IV CZ 68/17
PostanowienieIzba Cywilna2017-10-27
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Anna Kozłowska, Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, w której skarżący kwestionuje sposób przyznania mu spłaty lub przyznania określonego składnika majątku, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej wyznacza połowa wartości tego składnika majątku, czy też jego pełna wartość?Ratio decidendi
W sprawach o podział majątku wspólnego, jeżeli skarżący kwestionuje sposób podziału majątku, a nie samą zasadę jego podziału, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej wyznacza wartość jego udziału w dzielonym majątku. W przypadku kwestionowania przyznania konkretnego składnika majątku, wartość ta odpowiada połowie wartości tego składnika, chyba że skarżący podważa samą zasadę podziału lub zaskarża inne roszczenia objęte orzeczeniem działowym.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dokonał podziału majątku wspólnego, przyznając spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu uczestniczce i zasądzając od niej spłatę na rzecz wnioskodawcy. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie, podwyższając kwotę spłaty na rzecz wnioskodawcy z uwagi na wyższą wartość prawa do lokalu. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, kwestionując sposób podziału i domagając się przyznania prawa do lokalu jemu. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż próg ustawowy. Wnioskodawca złożył zażalenie, argumentując, że kwestionuje zasadę podziału, a zatem wartość jego interesu prawnego powinna być równa wartości całego lokalu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 68/17 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku K.M. przy uczestnictwie H.M. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2017 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II Ca […], oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2015 r. Sąd Rejonowy w B. dokonał podział majątku wspólnego byłych małżonków K.M. i H.M. w ten sposób, że po ustaleniu składu tego majątku, obejmującego również spółdzielcze lokatorskie prawa do lokalu, prawo to wraz z ruchomościami przyznał uczestniczce zasądzając od niej na rzecz uczestnika kwotę 61.600 zł tytułem spłaty. W apelacji od tego postanowienia wnioskodawca domagał się jego zmiany przez przyznanie prawa do lokalu wraz z wyposażeniem. Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 12 października 2016 r. zmienił postanowienie Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że tytułem dopłaty zamiast kwoty 61.600 zł zasądził na rzecz skarżącego kwotę 85.745,91 zł i oddalił apelację w pozostałej części. Podwyższenie zasądzonej kwoty było następstwem ustalania przez Sąd drugiej instancji wyższej wartości spółdzielczego prawa do lokalu to jest w kwocie 176.000 zł zamiast 123.000 zł, nie znalazł natomiast Sąd podstaw do zmiany rozstrzygnięcia w zakresie sposobu podziału; apelacja w części, w jakiej skarżący domagał się przyznania prawa do lokalu jemu, została oddalona. Wnioskodawca wniósł od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną kwestionując sposób dokonanego podziału, domagał się przyznania prawa do lokalu jemu a nie uczestniczce. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2017 r. wskazując, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż wynikający z art. 5191 § 2 k.p.c. próg ustawowy. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca domagał się jego uchylenia wskazując, że w skardze zakwestionował zasadę podziału, stąd też wartość jego interesu prawnego wyznacza kwota równa wartości całego lokalu, a nie, jak przyjął Sąd Okręgowy, połowa tej kwoty. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt. 4 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Przepis ten ma również zastosowanie do spraw o podział majątku wspólnego po
3 ustaniu wspólności ustawowej (art. 46 k.r.o.). Za ugruntowany należy uznać pogląd, że w wymienionych sprawach wartością przedmiotu zaskarżenia jest nie wartość całego majątku podlegającego podziałowi, lecz wartość interesu majątkowego, którego dotyczy zaskarżenie. Jako zasadę przyjmuje się, że wartość interesu majątkowego uczestników takich spraw wyznacza wielkość (wartość) ich udziału w dzielonym majątku. To kryterium nie jest odpowiednie jedynie wówczas, gdy skarżący podważa samą zasadę podziału, przy czym jako przykład podaje się tu kwestionowanie podstaw do uznania majątku za wspólny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004/4/60), lub gdy zaskarża rozstrzygnięcie o innych roszczeniach objętych kompleksowo orzeczeniem działowym, a więc z tytułu posiadania rzeczy wspólnej, rozliczenia nakładów na nią i pożytków, jakie przyniosła (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2009 r., IV CSK 107/09, nie publ., z dnia 6 maja 2010 r., II CZ 38/10, nie publ., z dnia 13 marca 2015 r., III CZ 13/15, nie publ., z dnia 6 listopada 2015 r., II CZ 76/15, nie publ.); wówczas wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość udziału skarżącego. Wyjątek, o którym mowa, w sprawie miejsca nie ma. Wnioskodawca w skardze kasacyjnej kwestionował przyznanie prawa do lokalu byłej żonie uważając, że prawo to powinno być przyznane jemu, a to oznacza, że kwestionował sposób podziału majątku a nie, że podważał zasadę tego podziału. Biorąc pod uwagę, że w tym należącym, do dzielonego majątku, przedmiocie, interes skarżącego zamyka się kwotą odpowiadającą połowie wartości tego lokalu to jest kwotą 88.000 zł, odrzucenie skargi kasacyjnej nie mogło być uznane za nieprawidłowe. Z przedstawionych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 3941 § 1 i 3 w związku z art. 39814 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- III CZ 176/25 2026-02-25Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, gdy skarżący kwestionuje objęcie konkretnego składnika majątkowego podziałem, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej powinna być określana na podstawie wartości jego u…
- I CZ 67/18 2018-08-31Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, w której skarżący kwestionuje przynależność określonych przedmiotów do majątku wspólnego, niezaliczenie do niego innych przedmiotów oraz nierówne udziały w majątku, wartość prze…
- IV CZ 36/13 2013-04-24Czy w sprawie o podział majątku wspólnego wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną, w sytuacji gdy skarżący kwestionuje sposób rozłożenia na raty zasądzonej spłaty, powinna być określona na podstawie wartości tej…
- IV CZ 66/09 2009-10-09Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną, gdy kwestionuje się jedynie sposób podziału lub zaliczenie konkretnych składników majątkowych, jest równa wartości całego majątk…
- II CZ 108/17 2018-02-28Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej wyznacza wartość całego majątku wspólnego, czy też wartość konkretnego interesu majątkowego uczestnika postępowania?
Powołane przepisy
art. 5191 § 2 KPCart. 5191 § 4 pkt. 4 KPCart. 46 KROart. 3941 § 1art. 39814 KPC§ 2§ 4 pkt. 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy