IV CZ 34/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-09-05
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski, Anna Owczarek, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przegrania sprawy przez wnioskodawcę, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestnikowi postępowania powinny obciążać Skarb Państwa, czy też wnioskodawcę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy wnioskodawca przegrał sprawę, a interesy stron były sprzeczne, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestnikowi postępowania powinny zostać zasądzone od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania, a nie na rzecz adwokata reprezentującego uczestnika z urzędu. Nie ma miejsca sytuacja, w której koszty te ponosi Skarb Państwa, chyba że przepisy stanowią inaczej.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które oddaliło jego apelację i zasądziło od niego na rzecz uczestnika postępowania koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów dotyczących obciążania Skarbu Państwa kosztami pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących doręczenia postanowienia i sprzeczności treści postanowienia z uzasadnieniem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie II w ten sposób, że zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania kwotę 4428 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 34/12 POSTANOWIENIE Dnia 5 września 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Owczarek SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z wniosku T. W. przy uczestnictwie D. W. o zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 września 2012 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 26 stycznia 2012 r., zmienia zaskarżone postanowienie w punkcie II. w ten sposób, że zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania kwotę 4428 (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem) złotych, w tym 828 (osiemset dwadzieścia osiem) złotych podatku VAT, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Uzasadnienie
2 Sąd Okręgowy w B. w pkt 1 postanowienia z dnia 26 stycznia 2012 r. oddalił apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 września 2011 r., a w pkt 2 zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania kwotę 4 428 zł, w tym 828 zł podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi postępowania z urzędu w postępowaniu odwoławczym przez adwokata A. W. Wnioskodawca wniósł zażalenie na postanowienie zamieszczone w punkcie 2 zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (jedn. tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188) w związku z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), twierdząc, że kosztami tymi należało obciążyć Skarb Państwa, a także art. 326 § 3 k.p.c. przez doręczenie na piśmie postanowienia niezgodnego z treścią pkt 2 postanowienia ogłoszonego na rozprawie oraz art. 328 § 2 k.p.c. przez sprzeczność treści pkt 2 postanowienia z treścią uzasadnienia w tym zakresie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest częściowo trafne, chociaż nie jest uzasadniony podstawowy zarzut naruszenia art. 520 § 2 k.p.c. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze w związku z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W niniejszej sprawie nie ma bowiem miejsca sytuacja, gdy koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Przeciwnie, w tej sprawie wnioskodawca przegrał sprawę, zatem, stosownie do art. 520 § 3 w związku z art. 98 § 1 k.p.c., skoro interesy uczestników są sprzeczne, uczestnik postępowania może żądać od wnioskodawcy zwrotu kosztów procesu. Koszty te jednak – inaczej niż orzekł Sąd Okręgowy – zasądza się na rzecz uczestnika postępowania, a nie na rzecz adwokata reprezentującego uczestnika z urzędu.
3 Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). db
Powiązane orzeczenia
- II CZ 159/11 2012-02-10Czy w postępowaniu nieprocesowym, w sytuacji gdy sąd zamierza odstąpić od zasady obciążania kosztami postępowania na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., powinien szerzej uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, a także czy można obci…
- III CZ 25/11 2011-05-18Czy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz oświadczenie o nieuiszczeniu tych kosztów w całości lub w części muszą być złożone przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w…
- V CZ 133/11 2012-02-23Czy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu musi zawierać oświadczenie o nieuiszczeniu opłat w całości lub w części?
- III CZP 12/89 1989-03-01Czy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu stronie wygrywającej sprawę powinny być zasądzone na rzecz tej strony, czy też na rzecz zespołu adwokackiego?
- III CZP 48/24 2025-04-10Czy w przypadku przyznania adwokatowi z urzędu od Skarbu Państwa jedynie części żądanych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, sąd jest zobowiązany do odrębnego orzekania o oddaleniu wniosku w pozostałym zakresie?
Powołane przepisy
art. 520 § 2 KPCart. 29 ust. 1art. 326 § 3 KPCart. 328 § 2 KPCart. 520 § 3art. 98 § 1 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 19§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy