IV CSK 738/15
WyrokIzba Cywilna2016-05-11
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, może być przyjęta do rozpoznania, jeśli wnioskodawczyni kwestionuje ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji i powołuje się na argumenty prawne nieadekwatne do stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała jej oczywistej zasadności. Uzasadnienie skargi kasacyjnej sprowadzało się do powtórzenia zarzutów kasacyjnych, kwestionowania ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, oraz przedstawiania stanowiska prawnego nieodnoszącego się do stanu faktycznego sprawy. Sąd podkreślił, że oczywista zasadność skargi wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa, widocznego od razu, bez potrzeby głębszej analizy.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu pierwszej instancji i rozgraniczył nieruchomości według wariantu uwzględniającego zasiedzenie pasa gruntu przez uczestniczkę postępowania z dniem 30 czerwca 2006 r. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędne związanie Sądu Okręgowego wyrokiem dotyczącym przywrócenia posiadania, naruszenie przepisów o domniemaniach prawnych oraz pominięcie przerwania biegu zasiedzenia przez złożenie wniosku o rozgraniczenie. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 738/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku I. R. przy uczestnictwie Z. G. o rozgraniczenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt IV Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w R. uwzględniając apelację uczestniczki postępowania zmienił postanowienie Sądu pierwszej instancji i rozgraniczył nieruchomości wnioskodawczyni i uczestniczki według wariantu nr II wskazanego w opinii biegłego geodety, uwzględniającego stan prawny wynikający z zasiedzenia przez uczestniczkę z dniem 30 czerwca 2006r. przygranicznego pasa gruntu.
2 W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazała, że jest ona oczywiście uzasadniona, bowiem Sąd Okręgowy rozpoznając zarzut zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu błędnie przyjął, iż w myśl art. 365 § 1 k.p.c. jest związany treścią wyroku dotyczącego przywrócenia uczestniczce posiadania tego gruntu, a domniemania wynikające z art. 339, art. 340 i art. 345 k.c. przemawiają za samoistnym i nieprzerwanym stanem tego posiadania, co przerzuciło na wnioskodawczynię ciężar dowodu w zakresie zasiedzenia. W ocenie skarżącej prawidłowa wykładnia art. 153 i art. 344 k.c. prowadzi do wniosku, że dopiero przy braku możliwości ustalenia stanu prawnego granic sąd może rozgraniczyć nieruchomości według ostatniego spokojnego stanu posiadania, przy czym ustalenie tego stanu nie może opierać się na treści wyroku wydanego w sprawie o naruszenie posiadania, a więc tym bardziej taki wyrok nie może stanowić podstawy do ustalenia stanu prawnego granic. Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wnioskodawczyni wywiodła też z ustalenia przez Sąd, że uczestniczka nabyła przez zasiedzenie przygraniczny pas gruntu w bliżej nieustalonym dniu (koniec czerwca 2006 r.), mimo że jej posiadanie tego gruntu nie było posiadaniem samoistnym, a przyjęty początek terminu zasiedzenia może dotyczyć tylko fragmentu gruntu pod domem. Zarzuciła też, że Sąd z naruszeniem art. 316 w zw. z art. 382 k.p.c. pominął, iż złożenie przez wnioskodawczynię w dniu 5 lipca 2010 r. wniosku o rozgraniczenie przerwało bieg zasiedzenia co do części nieruchomości oraz że ze spornego pasa gruntu korzystali właściciele obu nieruchomości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., powinien wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego, oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. Sam zarzut naruszenia, nawet oczywistego, określonego przepisu nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż mimo oczywistego nawet naruszenia
3 przepisu orzeczenie może być prawidłowe (porównaj między innymi postanowienia z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004/6/100, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004/3/49 i z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, nie publ.). Wnioskodawczyni nie wykazała, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w powyższym rozumieniu. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadza się w istocie do powtórzenia części zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia, kwestionowania ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego, co jest niedopuszczalne w skardze kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.), budowania zarzutów na gruncie własnej wersji ustaleń, w oderwaniu od ustaleń Sądu (wbrew zarzutom skarżącej Sąd Okręgowy ustalił i wskazał konkretną datę nabycia przez uczestniczkę własności przygranicznego pasa gruntu przez zasiedzenie: 30 czerwca 2006 r.) oraz przedstawiania stanowiska prawnego odnoszącego się do kwestii nie związanych ze stanem prawnym sprawy (rozważania dotyczące ostatniego spokojnego stanu posiadania jako przesłanki rozgraniczenia w sytuacji, gdy Sąd dokonał rozgraniczenia według stanu prawnego oraz wskazanie na przerwę biegu zasiedzenia w związku z wnioskiem o rozgraniczenie złożonym już po przyjętym przez Sąd dniu nabycia własności przez zasiedzenie). Tak uzasadnione twierdzenie o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej niewątpliwie nie może być skuteczne. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o odrzucenie skargi z powodu nie wskazania w niej wartości przedmiotu zaskarżenia należy stwierdzić, że wymaganie wskazania w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach majątkowych wynika z art. 3984 § 3 k.p.c., a zatem, zgodnie z art. 3986 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie spełniająca tego wymagania nie może być odrzucona wprost, lecz dopiero po nie uzupełnieniu tego braku na wezwanie sądu, którego w rozpoznawanej sprawie nie wystosowano. Jednakże - jak przyjmuje się w orzecznictwie w odniesieniu do nie wskazania
4 wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji i co można odpowiednio zastosować do skargi kasacyjnej - nie wskazanie, także mimo wezwania sądu, wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie majątkowej, w której skarga kasacyjna jest dopuszczalna bez względu na tę wartość, opłata od skargi jest stała a określenie stawki wynagrodzenia pełnomocnika także nie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, nie uzasadnia odrzucenia skargi kasacyjnej (porównaj między innymi uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2008 r. III CZP 7/08. OSNC 2009/4/55). Sprawa o rozgraniczenie należy do takich spraw, a zatem nie ma podstaw do odrzucenia skargi z powodu nie wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 219/19 2020-02-14Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na oczywistą zasadność środka zaskarżenia, a zarzuty dotyczą oceny dowodów i ustaleń faktycznyc…
- IV CSK 47/16 2016-07-14Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy przedstawione argumenty nie potwierdzają jednoznacznej błędności zaskarżon…
- I CSK 5705/22 2023-08-30Czy skarga kasacyjna w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, oparta na zarzutach dotyczących błędnej oceny dowodów i ustaleń faktycznych, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
- II CSK 57/14 2014-07-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, oparta na przesłance oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał kwalifikowanego naruszenia prawa i oczywistej…
- IV CSK 555/13 2014-03-13Czy skarga kasacyjna dotycząca rozgraniczenia nieruchomości może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał oczywistej zasadności naruszenia przepisów prawa i powołuje się na przepisy nie mające zastosowa…
Powołane przepisy
art. 365 § 1 KPCart. 339art. 340art. 345 KCart. 153art. 344 KCart. 316art. 382 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 3984 § 3 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy