IV CZ 47/76
PostanowienieIzba Cywilna1976-07-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może uchylić postanowienie sądu pierwszej instancji o dopozwaniu Skarbu Państwa, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że sąd drugiej instancji nie miał prawa uchylić postanowienia o dopozwaniu Skarbu Państwa, ponieważ nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że względy ekonomii procesowej ani troska o koszty wymiaru sprawiedliwości nie mogą znieść uprawnienia powoda do żądania dopozwania strony w trybie art. 194 § 3 k.p.c.Stan faktyczny
Powód wniósł o dopozwanie Skarbu Państwa w toczącym się procesie. Sąd Rejonowy uwzględnił ten wniosek i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu z uwagi na właściwość rzeczową. Sąd Wojewódzki uchylił postanowienie o dopozwaniu Skarbu Państwa i przekazał sprawę z powrotem do Sądu Rejonowego, a następnie odrzucił zażalenie powoda na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 11.II.1976 r. oraz postanowienie z dnia 19.II.1976 r.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Piasecki. Sędziowie: S. Rudnicki (sprawozdawca), J. Knap.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Jana K. przeciwko Jerzemu Z. i Skarbowi Państwa - Wojewódzkiej Stacji Kwarantanny i Ochrony Roślin w T. Oddział Rejonowy w S. o zapłatę na skutek zażalenia powoda od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 11 i 18 lutego 1976 r.uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneW toku procesu Sąd Rejonowy w Sandomierzu postanowił na wniosek powoda wezwać do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Skarb Państwa i w związku z tym stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Rzeszowie w związku z podstawą właściwości tego Sądu określoną w art. 17 ust. 3 k.p.c. Skarb Państwa wziął udział w sprawie i złożył odpowiedź na pozew.Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 11.II.1976 r. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego co do dopozwania Skarbu Państwa i przekazał sprawę temuż Sądowi do rozpoznania według właściwości, a postanowieniem z dnia 19.II.1976 r. odrzucił zażalenie powoda na postanowienie z dnia 1.II.1976 r. w części dotyczącej uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego co do dopozwania Skarbu Państwa, jako niedopuszczalne.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie powoda na oba powyższe postanowienia Sądu Wojewódzkiego, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Postanowienie co do dopozwania może być przez Sąd pierwszej instancji uchylone tylko w wypadku określonym w art. 395 k.p.c., tylko w razie zmiany okoliczności sprawy. Okoliczności te jednak nie zmieniły się i dlatego Sąd Wojewódzki nie miał prawa wyeliminowania z procesu strony, która do tego procesu wstąpiła na skutek wezwania w trybie art. 194 § 3 k.p.c. Podstawy do takiego rozstrzygnięcia nie może stanowić odmienna (od Sądu Rejonowego) ocena potrzeby i celowości dopozwania przez Sąd Wojewódzki, ani bowiem względy ekonomii procesowej, ani troska o koszty wymiaru sprawiedliwości nie są w stanie znieść uprawnienia powoda określonego w art. 194 § 3 k.p.c. i uzasadnić ani odmowy wezwania na wniosek powoda do udziału w sprawie osoby, która nie występuje w charakterze pozwanej, ani też uchylenia dokonanego już wezwania. Dlatego też zaskarżone postanowienie z dnia 11.II.1976 r. ulega uchyleniu. To samo dotyczy postanowienia z dnia 19.II.1976 r. Niedopuszczalność zażalenia dotyczyć może postanowienia o dopozwaniu albo o odmowie dopozwania. Gdy jednak osoba wezwana do udziału w sprawie zgłosiła już swój udział, to w tej sytuacji uchylenie postanowienia o dopozwaniu oznacza w istocie rzeczy wyłącznie tej osoby z procesu. Postanowienie w tej kwestii kończy w stosunku do niej postępowanie w sprawie i dlatego podlega zaskarżeniu zażaleniem (art. 394 § 1 k.p.c.). Odrzucenie więc zażalenia powoda nastąpiło z naruszeniem art. 372 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 388 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 86/13 2013-12-19Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając pozbawienie strony możności obrony jej praw?
- I CZ 33/09 2009-07-16Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu jest dopuszczalne, jeśli postępowanie główne zostało prawomocnie zakończone?
- 2 CZ 62/57 1957-03-28Czy sąd wojewódzki, który błędnie uznał Skarb Państwa za stronę w sprawie i prowadził postępowanie przez dłuższy czas, może następnie przekazać sprawę z powrotem do sądu powiatowego, jeśli okaże się, że Skarb Państwa nie…
- I PZ 18/17 2018-02-14Czy sąd drugiej instancji, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji, może orzekać w części, która nie została zaskarżona apelacją, a tym samym stała się prawomocna?
- II CZ 19/85 1985-03-18Czy postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające uzasadnienia postanowienia, które nie podlega zaskarżeniu, wymaga sporządzenia uzasadnienia?
Powołane przepisy
art. 17 ust. 3 KPCart. 395 KPCart. 194 § 3 KPCart. 394 § 1 KPCart. 372art. 397 § 2 KPCart. 388 § 1§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.