IV CZ 29/20
PostanowienieIzba Cywilna2020-07-10
Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska, Władysław Pawlak, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na twierdzeniu o pozbawieniu możności działania, może być uwzględniona, jeśli nie wykazano naruszenia przepisów procesowych, które wpłynęło na możność działania strony, a następnie, że strona nie mogła bronić swych praw w procesie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania nie może być uwzględniona, jeśli nie zostaną kumulatywnie spełnione przesłanki pozbawienia strony możności działania. Obejmują one naruszenie przepisów procesowych, wpływ tego naruszenia na możność działania strony oraz niemożność obrony praw strony pomimo tych okoliczności. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał spełnienia tych przesłanek, w szczególności nie udowodnił, że został pozbawiony możności działania bez swojej winy.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania od postanowienia z 2008 r., uznając, że została wniesiona po terminie. Skarżący wskazał jako podstawę art. 401 pkt 2 i art. 403 § 2 k.p.c., twierdząc ogólnie, że był pozbawiony możności działania. Wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, zarzucając naruszenie art. 401 pkt 2 w związku z art. 524 § 2 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania J. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 12 października 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 29/20 POSTANOWIENIE Dnia 10 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Władysław Pawlak SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) ze skargi J. P. o wznowienie postępowania Sądu Okręgowego w Z., sygn. I Ca (…) w sprawie z wniosku A. P. przy uczestnictwie J. P., J. B., Gminy N., J. K. i W. P. - następcy prawnego M. P. o rozgraniczenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lipca 2020 r., zażalenia uczestnika postępowania J. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt I Ca (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Z. postanowieniem z dnia 12 października 2018 r. odrzucił skargę uczestnika J. P. o wznowienie postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 25 czerwca 2008 r. Podkreślił, że skarżący wskazał na art. 401 pkt 2 i art. 403 § 2 k.p.c. jako podstawę wznowienia, jednakże tylko ogólnie stwierdził, że był pozbawiony możności działania. Sąd Okręgowy uznał, że skarga została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 408 k.p.c.
2 J. P. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie art. 401 pkt 2 w związku z art. 524 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że skarga o wznowienie nie opiera się na ustawowej podstawie nie tylko wówczas, gdy podana w niej podstawa nie odpowiada wzorcowi któregokolwiek z podstaw wskazanych w kodeksie, lecz także wtedy, gdy podstawa ta odpowiada wprawdzie temu wzorcowi, ale w rzeczywistości nie wystąpiła (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2015 r., IV CZ 24/15, niepubl.; z dnia 28 lutego 2014 r., IV CZ 126/13, niepubl., z dnia 5 lutego 2009 r., I CZ 4/09, niepubl., z dnia 18 maja 2006 r., IV CZ 36/06, niepubl., z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, niepubl.). Na etapie badania dopuszczalności skargi ustalenie, czy opiera się ona na ustawowej podstawie, powinno być dokonane na podstawie okoliczności i twierdzeń w niej zawartych, bez weryfikowania ich prawdziwości (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2016 r., IV CZ 25/16, niepubl., z dnia 20 października 2016 r., II CZ 105/16, niepubl., z dnia 25 sierpnia 2016 r., V CZ 44/16, niepubl.). Zgodnie z art. 408 k.p.c., po upływie lat dziesięciu od dnia uprawomocnienia się wyroku nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Według art. 401 pkt 2 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Ocena, czy doszło do pozbawienia strony możności obrony jej praw, powinna być dokonywana przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy, a analizę, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, trzeba rozpocząć od rozważenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, a następnie ustalić, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania w postępowaniu, w końcu zaś ocenić, czy pomimo istnienia tych okoliczności strona mogła bronić swych praw w procesie. Dopiero w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych przesłanek można przyjąć, że strona została pozbawiona możności działania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2018 r., V CZ 69/18, niepubl.). W okolicznościach niniejszej sprawy nie została spełniona żadna z
3 wymienionych przesłanek. Nie można w szczególności podzielić stanowiska skarżącego, że bez swojej winy został pozbawiony możności działania, skoro z przyczyn od siebie niezależnych nie miał wpływu na działania organów, w tym biegłych wydających opinię w sprawie o rozgraniczenie. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- I CZ 25/18 2018-02-22Czy skarga o wznowienie postępowania, w której nie wskazano przepisów ani okoliczności faktycznych uzasadniających wznowienie, może zostać uwzględniona?
- III CZ 44/16 2016-11-15Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie pozbawienia strony możności obrony jej praw wskutek naruszenia przepisów postępowania, podlega odrzuceniu, jeśli z uzasadnienia skargi wynika, że wskazane podstawy…
- III CZ 10/17 2017-03-22Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na zarzucie pozbawienia strony możności działania może zostać odrzucona, jeśli wskazane okoliczności nie wypełniają ustawowych przesłanek wznowienia?
- IV CZ 42/11 2011-09-29Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie pozbawienia strony możliwości działania w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c., może być skutecznie wniesiona, gdy strona brała udział w postępowaniu i podejmowała cz…
- III CZ 14/20 2020-06-26Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na twierdzeniu o nieważności postępowania z powodu braku możliwości obrony praw procesowych lub uzyskania wyroku za pomocą przestępstwa, może zostać odrzucona na posiedzeniu n…
Powołane przepisy
art. 401 pkt 2art. 403 § 2 KPCart. 408 KPCart. 524 § 2 KPCart. 401 pkt 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy