IV CZ 31/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-10-09
Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Józef Frąckowiak, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Skarb Państwa – Gmina może samodzielnie wnosić skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego w sprawie o wpis do księgi wieczystej, czy też jego reprezentacja przed Sądem Najwyższym jest wyłącznym obowiązkiem Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, wyłącznym zastępcą Skarbu Państwa w sprawach przed Sądem Najwyższym jest Prokuratoria. Przepis ten ma zastosowanie również do czynności związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem powszechnym, do którego wnosi się skargę kasacyjną. Wyjątki od tej zasady, określone w art. 8b ust. 5 ustawy, nie mają zastosowania w sprawach o wpis do księgi wieczystej.Stan faktyczny
Skarb Państwa – Gmina złożył skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego w sprawie o wpis do księgi wieczystej. Sąd Okręgowy odrzucił tę skargę. Skarb Państwa wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie Skarbu Państwa – Gminy na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 31/15 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku A. w W. przy uczestnictwie E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. i Skarbu Państwa – G. z siedzibą w W. o wpis w księdze wieczystej nr […], oraz z wniosku A. w W. przy uczestnictwie E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. i Skarbu Państwa – G. z siedzibą w W. o wpis w księdze wieczystej nr […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 października 2015 r., zażalenia uczestnika Skarbu Państwa – G. z siedzibą w W. na postanowienie Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt I WSC 4/15, oddala zażalenie. UZASADNIENIE
2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Elblągu odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania, w sprawie o wpis w księdze wieczystej, Skarbu Państwa – G. z siedzibą w W.. W zażaleniu na to postanowienie skarżący, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 2 ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz art. 67 § 2 k.p.c., wniósł o dokonanie oceny zasadności tego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. Z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. z 2013 r., poz. 1150 ze zm.) wynika, że wyłącznym zastępcą Skarbu Państwa w sprawach przed Sądem Najwyższym jest Prokuratoria. Wyjątek od tej zasady przewidziany jest w art. 8b ust. 5 wspomnianej ustawy. Wbrew stanowisku skarżącego, przepis art. 8b ust. 5 powołanej wyżej ustawy w ogóle nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Dotyczy on bowiem tylko przypadków, gdy zastępstwo Prokuratorii Generalnej jest obowiązkowe nie tylko przed Sądem Najwyższym, lecz także przed sądami powszechnymi. Sprawa o wpis w księdze wieczystej w ogóle zaś nie wchodzi w zakres takich spraw. Nie mamy wobec tego do czynienia z wyjątkiem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, a tym samym tylko Prokuratoria może reprezentować Skarb Państwa przed Sądem Najwyższym. Oznacza to, że jej reprezentacja jest także obowiązkowa w czynnościach związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem powszechnym, do którego wnosi się skargę kasacyjną. Powoływanie się przez skarżącego na art. 460 § 1 k.p.c., który przyznaje jednostkom organizacyjnym Skarbu Państwa zdolność sądową w zakresie prawa pracy, nie może uzasadniać twierdzenia, iż reprezentowana przez niego jednostka organizacyjna Skarbu Państwa ma również zdolność sądową. Zdolność sądową posiadają osoby i jednostki organizacyjne, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, tj. możność bycia podmiotem w każdym w zasadzie stosunku cywilnoprawnym lub którym ustawa przyznaje przynajmniej wycinkową zdolność prawną, tj. możność bycia podmiotem tylko ściśle określonych stosunków prawnych.
3 Skarb Państwa ma jako osoba prawna ma zdolność prawną. Natomiast zgodnie z art. 3 kodeksu pracy, pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Zgodnie z tym przepisem, w zakresie stosunków pracy pracodawcą może być każda jednostka organizacyjna, a wiec także G.. Na gruncie przepisów prawa procesowego konsekwencją przyznania G. wycinkowej zdolności do bycia pracodawcą w stosunkach pracy jest art. 460 § 1 k.p.c. W tej sytuacji tylko wskazanie przez skarżącego przepisu materialnoprawnego i procesowego, który przyznawałby wycinkową zdolność prawną w zakresie spraw o wpis do księgi wieczystej, mogłoby uzasadnić jego zdolność do występowania ze skargą kasacyjną do Sądu Najwyższego w miejsce Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji. l.n
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 114/16 2016-10-21Czy Skarb Państwa, reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego przez Nadleśniczego, jest uprawniony do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o zasiedzenie połączonej ze sprawą o rozgraniczenie, w sytuacji gdy zast…
- II CSK 6/13 2013-10-30Czy skarga kasacyjna wniesiona przez radcę prawnego reprezentującego jednostkę organizacyjną Skarbu Państwa jest dopuszczalna, jeśli zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym ma charakter wyłączny i powi…
- II CSK 583/08 2008-12-19Czy skarga kasacyjna wniesiona przez radcę prawnego reprezentującego Skarb Państwa, po wejściu w życie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, jest dopuszczalna, jeśli zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed S…
- I CSK 415/06 2006-12-12Czy skarga kasacyjna wniesiona przez radcę prawnego reprezentującego Skarb Państwa podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, jeśli została wniesiona po wejściu w życie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, a za…
- IV CSK 292/14 2014-11-13Czy Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo B., reprezentowany przez adwokata, może wnieść skargę kasacyjną w sprawie o rozgraniczenie, jeśli zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym jest wyłączne?
Powołane przepisy
art. 4 ust. 1art. 8 ust. 2art. 67 § 2 KPCart. 8b ust. 5art. 460 § 1 KPCart. 3art. 460 § 1 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy