IV CZ 106/19
PostanowienieIzba Cywilna2019-12-12
Skład orzekający: Marian Kocon, Monika Koba, Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik ustanowiony z urzędu jest legitymowany do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji wniesionej przez stronę, której był pełnomocnikiem?Ratio decidendi
Pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie jest legitymowany do samodzielnego wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji wniesionej przez stronę, której był pełnomocnikiem. Legitymacja do zaskarżenia przysługuje co do zasady stronie lub uczestnikowi postępowania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sytuacja wyglądałaby inaczej, gdyby pełnomocnik wnosił zażalenie na postanowienie dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż wtedy byłby legitymowany do kontroli takiego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił apelację wnioskodawcy od postanowienia o kosztach pełnomocnika z urzędu, wskazując, że uczestnik nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego kosztów pełnomocnika z urzędu. Zażalenie na to postanowienie wniósł pełnomocnik wnioskodawcy ustanowiony z urzędu. Sąd Najwyższy odrzucił to zażalenie, uznając je za niedopuszczalne z powodu braku legitymacji czynnej pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu jako niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 106/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Monika Koba SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) w sprawie z wniosku B. M. przy uczestnictwie Z. M. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2019 r., zażalenia adwokata M. L. ustanowionego z urzędu pełnomocnika wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w T. z dnia 22 października 2019 r., sygn. akt VIII Ca (…), odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 października 2019 r. Sąd Okręgowy w T. w punkcie 1 odrzucił apelację wnioskodawcy B. M. od punktu IV sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 18 kwietnia 2019 r., którym orzeczono o kosztach należnych pełnomocnikowi wnioskodawcy ustanowionemu z urzędu. Sąd Okręgowy wskazał, że uczestnik postępowania nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego kosztów pełnomocnika z urzędu i że zażalenie powinien był wnieść sam pełnomocnik.
2 Zażalenie na to postanowienie w imieniu własnym wniósł adwokat M. L. - pełnomocnik ustanowiony z urzędu dla B. M.. Skarżący wskazał, że doszło do naruszenia art. 370 w zw. z art. 373 k.p.c. i błędnego odrzucenia zażalenia, a także wniósł o jego uchylenie i o zasądzenie kosztów na swoją rzecz tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie było niedopuszczalne. Jednym z podstawowych warunków dopuszczalności środka zaskarżenia, w tym zażalenia, jest legitymacja do jego wniesienia. Co do zasady legitymacja ta przysługuje stronie lub uczestnikowi postępowania (art. 369 § 1 w zw. z a art. 397 § 2 k.p.c.), chyba że ustawa stanowi inaczej. W niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji wniósł samodzielnie adwokat M. L., pełnomocnik z urzędu wnioskodawcy B. M., mimo że odrzuconą apelację wniósł B. M. Oznacza to, że adwokat M. L. nie jest osobą legitymowaną do zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu środka zaskarżenia wniesionego przez inną osobę. Sytuacja wyglądałaby inaczej, gdyby zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu wniósł adwokat M. L., gdyż wtedy byłby on także legitymowany do kontroli rozstrzygnięcia zapadłego na skutek jego zażalenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi bowiem wątpliwości, że pełnomocnikowi ustanowionemu przez sąd przysługuje zażalenie na postanowienie sądu I instancji rozstrzygające o ponoszonych przez Skarb Państwa kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (uchwała SN z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11, OSNC 2012, nr 1, poz. 2 oraz uchwała SN z dnia 8 marca 2012 r., III CZP 2/12, OSNC 2012, nr 10, poz. 115). Jak jednak wynika z akt sprawy pełnomocnik nie wniósł zażalenia na postanowienie w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, nie jest zatem legitymowany także do zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu zażalenia wniesionego w tym zakresie przez uczestnika. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 370 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. odrzucił zażalenie.
3 aj
Powiązane orzeczenia
- II CZ 55/19 2019-10-04Czy pełnomocnik procesowy, w tym pełnomocnik z urzędu, jest legitymowany do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację strony lub uczestnika postępowania?
- IV CZ 46/13 2013-05-23Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu?
- II CZ 6/12 2012-11-14Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej w przypadku wniesienia zażalenia po terminie, które zostało odrzucone jako sprzeczne z zasadami profesjonalizmu?
- IV CZ 150/11 2012-03-22Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające jego wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kas…
- I CZ 146/17 2018-01-31Czy cofnięcie zażalenia przez pełnomocnika z urzędu, który nie dopełnił należytej staranności przy jego sporządzeniu, wyklucza możliwość przyznania mu wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu?
Powołane przepisy
art. 370art. 373 KPCart. 369 § 1art. 397 § 2 KPCart. 39821art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy