IV CZ 46/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-05-23
Skład orzekający: Iwona Koper, Grzegorz Misiurek, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Brak takiej regulacji w przepisach procesowych powinien zostać wypełniony na podstawie analogii do art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zgodnie z argumentacją zawartą w uchwałach Sądu Najwyższego oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Pełnomocnik powoda, ustanowiony z urzędu, zaskarżył postanowienie sądu apelacyjnego przyznające mu wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd apelacyjny odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. Pełnomocnik wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu, kwestionując pogląd sądu apelacyjnego o niezaskarżalności postanowienia w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając zażalenie pełnomocnika za dopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 46/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa A. K. przeciwko Z. D. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 maja 2013 r., zażalenia pełnomocnika powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 lutego 2013 r., uchyla zaskarżone postanowienie.
2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 5 lutego 2013 r. przyznał pełnomocnikowi powoda, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie w kwocie 120 zł, powiększone o podatek od towarów i usług w stawce 23% za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik powoda zaskarżył to postanowienie zażaleniem, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie § 6 pkt 7 oraz § 11 pkt 25 w związku z § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Powołując się na ten zarzut, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie mu wynagrodzenia w kwocie 6642 zł, stosownie do § 6 pkt 7 powołanego rozporządzenia. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r. odrzucił zażalenie, uznając je – w świetle art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. – za niedopuszczalne. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powoda wniósł o jego uchylenie, kwestionując – z powołanie się na zarzuty naruszenia art. 370 w związku z art. 397 k.p.c., art. 394, art. 3981 oraz art. 3942 - pogląd Sądu Apelacyjnego o niezaskarżalności postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażaleniu nie można odmówić słuszności: Sąd Najwyższy w uchwale z dnia z dnia 20 maja 2011, III CZP 14/11 (OSNC 2012, Nr 1, poz. 2) uznał, że pełnomocnikowi ustanowionemu przez sąd przysługuje zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji rozstrzygające o ponoszonych przez Skarb Państwa kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pogląd ten został podtrzymany w uchwale z dnia 8 marca 2012 r., III CZP 2/12, OSNC 2012, nr 10, poz. 115). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2012 r. stwierdził natomiast, że art. 3941 § 1 pkt 2
3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 2 maja 2012 r., w zakresie, w jakim nie przewidywał zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postepowaniu przed sądem drugiej instancji, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Kierując się argumentami przytoczonymi w powołanych uchwałach Sądu Najwyższego oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego, należy przyjąć, że brak regulacji dopuszczającej zaskarżenie postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów pełnomocnika z urzędu powinien zostać wypełniony na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., stosowanego w drodze analogii. Wbrew zatem odmiennemu zapatrywaniu Sądu |Apelacyjnego, na postanowienie tego Sądu z dnia 5 lutego 2013 r. skarżącemu przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. es
Powiązane orzeczenia
- III CZP 14/11 2011-05-20Czy pełnomocnikowi ustanowionemu przez sąd przysługuje zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji rozstrzygające o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponoszonych przez Skarb Państwa?
- I CZ 56/13 2013-06-19Czy zażalenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest dopuszczalne w świetle art. 3941 § 1…
- IV CZ 106/19 2019-12-12Czy pełnomocnik ustanowiony z urzędu jest legitymowany do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji wniesionej przez stronę, której był pełnomocnikiem?
- III CZ 20/11 2011-05-12Czy zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu?
- IV CZ 150/11 2012-03-22Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające jego wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kas…
Powołane przepisy
art. 3941 § 1art. 370art. 397 KPCart. 394art. 3981art. 3942art. 3941 § 1 pkt 2art. 45 ust. 1art. 176 ust. 1art. 31 ust. 3art. 3941 § 1 pkt 2 KPCart. 39815 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy