IV CZ 125/13
PostanowienieIzba Cywilna2014-02-28
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote, Józef Frąckowiak, Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji może być przedmiotem skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o szczególnym charakterze, nakierowanym na ochronę interesu publicznego, a nie ogólnodostępnym środkiem zaskarżenia. Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania, kończących postępowanie w sprawie. Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji nie należy do tych kategorii i nie może być zaskarżone skargą kasacyjną.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło ich skargę kasacyjną od postanowienia tego samego sądu oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu apelacji. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ zaskarżone postanowienie nie mieściło się w katalogu orzeczeń podlegających zaskarżeniu skargą kasacyjną. Powodowie wnieśli zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 125/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa R. D., A. L., małoletniego K.D., małoletniego O. D., R.D., E. S. – D. i małoletniego S. D. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń SA w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2014 r., zażalenia powodów R. D. i E. S. – D. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 kwietnia 2013 r. oddala zażalenie. UZASADNIENIE
2 Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił – jako niedopuszczalną - skargę kasacyjną powodów R. D. i E. S.-D. od postanowienia tego Sądu z dnia 30 listopada 2012 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje stronie od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania, kończących postępowanie w sprawie. Tymczasem powodowie zaskarżyli skargą kasacyjną wydane przez Sąd Apelacyjny postanowienie oddalające ich zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu ich apelacji. Oboje skarżący wnieśli zażalenie na to postanowienie. Zarzucili w nim błędną wykładnię i niezastosowanie art. 3981 § 1 k.p.c., jak również naruszenie gwarancji z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 176 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz błędną wykładnię i zastosowanie art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 591 ze zm.). Wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od pozwanego na ich rzecz kosztów procesu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Skarga kasacyjna wszczyna postępowanie wykraczające ponad zagwarantowany w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP standard postępowania dwuinstancyjnego, wobec czego dopuszczalne jest ograniczenie jej zakresu w ustawach zwykłych (art. 176 ust. 2 Konstytucji RP). Dlatego też ograniczenie w art. 3981 i 3982 zakresu przedmiotowego tej skargi oraz ograniczenie w art. 3983 k.p.c. jej podstaw nie stanowi naruszenia wskazanych w zażaleniu przepisów Konstytucji RP
3 określających zasadę równości wobec prawa i prawo do sądu. Niezrozumiałe jest natomiast w czym skarżący upatruje naruszenie jego prawa do prywatności przewidziane w art. 47 Konstytucji. Sąd Apelacyjny przeprowadził prawidłową wykładnię art. 3981 § 1 k.p.c. i ustalił, że przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną mogą być tylko określone w tym przepisie orzeczenia sądu drugiej instancji (z dalszymi ograniczeniami wynikającymi z art. 3982 k.p.c.), a więc prawomocne wyroki lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie. Postanowienie sądu drugiej instancji wydane w postępowaniu zażaleniowym, oddalające zażalenie powodów na postanowienie o odrzuceniu ich apelacji nie należy do żadnej z wymienionych kategorii, nie jest bowiem wyrokiem, ani nie rozstrzyga w przedmiocie odrzucenia pozwu, ani też nie dotyczy umorzenia postępowania. Nie ma również żadnych przesłanek uzasadniających stosowanie przepisów o skardze kasacyjnej w drodze analogii do postanowień orzekających w przedmiocie odrzucenia apelacji. Skarga kasacyjna prawidłowo została więc odrzucona jako niedopuszczalna. W związku z tym nie było możliwe przeprowadzenie merytorycznego badania zarzutów wskazanych w skardze, w szczególności zarzutu błędnej wykładni art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Z przytoczonych względów zażalenie powodów podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. .
Powiązane orzeczenia
- I CZ 95/16 2016-12-08Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji?
- II PZ 16/14 2014-11-12Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu apelacji?
- IV CSK 447/20 2021-04-16Czy skarga kasacyjna może być skierowana do postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu apelacji?
- I CSK 6632/22 2023-12-20Czy postanowienie w przedmiocie odrzucenia apelacji, zawarte w wyroku sądu drugiej instancji, jest zaskarżalne skargą kasacyjną?
- II CSK 664/11 2012-04-27Czy postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające odrzucenia pozwu jest zaskarżalne skargą kasacyjną?
Powołane przepisy
art. 3981 § 1 KPCart. 32 ust. 1art. 47art. 45 ust. 1art. 176 ust. 1art. 112 ust. 3art. 176 ust. 2art. 3981art. 3983 KPCart. 3982 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy