IV CZ 6/16
PostanowienieIzba Cywilna2016-03-31
Skład orzekający: Maria Szulc, Monika Koba, Władysław Pawlak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na twierdzeniu o pozbawieniu strony możliwości działania z powodu choroby psychicznej, złożona po upływie terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c., podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie pozbawienia strony możliwości działania w związku z chorobą psychiczną, złożona po upływie terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c., podlega odrzuceniu. Nawet jeśli powód dowiedział się o wyroku później niż wynika to z dokumentów, kluczowe jest ustalenie daty faktycznego powzięcia wiedzy o wyroku, a w tym przypadku powód wiedział o wyroku już 9 stycznia 2007 r., co czyniło skargę spóźnioną.Stan faktyczny
Powód złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 22 listopada 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako złożoną z naruszeniem terminów ustawowych, wskazując, że upłynęło 5 lat od uprawomocnienia się wyroku, a także, że powód dowiedział się o wyroku 9 stycznia 2007 r. Powód w zażaleniu domagał się zmiany postanowienia, twierdząc, że nie był świadomy wyroku do lipca 2015 r. i był pozbawiony możliwości działania z powodu choroby psychicznej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej również został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 6/16 POSTANOWIENIE Dnia 31 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Monika Koba SSN Władysław Pawlak (sprawozdawca) w sprawie ze skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 22 listopada 2006 r., w sprawie z powództwa S. K. przeciwko J. P. i M. P. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 marca 2016 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 lipca 2015 r., 1. oddala zażalenie; 2. oddala wniosek pełnomocnika powoda o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem, Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powoda S. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tegoż Sądu z dnia 22 listopada 2006 r., z uzasadnieniem, że została złożona z naruszeniem terminów ustawowych. Mianowicie, od uprawomocnienia się wyroku upłynął okres 5 lat (art. 408 k.p.c.), natomiast w zakresie, w jakim skarga jest oparta na twierdzeniu o pozbawieniu go prawa do obrony również jest spóźniona w świetle art. 407 § 1 k.p.c., bowiem o wyroku z dnia 22 listopada 2006 r. powziął wiedzę 9 stycznia 2007 r., na co wskazuje treść jego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku. W zażaleniu powód domaga się zmiany powyższego orzeczenia, poprzez wznowienie postępowania w sprawie I ACa ../05, na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c., a następnie uchylenia wyroku z dnia 22 listopada 2006 r., zniesienia postępowania i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 278 k.p.c., art. 407 § 1 k.p.c. i art. 408 k.p.c., przez przyjęcie, że skarga została złożona po terminie, w sytuacji gdy do lipca 2015 r. nie był świadom wyroku z dnia 22 listopada 2006 r. oraz nienależytej reprezentacji, co miał potwierdzić dowód z opinii biegłych psychologa i psychiatry, którego z urzędu nie dopuścił Sąd Apelacyjny. Podkreślił też, że wyłączną przyczyną wniesionej skargi było pozbawienie go możliwości działania oraz brak należytej reprezentacji w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem z dnia 22 listopada 2006 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kwestia dochowania przez powoda terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania opartej na pozbawieniu go możności działania w związku z jego chorobą psychiczną, w zakończonym prawomocnym wyrokiem procesie w sprawie I ACa …/05 była badana i zostało przesądzone, że skarżący nie dochował terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c., skoro o wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 listopada 2006 r. dowiedział się 9 stycznia 2007 r. (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 17 sierpnia 2012 r., sygn. akt V
3 ACa …/12, na które zażalenie powoda zostało oddalone przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 20 czerwca 2013 r., IV CZ 49/13). W efekcie, już z tego względu skarga powoda o wznowienie postępowania wywodzona z tej podstawy podlegała odrzuceniu bez konieczności ponownego badania zachowania przez niego terminu z art. 407 § 1 k.p.c. W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy orzekł stosownie do art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. oraz art. 39821 k.p.c. Wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym podlegał oddaleniu. Zważywszy na to, że zagadnienie naruszenia przez powoda terminu do wniesienia skargi, której podłożem był przepis art. 401 pkt 2 k.p.c. zostało już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięte, oparcie środka odwoławczego na tej samej podstawie nie może być uznane za należyte wykonanie obowiązków przez profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, a w konsekwencji takie działanie nie uzasadnia przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, OSNC 1999/6/123). Zwracał na to uwagę Sąd Najwyższy w przywołanym wyżej postanowieniu z dnia 20 czerwca 2013 r. IV CZ 49/13, wskazując, że powód składał w 2008 i 2009 r. skargi o wznowienie postępowania w sprawie I ACa …/05, z odwołaniem się do swego stanu zdrowia (postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I ACa …/08, Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, zaś zażalenie powoda na to orzeczenie, Sąd Najwyższy oddalił postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2008 r., IV CZ 61/08). jw kc
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 49/13 2013-06-20Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona z powodu pozbawienia możności działania spowodowanego chorobą psychiczną, została wniesiona z zachowaniem trzymiesięcznego terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c.?
- IV CZ 50/15 2015-12-02Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie wskazującej na chorobę skarżącego (schizofrenia) i pozbawienie go możności działania, wniesiona po upływie pięcioletniego terminu od uprawomocnienia się wyroku, p…
- IV CZ 72/14 2014-11-27Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, mimo powołania się przez skarżącego na stan zdrowia psychicznego jako podstawę wznowienia?
- IV CZ 140/12 2012-12-20Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na chorobie skarżącego i braku należytej reprezentacji, może być uznana za opartą na ustawowej podstawie, jeśli stan zdrowia był znany sądowi, a pełnomocnik był należycie powi…
- II CZ 19/18 2018-05-11Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona po upływie terminu przewidzianego w art. 408 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r.), może być uwzględniona, jeżeli strona…
Powołane przepisy
art. 408 KPCart. 407 § 1 KPCart. 401 pkt 2 KPCart. 233 § 1 KPCart. 232 KPCart. 278 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 2art. 39821 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy