca wskazała, że istotne zagadnienie prawne dotyczy tego, czy pod rządami ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece przed jej nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r., w sytuacji, gdy w umowie stron mowa jest o wielu wierzytelnościach o charakterze zarówno stałym, jak i zmiennym, wyklucza to ustanowienie na zabezpieczenie części wierzytelności o charakterze stałym hipoteki zwykłej i przesądza o tym, że ustanawiana hipoteka powinna być hipoteką kaucyjną. Tak postawione pytanie, pomijając już dość nieprecyzyjny sposób jego sformułowania oraz nie wskazanie przepisów prawa, na tle których powstało, a które mają znaczenie z punktu widzenia podstaw kasacyjnych, jest oderwane od ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności
3 towarzyszących ustanowieniu hipoteki przez poprzednika prawnego powoda i rozważań prawnych wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a nadto nie odpowiada przyczynie kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. w przedstawionym na wstępie rozumieniu. Wykazanie tej przyczyny nie sprowadza się bowiem jedynie do sformułowania problemu prawnego bazującego na przepisach przytoczonych w podstawie skargi kasacyjnej (którego to wymagania postawione zagadnienie prawne nie spełnia). Konieczne jest przede wszystkim przedstawienie odpowiedniego wywodu jurydycznego, którego wniosek strony powodowej o przyjęcie skargi do rozpoznania także nie zawiera, opartego na przytoczonych przez skarżącego orzeczeniach lub poglądach nauki prawa, wykazującego nie tylko zasadność preferowanego przez skarżącego sposobu rozstrzygnięcia określonego zagadnienia prawnego, ale także wadliwość przyjętego przez Sąd drugiej instancji w zaskarżonym orzeczeniu rozwiązania postawionego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań prawnych wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji, opartych na poczynionych w sprawie jednoznacznych i stabilnych ustaleniach faktycznych wiążących Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej (art. 39813 § 2 k.p.c.). Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy bowiem rozumieć problem o charakterze prawnym powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć jednocześnie charakter uniwersalny w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 roku, IV CSK 53/13, niepubl.). Skarżąca powołała się także na oczywistą zasadność skargi. Oparcie wniosku na tej przyczynie kasacyjnej wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie), bez konieczności pogłębionej analizy, sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji, odnoszonych do przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, z dnia 9 maja 2008 r., II PK
4 11/08, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, nie publ.). Skarżąca nie wykazała tego rodzaju oczywistej i widocznej prima vista wadliwości zaskarżonego wyroku. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 84/15 2015-11-13Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów bu…
- I CSK 871/14 2015-06-16Czy skarga kasacyjna wniesiona w oparciu o przesłankę oczywistej zasadności, zarzucająca naruszenie przepisów dotyczących wysokości hipoteki przymusowej, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli powołane przepisy nie r…
- I CSK 3045/22 2022-12-22Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną opartą na przesłance oczywistej zasadności, gdy skarżący zarzuca naruszenie art. 1111 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez niewłaściwe zastos…
- IV CSK 155/18 2018-09-06Czy wierzyciel korzysta z domniemania prawnego istnienia wierzytelności wynikającego z wpisu hipoteki ustanowionej przed dniem 20 lutego 2011 r. także wówczas, gdy dokonał kumulacji roszczeń i dochodzi w postępowaniu egz…
- I CSK 614/20 2021-03-19Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi i istotne zagadnienie prawne dotyczące upadku hipoteki przymusowej na skutek upływu terminu, a wpisy w…
Powołane przepisy
art. 390 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy