IV CZ 4/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-04-29
Skład orzekający: Maria Szulc, Antoni Górski, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na okolicznościach lub dowodach, które były znane stronie w poprzednim postępowaniu, ale z których nie skorzystała z własnej winy, może być uznana za opartą na ustawowej podstawie wznowienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania, oparta na okolicznościach faktycznych lub środkach dowodowych, które były znane stronie w poprzednim postępowaniu, ale z których nie skorzystała z powodu własnej opieszałości, zaniedbania, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania, nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia. W takim przypadku skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Powód złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie. W skardze powód powoływał się na opinię biegłych dotyczącą jego stanu zdrowia oraz zeznania biegłego złożone po zakończeniu postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 4/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie ze skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r., w sprawie z powództwa A. Z. przeciwko A. H. i J. H. o unieważnienie umowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 kwietnia 2015 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 listopada 2014 r., oddala zażalenie; przyznaje radcy prawnemu H. S. z kasy Sądu Apelacyjnego kwotę 3.600 zł powiększoną o stawkę VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu zażaleniowym.
2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 4 listopada 2014 r. odrzucił skargę powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 20 kwietnia 2011 r., jako nieopartej na ustawowej podstawie wznowienia. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 410 § 1 k.p.c. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie. Podstawy skargi o wznowienie postępowania określają przepisy art. 401, 4011 i 403 k.p.c. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 października 1999 r. II UKN 174/99 (OSNP 2001, nr 4, poz. 133), a następnie w postanowieniu z dnia 21 września 2007 r. V CZ 88/07 Lex nr 486003), jeżeli z uzasadnienia skargi wynika, że okoliczności w niej wskazane nie wyczerpują ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, wymienionej w powyższych przepisach k.p.c., to podnoszona w żądaniu podstawa prawna żądania nie zachodzi. W takim przypadku skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia i podlega odrzuceniu, stosownie do art. 410 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005 r., IV CO 6/05, Biul. SN 2005, nr 9 postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2007 r. IV CZ 48/07, Lex nr 485887; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2008 r. III UZ 13/07, Lex nr 442729). Stosownie do art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zarówno nowe okoliczności, jak i nowe środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując zatem
3 te okoliczności lub dowody, podać trzeba równocześnie, w jakim zakresie ich uwzględnienie mogło zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść samego rozstrzygnięcia. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. Wykrycie o którym mowa w powołanym art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nie ujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Nie odnosi się natomiast do okoliczności i dowodów jawnych z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżonych przez stronę (por. postanowienie SN z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969 nr 2, poz. 36, postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, niepubl., postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 143/05). W przedmiotowej sprawie skarżący powołuje się na okoliczności zawarte w opinii biegłych dotyczącej jego stanu zdrowia wskazującej na istnienie u skarżącego choroby psychicznej w postaci organicznych zaburzeń urojeniowych, które to okoliczności były już przedmiotem badania przed Sądem pierwszej instancji. Również zeznania biegłego A. G., jako złożone już po zakończeniu postępowania tj. w dniu 19 marca 2014 r., jak słusznie przyjął Sąd Apelacyjny, nie mogą stanowić skutecznej podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 403 § 2 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby powołania strona tego nie uczyniła (por. postanowienie SN z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, postanowienie SN z dnia 15 maja 1968 r., I CO 1/68, OSNCP 1969, Nr 2, poz. 36, postanowienie SN z dnia 12 lutego 2004 r., V CZ 158/03, niepubl.).
4 W tym stanie Sąd Apelacyjny słusznie uznał, że wskazane przez skarżącą środki dowodowe nie stanowią nowego środka w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. i skargę o wznowienie postępowania, jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia odrzucił, co przesądza o bezzasadności zażalenia. Z tych względów zażalenie oddalono (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.)., przyznając działającej za powoda radcy prawnej koszt nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym (§ 6 pkt 7 w zw. z § 12 ust 2 pkt 2 i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Powiązane orzeczenia
- V CZ 65/14 2014-10-15Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na okolicznościach faktycznych lub środkach dowodowych, które były znane stronie w poprzednim postępowaniu, ale nie zostały przez nią wykorzystane, może zostać uznana za opart…
- I CZ 27/10 2010-06-16Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na nowo odkrytych dokumentach, które istniały i były dostępne w poprzednim postępowaniu, ale nie zostały przez stronę powołane, jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia?
- IV CZ 94/14 2015-01-21Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na twierdzeniu o późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w popr…
- II CZ 135/16 2017-02-03Czy skarga o wznowienie postępowania może być oparta na podstawie faktycznej, która nie zaistniała, a czy późniejsze wykrycie środków dowodowych, o których strona wiedziała przed zakończeniem postępowania, może stanowić…
- V CZ 23/18 2018-04-24Czy skarga o wznowienie postępowania może być oparta na podstawie późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały już w trakcie zakończonego postępowania, ale nie zostały wówczas prz…
Powołane przepisy
art. 410 § 1 KPCart. 401art. 403 § 2 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 1§ 2§ 3§ 6 pkt 7§ 12 ust 2§ 15
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy