IV CZ 232/56
PostanowienieIzba Cywilna1956-03-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie jednego z dłużników solidarnych od kosztów sądowych wpływa na obowiązek uiszczenia wpisu od zarzutów przez pozostałych dłużników solidarnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że pozwani odpowiadający solidarnie co do istoty sprawy ponoszą również solidarny obowiązek uiszczenia wpisu od pisma obejmującego ich zarzuty. Zwolnienie jednego z dłużników solidarnych od kosztów sądowych nie wpływa na obowiązek uiszczenia tych kosztów przez pozostałych pozwanych. Zasada ta wynika z odpowiedniego zastosowania art. 106 § 2 k.p.c. w związku z art. 18 ust. 1 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a także z analogii do art. 16 § 1 k.z. dotyczącego prawa materialnego.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Obrotu Drobnodetalicznego "Ruch" wystąpiło z powództwem o zapłatę przeciwko kilku pozwanym na podstawie weksla. Sąd Wojewódzki wydał nakaz zapłaty, a pozwani wnieśli zarzuty. Sąd zarządził uiszczenie przez pozwanych połowy wpisu stosunkowego. Jeden z pozwanych wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, co zostało oddalone. Pozostali pozwani nie uiścili wymaganego wpisu, w związku z czym Sąd Wojewódzki odrzucił ich zarzuty. Pozwani wnieśli zażalenia na postanowienia Sądu Wojewódzkiego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenia pozwanych Jana G., Jana W. i Leona M. na postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Lipiński. Sędziowie: B. Dobrzański (sprawozdawca), R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Obrotu Drobnodetalicznego "Ruch" w Sopocie przeciwko Janowi G., Janowi W. i Leonowi M. o zapłatę, po rozpoznaniu zażalenia pozwanego Jana G. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 1956 r. oraz zażalenia pozwanych Jana S. i Leona S. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 19 maja 1956 r., oba zażalenia oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki wydał nakaz zapłaty na podstawie weksla, polecający pozwanym jako dłużnikom solidarnym zapłacenie powodowemu Przedsiębiorstwu kwoty 10.000 zł.Pozwani wnieśli zarzuty.Przewodniczący zarządził uiszczenie przez pozwanych w terminie tygodniowym połowy wpisu stosunkowego w kwocie 209 zł.Pozwany Jan G. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych. Wniosek ten Sąd Wojewódzki oddalił.Zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego nie jest uzasadnione. Słusznie bowiem przyjmuje zaskarżone postanowienie, że pozwany, który ma dochód miesięczny w kwocie 850 zł, może pokryć koszty procesu bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zażalenie pozwanego ulega więc oddaleniu.Pozwani W. i G. żądanego wpisu nie uiścili.Sąd Wojewódzki odrzucił zarzuty tych pozwanych postanowieniem z dnia 19 maja 1956 r.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie pozwanych na powyższe postanowienie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skoro pozwani odpowiadają solidarnie co do istoty sprawy, to obciąża ich też solidarny obowiązek uiszczenia wpisu od pisma obejmującego ich zarzuty. Do takiego wniosku prowadzi odpowiednie zastosowanie zasady wynikającej z art. 106 § 2 k.p.c. przy uwzględnieniu normy art. 18 ust. 1 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.Gdyby więc którykolwiek z pozwanych lub pozwani łącznie złożyli wpis przypadający od zarzutów w kwocie 209 zł, to musiałoby nastąpić rozpoznanie tych zarzutów.Skoro jednak żaden z pozwanych wpisu nie złożył, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.Wbrew mniemaniu skarżących nie ma w tym zakresie żadnego znaczenia okoliczność, że pozwany Jan G. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i wniosek ten nie był do chwili wydania niniejszego postanowienia ostatecznie załatwiony. Rozstrzygnięcie bowiem byłoby takie samo w stosunku do skarżących, gdyby wniosek Jana G. został uwzględniony. Zwolnienie bowiem jednego z pozwanych dłużników solidarnych od kosztów sądowych nie ma wpływu na obowiązek (uiszczenia kosztów sądowych) pozostałych pozwanych. Należy tu stosować tę samą zasadę, która w dziedzinie prawa materialnego wynika z art. 16 § 1 k.z.Poza tym trzeba podkreślić, że zwolnienie od kosztów sądowych nawet w stosunku do osoby, która je uzyskała, nie oznacza zrzeczenia się należności Państwa z tytułu kosztów. Skarb Państwa tylko tymczasowo wykłada za stronę zwolnioną wydatki i nie pobiera opłat (art. 115 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 3 ust. 2 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), następnie jednak po uprawomocnieniu się orzeczenia koszty sądowe ulegają z reguły ściągnięciu z urzędu albo od strony zwolnionej z zasądzonego jej roszczenia, albo od przeciwnika (art. 119 § 2 i 3 k.p.c., art. 5 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).Z tych zasad także zażalenie pozwanych W. i M. ulega oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- IV PR 329/82 1982-11-23Czy wniesienie zarzutów przeciwko nakazowi zapłaty przez jednego z dłużników solidarnych uzasadnia rozpoznanie sprawy w stosunku do pozostałych dłużników, którzy zarzutów nie wnieśli?
- IV CZ 14/12 2012-06-06Czy w przypadku skargi o wznowienie postępowania wniesionej przez dłużników solidarnych, którzy zostali częściowo zwolnieni od opłaty sądowej, każdy z nich powinien uiścić odrębną opłatę, czy też skarga podlega jednej op…
- III CZ 15/11 2011-04-15Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego zasądzonych solidarnie na rzecz uczestników postępowania?
- III CR 226/64 1966-08-31Czy wyrok oddalający powództwo przeciwko jednemu z dłużników solidarnych na skutek uwzględnienia zarzutu prekluzji z art. 473 k.z. zwalnia pozostałych dłużników solidarnych, w stosunku do których nakaz zapłaty uprawomocn…
- V CZ 10/06 2006-04-19Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zwalnia stronę z obowiązku usunięcia innych braków formalnych pisma procesowego, takich jak brak odpisu, w zakreślonym terminie pod rygorem odrzucenia pisma?
Powołane przepisy
art. 106 § 2 KPCart. 18 ust. 1art. 16 § 1art. 115 § 1 pkt 1 KPCart. 3 ust. 2art. 119 § 2art. 5§ 2§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.