IV CZ 10/20
PostanowienieIzba Cywilna2020-06-24
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Marian Kocon, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem profesjonalnemu pełnomocnikowi Skarbu Państwa, zamiast do Urzędu Prokuratorii Generalnej, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu wniesienia jej po terminie. Stwierdzono, że doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem profesjonalnemu pełnomocnikowi Skarbu Państwa, zamiast do Urzędu Prokuratorii Generalnej, nie rozpoczyna biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z ustawą o Prokuratorii Generalnej, doręczenia w sprawach, w których Prokuratoria Generalna sprawuje wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa, powinny być dokonywane do Urzędu Prokuratorii Generalnej na każdym etapie postępowania.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną Skarbu Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. z powodu wniesienia jej po terminie. Wnioskodawca wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, gdyż zaskarżone orzeczenie zostało doręczone jego pełnomocnikowi, a nie organowi uprawnionemu do reprezentowania Skarbu Państwa. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 10/20 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. przy uczestnictwie D. B., C. M., E.M., A. K., L. W., A. W., J. W., F. M., P. M., J. M., H. M., K. M., D. M., A. L., A. M. i L. M. o stwierdzenie zasiedzenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2020 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w T. z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt VIII Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 6 listopada 2019 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo G. od postanowienia tego Sądu z dnia 31 maja 2019 r. z uwagi na wniesienie jej po upływie ustawowego terminu.
2 W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., art. 133 § 3 zdanie drugie k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 listopada 2019 r.). Wskazał, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez Skarb Państwa nie rozpoczął biegu, gdyż zaskarżone orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone jego profesjonalnemu pełnomocnikowi, zamiast organowi uprawnionemu do reprezentowania Skarbu Państwa przed sądem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Do zadań Prokuratorii Generalnej należy wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. z 2020 r., poz. 762; dalej: „ustawa o PGRP”). W sprawach, w których zastępstwo wykonuje Prokuratoria Generalna, sąd, trybunał lub inny organ orzekający dokonuje doręczeń pism i orzeczeń do Urzędu Prokuratorii Generalnej (art. 44 ustawy o PGRP). Przepis ten wyłącza stosowanie art. 133 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 listopada 2019 r., W sprawach, w których Prokuratoria Generalna wykonuje zastępstwo wyłączne Skarbu Państwa (art. 4 ust. 1 pkt 1) oraz zastępstwo obligatoryjne Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych (art. 7 ust. 2, art. 12 ust. 4), doręczeń do Urzędu Prokuratorii Generalnej dokonuje się od samego początku - na każdym etapie postępowania - do chwili ustania zastępstwa Prokuratorii, czyli do zakończenia sprawy, przy czym sądy mają obowiązek stosować art. 44 ustawy o PGRP z urzędu. Skoro Prokuratoria Generalna ma obowiązek podejmować czynności zastępstwa z mocy ustawy, nie musi zgłaszać się do sprawy, żeby sąd, trybunał lub inny organ orzekający miał obowiązek dokonywać doręczeń do Urzędu Prokuratorii Generalnej. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w którym czynności wykonuje Prokuratoria, doręczenia powinny być dokonywane zgodnie z art. 44 ustawy o PGRP także wtedy, gdy odnoszą się do czynności związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, które są podejmowane przed sądem powszechnym
3 (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I CSK415/06, nie publ.; z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II CSK 616/13, nie publ; z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III CSK 263/13, nie publ.). Nie można zatem odmówić słuszności zarzutowi skarżącego w części podważającej ocenę, że termin do wniesienia przez wnioskodawcę skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 31 maja 2019 r. rozpoczął bieg od doręczenia tego orzeczenia z uzasadnieniem pełnomocnikowi Skarbu Państwa. Wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przesłanka odrzucenia skargi kasacyjnej nie mogła usprawiedliwiać wydania tego rozstrzygnięcia. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. jw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 32/09 2009-06-24Czy skarga kasacyjna wniesiona przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa po upływie dwumiesięcznego terminu, liczonego od daty doręczenia wyroku jednostce organizacyjnej Skarbu Państwa, jest dopuszczalna?
- I CSK 374/24 2025-10-23Czy skarga kasacyjna wniesiona w imieniu Skarbu Państwa przez pełnomocnika ustanowionego przez nadleśniczego, a nie przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jest dopuszczalna?
- II CSK 224/17 2017-10-19Czy skarga kasacyjna wniesiona w imieniu Skarbu Państwa przez pełnomocnika procesowego (adwokata lub radcę prawnego) po wejściu w życie ustawy o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej podlega odrzuceniu?
- I CSK 3639/25 2026-02-17Czy skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną przeznaczone dla Skarbu Państwa w postępowaniu przed Sądem Najwyższym powinny być doręczone Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej?
- II CSK 583/08 2008-12-19Czy skarga kasacyjna wniesiona przez radcę prawnego reprezentującego Skarb Państwa, po wejściu w życie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, jest dopuszczalna, jeśli zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed S…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 13 § 2 KPCart. 133 § 3art. 4 ust. 1art. 44art. 133 § 3 KPCart. 7 ust. 2art. 12 ust. 4art. 39815art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy