IV CZ 75/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-09-12
Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Irena Gromska-Szuster, Marian Kocon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, uzasadniające uchylenie wyroku przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., może polegać jedynie na uzupełnieniu podstawy faktycznej orzeczenia z uwagi na odmienną ocenę prawną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo uzupełnienie podstawy faktycznej orzeczenia z uwagi na odmienną ocenę prawną nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. ani nie uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Obie przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c. muszą być rozumiane wąsko, zgodnie z celem przepisu.Stan faktyczny
Powód dochodził odszkodowania za przewlekłość postępowania w sprawie o przywrócenie do pracy. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego, stwierdzając nierozpoznanie istoty sprawy i błędną ocenę prawną skutkującą zaniechaniem postępowania dowodowego w kierunku ustalenia wysokości szkody. Pozwany zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 75/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Marian Kocon (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w L. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 września 2013 r., zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 14 maja 2013 r. uchyla zaskarżony wyrok.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 maja Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 27 czerwca 2011 r. w sprawie z powództwa J. Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w L. Powód dochodził odszkodowania za przewlekłość postępowania w sprawie o przywrócenie do pracy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie została rozpoznana istota sprawy przez Sąd Okręgowy. Błędna ocena prawna tego Sądu skutkowała zaniechaniem postępowania dowodowego w kierunku ustalenia wysokości szkody. Orzeczenie zaskarżył pozwany zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. Pozwany wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w całości i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uzasadniając uchylenie wyroku Sądu Okręgowego, Sąd Apelacyjny wskazał, że konieczne jest zwłaszcza ustalenie kiedy powód stał się niezdolny do pracy, czy pozostawał bez pracy w czasie trwania procesu, czy otrzymał w tym czasie jakiekolwiek świadczenia finansowe i z jakiego tytułu. Wskazane okoliczności stanowią co najwyżej uzupełnienie podstawy faktycznej przyjętej w sprawie, w kierunku ustalenia wysokości szkody oraz ewentualnego przyczynienia się powoda do jej powstania. Zasadnicze ustalenia faktyczne związane z powództwem opartym na art. 417 k.c. poczynione przez Sąd Okręgowy nie zostały zakwestionowane przez Sąd Apelacyjny. Samo uzupełnienie podstawy faktycznej orzeczenia z uwagi na odmienną ocenę prawną nie stanowi nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., ani nie uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że obie przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c. muszą być rozumiane wąsko, gdyż taki jest powszechnie wskazany cel przepisu. Powyższy wniosek wynika również z właściwości postępowania apelacyjnego, które obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd odwoławczy, kontynuując postępowanie przed sądem pierwszej instancji, rozpoznaje sprawę na nowo
3 w sposób w zasadzie nieograniczony (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55). Uznając zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. za uzasadniony, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok, a orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawił, zgodnie z 108 § 2 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., Sądowi Apelacyjnemu.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 42/14 2014-09-04Czy nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, uzasadniające uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., zachodzi w sytuacji, gdy sąd drugiej instancj…
- I CZ 18/19 2019-03-06Czy nierozpoznanie istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. uzasadnia uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli sąd odwoławczy mógł uzupełnić postępowanie dowodo…
- IV CZ 72/20 2020-12-29Czy nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli sąd drugiej instancji jedynie ocenia ustal…
- III CZ 20/20 2020-12-15Czy nierozpoznanie istoty sprawy lub konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, jako podstawy uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., mo…
- I CZ 33/16 2016-06-02Czy nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, skutkujące uchyleniem wyroku przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., może nastąpić w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie zbadał…
Powołane przepisy
art. 386 § 4 KPCart. 417 KCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPCart. 39821§ 4§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy