IV CZ 182/04
PostanowienieIzba Cywilna2004-12-15
Skład orzekający: Gerard Bieniek, Iwona Koper, Elżbieta Strelcow
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radca prawny, będący jednocześnie bratem strony, może sporządzić kasację w sprawie o podział majątku dorobkowego, biorąc pod uwagę przepisy o radcach prawnych i przepisy proceduralne dotyczące pełnomocnictwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że radca prawny, będący bratem strony, nie może sporządzić kasacji w sprawie o podział majątku dorobkowego. Wynika to z połączenia dwóch przesłanek: po pierwsze, art. 3932 k.p.c. ustanawia przymus sporządzenia kasacji przez adwokata lub radcę prawnego, co wyłącza stosowanie art. 87 k.p.c. w zakresie pokrewieństwa. Po drugie, art. 4 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wyłącza świadczenie pomocy prawnej przez radców prawnych w sprawach rodzinnych, co obejmuje również sprawy o podział majątku wspólnego.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił jego kasację od postanowienia o podziale majątku dorobkowego. Sąd Okręgowy uznał, że kasacja została sporządzona przez osobę nieuprawnioną – brata wnioskodawcy, który jest radcą prawnym, ale nie mógł świadczyć pomocy prawnej w tej sprawie ze względu na pokrewieństwo i charakter sprawy. Wnioskodawca zarzucił błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że art. 87 k.p.c. jest przepisem szczególnym względem art. 4 ustawy o radcach prawnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy i zasądził od niego na rzecz uczestniczki koszty postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 182/04 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSA Elżbieta Strelcow w sprawie z wniosku W.B. przy uczestnictwie E.B. o podział majątku dorobkowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2004 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 17 sierpnia 2004 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w B. odrzucił, na podstawie art. 3935 k.p.c. w zw. z art. 3932 k.p.c., kasację wnioskodawcy W.B. od postanowienia tego Sądu z dnia 22 czerwca 2004 r. W uzasadnieniu wskazał, że występujący w sprawie, jako pełnomocnik wnioskodawcy, jego brat S.B., wykonujący zawód radcy prawnego, nie może świadczyć pomocy prawnej osobom fizycznym w prawach rodzinnych (art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1059 ze zm.) nie może więc sporządzić kasacji w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności ustawowej miedzy małżonkami. Wniesiona przez osobę nieuprawnioną kasacja podlega zatem odrzuceniu. W zażaleniu wnioskodawca zarzucił błędną wykładnię zastosowanych przez Sąd Okręgowy przepisów, przez pominięcie, że przepis art. 87 k.p.c. jest (w stosunku do krewnych) przepisem szczególnym względem art. 4 ustawy o radcach prawnych. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Przepis art. 3932 k.p.c. ustanawiający przymus sporządzenia kasacji przez pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego wyłącza stosowanie art. 87 k.p.c. W okolicznościach przedmiotowej sprawy oznacza to, że S.B. nie może w imieniu wnioskodawcy sporządzić kasacji, jako jego pełnomocnik ustanowiony na podstawie art. 87 k.p.c., z racji łączącego go z wnioskodawcą pokrewieństwa. Nie może tego uczynić także jako profesjonalny pełnomocnik wykonujący zawód radcy prawnego (art. 3932 k.p.c.), gdyż wyłączenie, przez art. 4 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, spraw rodzinnych z zakresu spraw, w których radca prawny może świadczyć pomoc prawną osobom fizycznym obejmuje także sprawy o podział majątku wspólnego małżonków (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 1998 r, II CZ 42/98, OSNC
3 1998, nr 12, poz. 223 oraz z dnia 4 kwietnia 2000 r., V CZ 7/00, Wokanda 2000/8/11). Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., art. 39318 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., oddalił zażalenie oraz orzekł o kosztach postępowania stosownie do art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39319 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V KZ 25/25 2025-07-03Czy radca prawny, który nie wykonuje zawodu, może skutecznie sporządzić i wnieść kasację we własnej sprawie?
- II CZ 19/04 2004-03-25Czy brak sporządzenia kasacji przez profesjonalnego pełnomocnika stanowi brak formalny podlegający uzupełnieniu, czy też skutkuje niedopuszczalnością kasacji?
- IV CZ 152/04 2004-11-09Czy kasacja przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację w sprawie o ograniczenie władzy rodzicielskiej?
- SDI 8/13 2013-05-29Czy kasacja w sprawie dyscyplinarnej radcy prawnego, sporządzona przez radcę prawnego będącego obrońcą, ale będąca jedynie przepisaniem pisma sporządzonego przez ukaranego, spełnia wymóg samodzielnego sporządzenia przez…
- VI KZ 4/14 2014-04-10Czy radca prawny, będący stroną w postępowaniu dyscyplinarnym, może samodzielnie sporządzić i wnieść kasację do Sądu Najwyższego, czy też musi być ona sporządzona przez ustanowionego obrońcę będącego adwokatem lub radcą…
Powołane przepisy
art. 3935 KPCart. 3932 KPCart. 4 ust. 1art. 87 KPCart. 4art. 385 KPCart. 397 § 2 KPCart. 39318 § 3 KPCart. 13 § 2 KPCart. 520 § 3 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39319 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy