IV CZ 41/18

PostanowienieIzba Cywilna2018-10-18

Skład orzekający: Marian Kocon, Monika Koba, Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdy zarzucono naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. z powodu nierozpoznania istoty sprawy?
Ratio decidendi
Zgodnie z art. 394[1] § 1[1] k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Celem takiego zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu zażalenia nie może oceniać stanowiska sądu drugiej instancji co do meritum sprawy.
Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanego ubezpieczyciela zadośćuczynienia, odszkodowania, renty i ustalenia. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, przyjmując wyłączną winę poszkodowanego. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że poszkodowana przyczyniła się do wypadku, ale nie ponosi wyłącznej winy. Pozwany ubezpieczyciel złożył zażalenie do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego uchylający wyrok Sądu Okręgowego i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 41/18 POSTANOWIENIE Dnia 18 października 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Monika Koba SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa M. M. przeciwko [...] Towarzystwu Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zadośćuczynienie, odszkodowanie, rentę i ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 października 2018 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt I ACa [...], oddala zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 lutego 2018 r. Sąd Apelacyjny w [...] uchylił wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 30 grudnia 2015 r., w sprawie z powództwa M. M. przeciwko [...] Towarzystwo Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej z siedzibą w W., o zadośćuczynienie, odszkodowanie, rentę i ustalenie. Wyrok zaskarżyło pozwane [...] Towarzystwo Ubezpieczeń SA zarzucając m.in. naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. i wnosząc o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Taka konstrukcja oznacza, że Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu zażalenia nie może oceniać stanowiska sądu drugiej instancji co do meritum sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 r., II CZ 26/13, niepubl.). Orzecznictwo Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje, że nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. występuje wtedy, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania pozwu lub zarzutów merytorycznych przeciwstawionych zgłoszonemu roszczeniu. Taka sytuacja zachodzi w rozważanej sprawie, skoro Sąd Okręgowy oddalił powództwo oparte m.in. na art. 436 § 1 k.c. w zw. z art. 435 § 1 k.c. przyjmując, że zachodzi jedna z przesłanek egzoneracyjnych, a więc wyłączna wina poszkodowanego. Sąd Apelacyjny dokonał odmiennej oceny prawnej, szczegółowo argumentując, że wprawdzie poszkodowana przyczyniła się do wypadku, ale nie ponosi wyłącznej winy. Takie stanowisko aktualizuje kwestię zasadności i wysokości roszczeń zgłoszonych w pozwie, pominiętą w wyroku Sądu Okręgowego. Zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. należy zatem uznać za niezasadny. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 386 § 4 KPCart. 3941 § 11 KPCart. 386 KPCart. 436 § 1 KCart. 435 § 1 KC§ 4§ 11§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy