IV CZ 13/16
PostanowienieIzba Cywilna2016-04-14
Skład orzekający: Marta Romańska, Krzysztof Pietrzykowski, Janusz Kaspryszyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu braku należytego umocowania pełnomocnika jest dopuszczalne, gdy wezwanie do uzupełnienia braków nie było precyzyjne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu braku należytego umocowania pełnomocnika. Kluczowe było stwierdzenie, że wezwanie do uzupełnienia braków w zakresie umocowania pełnomocnika nie było wystarczająco precyzyjne, co uniemożliwiło skuteczne wykonanie zarządzenia i uzasadniało odrzucenie skargi. Sąd podkreślił, że zarządzenie wzywające do usunięcia braków powinno być jasne, jednoznaczne i wskazywać konkretne wymogi dotyczące dokumentu pełnomocnictwa oraz grożące konsekwencje w razie jego niewykonania.Stan faktyczny
Powódka złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Sąd Okręgowy odrzucił tę skargę, uznając brak należytego umocowania pełnomocnika. Powódka złożyła zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, uchylając postanowienie w części dotyczącej odrzucenia skargi, ponieważ wezwanie do uzupełnienia braków pełnomocnictwa było nieprecyzyjne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie punktu 1 i odrzucił zażalenie w zakresie punktu 2.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 13/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSA Janusz Kaspryszyn (sprawozdawca) w sprawie ze skargi powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt XVI Ca […] w sprawie z powództwa B. R. S. przeciwko M. […] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 kwietnia 2016 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt XVI Wsc […] , I. uchyla zaskarżone postanowienie w zakresie punktu 1, II. odrzuca zażalenie, o ile dotyczy rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 postanowienia.
2 UZASADNIENIE B. R. S., reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 12 .. Postanowieniem z dnia 26 października 2015 r. Sąd Okręgowy w G. odrzucił skargę powódki. Zażalenie na postanowienie z dnia 26 października 2015 r. złożyła powódka. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 zaskarżonego postanowienia nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego (vide: art. 3941 § 11 i § 2 k.p.c.). Dlatego też na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w punkcie II postanowienia. Odnosząc się do zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej (pkt 1) należy przede wszystkim zauważyć, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, obejmujący również postępowanie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 871 § 1 k.p.c.). Do skargi dołączono dokument pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu opatrzony nieczytelnym podpisem, z którego to dokumentu wynikało, że udzieliła go B. R. S.. Sąd Okręgowy zobowiązał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia (w terminie 7 dni pod rygorem uznania braku umocowania i odrzucenia skargi) pełnomocnictwa procesowego, z którego będzie wynikało jego umocowanie do reprezentowania B. R. S. przed Sądem Najwyższym. W odpowiedzi na to zobowiązanie pełnomocnik skarżącej ponownie przedłożył pełnomocnictwo, w którym wskazano jako osobę mocodawcy B. R. S., zaznaczając w piśmie przewodnim, że przedkłada pełnomocnictwo B. R. S.. W ocenie Sądu Okręgowego wezwanie nie zostało wykonane w sposób umożliwiający stwierdzenie, że brak należytego umocowania pełnomocnika do działania został uzupełniony.
3 W orzecznictwie prezentowany jest trafny pogląd, że nieprecyzyjne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych środka odwoławczego skutkuje tym, że nie może nastąpić jego odrzucenie wskutek niewykonania tego wezwania (por. postanowienie SN z 24.01.2005 r. III UZ 20/04, OSNP 2005, nr 16, poz. 258). Takie samo stanowisko należy przyjąć w przypadku zarządzenia wzywającego do usunięcia braków należytego umocowania pełnomocnika - niezależnie, czy kierowane jest do samej strony, czy jej profesjonalnego pełnomocnika. Zarządzenie powinno być precyzyjne i jasne, nie może natomiast być dwuznaczne i powodować wątpliwości co do przedmiotu wezwania oraz rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści (por. postanowienie SN z 17.03.2003 r. I PZ 158/02, OSNP wkładka 2003, nr 15, poz. 4). Wspomniane wezwanie pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków nie spełniało wskazanego wymagania. W wezwaniu tym nie zostały podane w sposób precyzyjny warunki, jakim powinien odpowiadać żądany dokument pełnomocnictwa. Nie wskazano bowiem, że w przedłożonym dokumencie widnieje nazwisko R. S., a nie R. S.. Tymczasem brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że między stroną skarżącą a osobą podpisującą pełnomocnictwo nie zachodzi tożsamość podmiotowa. Wręcz przeciwnie błąd literowy w pierwszym członie wypisanego w pełnomocnictwie podpisu mocodawcy nazwiska (przy zbieżności imienia i drugiego członu nazwiska, podaniu adresu skarżącej) wskazywał na oczywistą omyłkę osoby przygotowującej dokument pełnomocnictwa. Jeżeli jednak w tej sytuacji Sąd Okręgowy miał wątpliwości co do osoby, która udzieliła radcy prawnemu pełnomocnictwa, to winien był wyjaśnić te wątpliwości poprzez dokładne wskazanie w wezwaniu zakresu obowiązku nałożonego na pełnomocnika, z zaznaczeniem, dlaczego przedłożone pełnomocnictwo nie zostało w tej konkretnej sytuacji, uznane za prawidłowe lub zostało uznane za budzące wątpliwości sądu drugiej instancji. Dodatkowo tylko należy zauważyć, że sama nieczytelność podpisu mocodawcy nie wpływa na ważność udzielonego pełnomocnictwa. Skoro więc postępowanie w celu usunięcia braku należytego umocowania pełnomocnika wdrożone zostało z przytoczonym uchybieniem, niewykonanie tego zarządzenia nie mogło doprowadzić do odrzucenia skargi o stwierdzenie
4 niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z uwagi na brak pełnomocnictwa dla radcy prawnego skarżącej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w punkcie I postanowienia. aj
Powiązane orzeczenia
- V CZ 128/14 2015-03-05Czy odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu niedołączenia pełnomocnictwa procesowego przez pełnomocnika, mimo wezwania, jest prawidłowe?
- III CZ 24/16 2016-06-29Czy odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesionej przez zawodowego pełnomocnika, z powodu braku pełnomocnictwa obejmującego występowanie przed Sądem Najwyższym, jest uzasadnio…
- III CZ 89/24 2024-09-20Czy sąd może odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu wadliwego pełnomocnictwa, jeśli wadliwość ta wynika z oczywistej pomyłki pisarskiej w dacie jego sporządzenia, a pełnomoc…
- III CNP 8/20 2020-10-28Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, wniesiona przez pozwanego, powinna zostać zwrócona Sądowi Okręgowemu w celu weryfikacji prawidłowości umocowania pełnomocników skarżącego?
- IV CZ 125/10 2011-03-17Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może zostać odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, jeśli termin do ich uzupełnienia nie został prawidłowo doręczony?
Powołane przepisy
art. 3941 § 11art. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 871 § 1 KPCart. 39815 § 1§ 11§ 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy