IV CZ 59/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-10-05

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk, Wojciech Katner, Roman Dziczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie się Sądu Apelacyjnego do przywołania art. 100 k.p.c. przy orzekaniu o kosztach procesu w instancji odwoławczej, bez wskazania sposobu rozliczenia kosztów, stanowi naruszenie wymogów uzasadnienia i poddaje się kontroli instancyjnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ograniczenie się przez Sąd Apelacyjny do przywołania art. 100 k.p.c. przy orzekaniu o kosztach procesu w instancji odwoławczej, bez wskazania sposobu rozliczenia kosztów, stanowi naruszenie wymogów uzasadnienia przewidzianych w art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. Takie uzasadnienie nie poddaje się kontroli instancyjnej. W sytuacji, gdy strona pozwana przegrała w połowie, a sposób wyliczenia kosztów przedstawiony przez nią był prawidłowy, brak szczegółowego uzasadnienia orzeczenia o kosztach uniemożliwia ocenę jego zasadności.
Stan faktyczny
Powodowie dochodzili zapłaty, a Sąd Okręgowy zasądził kwotę 101 456 zł. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, obniżając zasądzoną kwotę do 50 728 zł. Następnie Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach procesu w instancji odwoławczej, zasądzając od pozwanej na rzecz powodów kwotę 2536,50 zł. Pozwana Spółka wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach, zarzucając nieprawidłowe zastosowanie art. 100 k.p.c. i domagając się zasądzenia od powodów na jej rzecz zwrotu kosztów w tej samej kwocie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie o kosztach procesu i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 59/11 . POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSA Roman Dziczek (sprawozdawca) w sprawie z powództwa R. J. i I. J. przeciwko "S. G. POLSKA" Spółce z o.o. w S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 października 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie trzecim wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 10 marca 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 10 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa R. J. i I. J. przeciwko „S. G. Polska" Spółce z o.o. w S. na skutek apelacji strony pozwanej zmienił wyrok Sądu Okręgowego i zasądzoną w nim na rzecz powodów kwotę 101 456 zł obniżył do kwoty 50 728 zł, korygując także orzeczenie Sądu pierwszej instancji o kosztach procesu (1), oddalił apelację w pozostałej części (2) i zasądził od pozwanej Spółki na rzecz powodów kwotę 2536,50 zł tytułem zwrotu części kosztów procesu poniesionych w drugiej instancji (3). W uzasadnieniu orzeczenia o kosztach postępowania w postępowaniu apelacyjnym Sąd ograniczył się do przywołania art. 100 k.p.c. W zażaleniu na zawarte w przywołanym wyroku postanowienie o kosztach procesu w instancji odwoławczej pozwana Spółka zarzuciła, że prawidłowe zastosowanie art. 100 k.p.c. powinno skutkować zasądzeniem od powodów na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu w kwocie 2536,50 zł. Wskazała, że w postępowaniu apelacyjnym powodowie ponieśli koszty w wysokości 2700 zł (wynagrodzenie radcy prawnego), a pozwana spółka poniosła koszty w kwocie 7773 zł (wynagrodzenie radcy prawnego - 2700 zł plus opłata od apelacji - 5.236,50 zł). A zatem, skoro każda ze stron przed Sądem drugiej instancji przegrała w połowie, stosunkowe rozdzielenie powinno spowodować zasądzenie wskazanej w zażaleniu kwoty od powodów na rzecz pozwanej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z treści rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego wynika niewątpliwie, że strona pozwana przegrała przed tym Sądem w połowie; w takiej samej proporcji wygrali powodowie. Nie można też odmówić racji pozwanej, co do przedstawionego przez nią sposobu wyliczenia kosztów poniesionych przez strony sporu w postępowaniu odwoławczym. Sąd drugiej instancji zasądzając od pozwanej na rzecz powodów część kosztów procesu w instancji odwoławczej ograniczył się jedynie do przywołania przepisu art. 100 k.p.c., nie wskazując choćby lakonicznie, na której części dyspozycji tego unormowania się oparł oraz jak rozliczył koszty. Jeśli bowiem odrzucić przyjęcie przez Sąd Apelacyjny zasady wzajemnego zniesienia kosztów, co wynika z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, pozostaje zasada stosunkowego rozdzielenia oraz możność obciążenia kosztami jednej ze stron, w warunkach art. 100 zd. 2 k.p.c. 3 W sytuacji zaś, gdy nie można odeprzeć zarzutu zażalenia, że przy przyjęciu zasady stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu, odpowiednio do wyniku procesu, uprawnioną z tytułu wyrównania kosztów byłaby strona pozwana, a nie powodowie, stwierdzić należy, że ograniczenie się przez Sąd jedynie do przytoczenia art. 100 k.p.c. i bez wskazania, w jaki sposób doszło do ustalenia kwoty zasądzonej powodom od pozwanej oznacza zarówno, że uzasadnienie nie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 25 lutego 2010 r., OSNC - ZD z 2010 r. Nr 4, poz. 104), jak i, że zaskarżone postanowienie nie poddaje się kontroli instancyjnej (por. m. in. postanowienie SN z dnia 11 lutego 2011, I CZ 111/09, niepubl.; postanowienie z dnia 19 maja 2011 r., I CZ 43/10, niepubl.). Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 zd. 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 398 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 100 KPCart. 100art. 328 § 2 KPCart. 391 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPCart. 108 § 2 KPCart. 398 KPC§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy