IV CZ 59/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-09-20
Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Marian Kocon, Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez uczestnika postępowania wynosi 125.000 zł, skarga kasacyjna jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając skargę kasacyjną za niedopuszczalną. Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności nie zależy od wartości przedmiotu podziału, lecz od wartości przedmiotu zaskarżenia określonej przez stronę wnoszącą środek zaskarżenia. W niniejszej sprawie wartość ta została określona na 125.000 zł, co nie spełnia wymogu kwotowego dla dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach tego rodzaju.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego o zniesieniu współwłasności. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia (125.000 zł). Uczestniczka wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania jako bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 59/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Marta Romańska (sprawozdawca) w sprawie z wniosku K. K. przy uczestnictwie M. K. o zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 września 2012 r., zażalenia uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 28 września 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z 28 września 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki M. K. od postanowienia tego Sądu z 19 kwietnia 2011 r., wydanego w sprawie o zniesienie współwłasności. Sąd Okręgowy przyjął, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia i jako podstawę rozstrzygnięcia powołał art. 5191 § 2 k.p.c. oraz art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie z 28 września 2011 r. uczestniczka zarzuciła, że zapadło ono z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 233 k.p.c., 3986 § 2 k.p.c., 5191 § 2 k.p.c. i art. 64 Konstytucji. Uczestniczka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu wniesionej skardze kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Określenie w art. 5191 k.p.c. rodzaju spraw, w których przysługuje lub nie przysługuje skarga kasacyjna nawiązuje bezpośrednio do systematyki spraw poddanych rozpoznaniu w postępowaniu nieprocesowym w poszczególnych działach części pierwszej, księgi drugiej, tytułu II k.p.c. Przez określone według ich rodzaju sprawy, w których według art. 5191 k.p.c. przysługuje skarga kasacyjna należy zatem rozumieć sprawy odpowiadające tej systematyce (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2001 r., III CKN 1454/00, OSNC 2001, nr 7-8, poz. 116). O dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami rozstrzyga wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 5191 § 2 k.p.c.). Art. 5191 § 2 k.p.c. dopuszczając skargę kasacyjną w sprawach z zakresu prawa rodzinnego w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, ustanawia granicę kwotową od stu pięćdziesiąt tysięcy złotych. Według tej samej zasady w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. ustawodawca uregulował kwestię dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 11 lipca 2001 r., IV CZ 106/01, (Prok. i Pr. 2002, nr 6) dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej
3 w tych sprawach nie ma znaczenia wartość poszczególnych składników majątku, czy też wartość całego majątku wspólnego będącego przedmiotem podziału. Decyduje o niej bowiem wyłącznie wartość przedmiotu zaskarżenia podana przez wnoszącego skargę kasacyjną uczestnika postępowania, który określa ją adekwatnie do wartości naruszonego orzeczeniem uprawnienia majątkowego. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte 11 października 2007 r. z inicjatywy K. K., który wniósł o zniesienie współwłasności nieruchomości lokalowej. Poza sporem pozostawało, że jedyny składnik podlegającego podziałowi majątku to nieruchomość lokalowa, kupiona przez K. K. i M. K. już po rozwodzie. W toku postępowania wszczętego przez K. K. - M. K. wystąpiła o uzgodnienie treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości lokalowej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez ujawnienie w niej, że nieruchomość jest przedmiotem współwłasności nie zaś wspólności ustawowej. Sprawa została zarejestrowana przez Sąd Rejonowy do sygn. I C … i – na podstawie art. 619 k.p.c. – przekazana do rozpoznania w sprawie o zniesienie współwłasności. Sąd Rejonowy uznał, że nieruchomość podlegająca podziałowi jest przedmiotem współwłasności stron w częściach po ½, co uczestniczka kwestionowała w apelacji i kwestionuje także w skardze kasacyjnej. Koniecznym elementem apelacji i skargi kasacyjnej jest określenie wartości przedmiotu sporu. Fachowo reprezentowana uczestnika w obu tych środkach zaskarżenia wartość tę określiła na 125.000 zł, co – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i zażalenia – odpowiada połowie wartości nieruchomości podlegającej podziałowi. Tak samo określiła też wartość przedmiotu zaskarżenia w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Nie może zatem uczestniczka oczekiwać, że Sąd drugiej instancji orzekający w sprawie, ale i Sąd Najwyższy, do którego wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, oznaczy wartość przedmiotu zaskarżenia dla kwestionowanego przez nią rozstrzygnięcia na innym niż oznaczony przez nią poziomie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu.
4 jw
Powiązane orzeczenia
- V CZ 42/10 2010-06-18Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeśli uczestnik kwestionuje samą zasadę zniesienia współwłasności?
- IV CZ 55/17 2017-10-12Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna?
- V CSK 522/12 2013-08-28Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 150 000 zł, skarga kasacyjna jest dopuszczalna?
- III CSK 431/15 2016-11-15Czy w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna?
- IV CSK 576/14 2015-03-26Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy jej wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza wartości udziału skarżącego we współwłasności?
Powołane przepisy
art. 5191 § 2 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 233 KPCart. 64art. 5191 KPCart. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 619 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 4 pkt 4§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy