IV CZ 44/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-09-16

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski, Marian Kocon, Agnieszka Piotrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opinia biegłego sporządzona w postępowaniu karnym po prawomocnym zakończeniu postępowania cywilnego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że opinia biegłego sporządzona w postępowaniu karnym po prawomocnym zakończeniu postępowania cywilnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Przepis ten wymaga, aby nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniały w trakcie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, a strona nie mogła z nich skorzystać. Opinia sporządzona po prawomocnym zakończeniu sprawy nie spełnia tego kryterium.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę o wznowienie postępowania cywilnego, powołując się na opinie biegłych sporządzone w postępowaniu karnym, które doprowadziły do jego uniewinnienia od zarzutu oszustwa. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że opinie te nie stanowią podstawy do wznowienia. Powód złożył zażalenie, argumentując, że opinie te są nowym dowodem w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy oddalił również wniosek strony pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 44/11 POSTANOWIENIE Dnia 16 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSA Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) ze skargi powoda o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 19 grudnia 2008 r., w sprawie z powództwa S. K. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń SA w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 września 2011 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 lutego 2011 r., 1. oddala zażalenie 2. oddala wniosek strony pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie W dniu 20 stycznia 2011 r. S. K. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie z jego powództwa przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S. A. w W. o zapłatę, w której zapadł wyrok Sądu Okręgowego z dnia 10 października 2008 r. w sprawie I C 8/08 oddalający powództwo. Apelacja powoda od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie I A Ca 602/08. Przyczyną oddalenia powyższego powództwa o odszkodowanie za uszkodzenie samochodu powoda w wyniku wypadku było ustalenie przez Sąd I instancji, że do opisywanego przez powoda zdarzenia drogowego faktycznie nie doszło. W toku wszczętego następnie przeciwko powodowi postępowania karnego o czyn z art. z art. 286 § 1 k.k. sporządzone zostały opinie biegłych oraz opinie Stowarzyszenia Rzeczoznawców Motoryzacyjnych i Maszynowych wskazujące na to, że do kwestionowanego w postępowaniu cywilnym zdarzenia drogowego i będącego jego następstwem szkody majątkowej rzeczywiście doszło. W konsekwencji oskarżony S. K. wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 26 listopada 2010 r. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu. Wnosząc o wznowienie postępowania, powód wskazał, że powyższe opinie biegłych, sporządzone w postępowaniu karnym, stanowią nowy dowód, w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., nieznany uprzednio w postępowaniu przed Sądem I instancji, w sprawie o zapłatę przeciwko PZU S.A. w W. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24.02.2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, jako nie opartą na ustawowej podstawie wznowienia, argumentując, że sporządzona w postępowaniu karnym opinia nie stanowi środka dowodowego, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie. W zażaleniu na to postanowienie, S. K. zarzucił naruszenie art. 403 §2 k.p.c., przez dokonanie jego niewłaściwej interpretacji, polegającej na przyjęciu, że sporządzenie opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego, w postępowaniu karnym, a po zapadnięciu prawomocnego wyroku w sprawie o zapłatę, nie stanowiło nowych okoliczności i dowodu, zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. 3 Formułując powyższy zarzut domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu Apelacyjnego i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wykrycie oznacza dowiedzenie się o istnieniu okoliczności faktycznych lub dowodów w zakresie umożliwiającym powołanie się na nie. Możliwość powoływania nowych faktów i dowodów jest jednak ograniczona wyłącznie do tych okoliczności faktycznych i tych środków dowodowych, które istniały w trakcie postępowania zakończonego zaskarżonym skargą o wznowienie postępowania wyrokiem (por. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNCP 1969, nr 12, poz. 208; postanowienie SN z dnia 13 października 2005 r., IV CZ 96/05, niepubl. oraz postanowienie SN dnia 7 marca 2007 r., II CZ 5/07, niepubl.). Skarżący, jako uzasadnienie wskazanej podstawy wznowienia postępowania, powołał nowy środek dowodowy, w postaci opinii biegłych oraz opinii Stowarzyszenia Rzeczoznawców Motoryzacyjnych i Maszynowych, który jednakże, co bezsporne, zaistniał dopiero na etapie wszczętego przeciwko skarżącemu, postępowania karnego, o czyn z art. 286 § 1 k.k., a więc już po prawomocnym zakończeniu sprawy o zapłatę, z powództwa S. K., przeciwko PZU S.A. w W. Zgodnie, natomiast, z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego nie stanowi podstawy wznowienia postępowania według art. 403 § 2 k.p.c. opinia biegłego sporządzona w innej sprawie po prawomocnym zakończeniu procesu, którego wznowienia dotyczy skarga o wznowienie postępowania (por. postanowienie SN z dnia 10 stycznia 1977 r., I CP 5/76, niepubl.). W przedmiotowej sprawie opinie biegłych oraz opinia Stowarzyszenia Rzeczoznawców Motoryzacyjnych i Maszynowych zostały sporządzone już po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Okręgowego. W konsekwencji rzeczone środki 4 dowodowe nie mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania prawomocnie zakończonego powyższym orzeczeniem. Z przytoczonych przyczyn Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., postanowił, jak w sentencji. Sąd oddalił wniosek strony pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego z uwagi na wniesienie odpowiedzi na zażalenie z wnioskiem o przyznanie tych kosztów po upływie tygodnia od daty doręczenia stronie pozwanej odpisu zażalenia (art. 3941 § 3 w związku z art. 395 § 1 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 403 § 2 KPCart. 403 §2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 3941 § 3art. 395 § 1 KPC§ 1§ 2§2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy